राजा पुरूरवाः तत्रैव रमणीं सरितं दृष्टवान्, या ऐरावतीति विख्याता, अतीव मनोहरा बभूव। सा हिमगिरिसम्भवा, महतीभिः प्रवाहशक्तिभिः युक्ता, यस्याः जलं हिमशिखरस्य किरणैः शीतलम् इव आसीत्। स राजा तां नदीं ददर्श, या सुवर्णवर्णरुचिरा, हिमगिरिसमानप्रभा, स्वतेजसा स्फुरन्ती च। पुनः सः दिव्यां पुण्यां च हेमवतीं सरितं अपश्यत्, या नित्यं गन्धर्वैः सेविता, इन्द्रेण च पूजिता। सर्वतः शोभामानां तां नदीं सुरगजमदसिक्तां, मध्ये इन्द्रधनुषः वर्णैः सदा विराजमानां च सः अपश्यत्। महान् स राजा पुरूरवाः तां सरितं ददर्श, या तपस्विनां शरणं, विप्रश्रेष्ठैः सेव्यमाना, सुवर्णसदृशप्रभा आसीत्। श्वेतहंसपङ्क्तिभिः आच्छादिता, काश्मीरपिच्छैः भूषिता, सत्पुरुषैः अभिषिक्तेव दृश्यते स्म। तां दृष्ट्वा सः परमं हर्षम् अनुभवन्। सा सरित् पुण्या, सुखशीतला, रम्या, चित्ते हर्षवृद्धिकरिणी, सौम्यरूपा, सोमस्य इव स्वरूपान्या आसीत्। शीतलवेगजलयुक्ता, द्विजगणैः सेविता, हिमवत्पुत्री श्रेष्ठा, लोललहर्याः शोभया विराजिता। तस्याः जलं सुधासदृशम्, तपस्विभिः शोभितम्, स्वर्गसोपानरूपम्, सर्वपापविनाशिनी च। सा सरित् सागराज्ञी, महर्षिसंघैः सेविता, सर्वलोकविस्मयकारिणी, आकर्षकस्वरूपा। सा सर्वभूतहितकारिणी, स्वर्गमार्गप्रदा, तटेषु गोसंघैः आवृता, रम्या, शैवालरहितापि आसीत्। हंसक्रौञ्चकुलनिनादिता, जलजैः शोभिता, गम्भीरा, वेगवर्तुलितजलयुक्ता, विस्तीर्णतटवती द्वीपश्रोणिसदृशा च। नीलसलिलनेत्रा, विकचपद्मवदना, हिमफेनवासिनी, सुशोभिता, चक्रवाकयुक्ता, बकपङ्क्तिविभूषिता, चलमत्स्यभ्रुकुटीवती। स्वजलोत्पन्नगजकुम्भसदृशस्तनवती, हंसनूपुरमञ्जीरनिनादिता, पद्मनालवलयमालाभूषिता। तत्र सदा स्वसौन्दर्यमदेन प्रमत्ताः अप्सरसः गन्धर्वैः सहिताः मध्याह्ने क्रीडन्ति, हे राजन्। सा सरित् अप्सरसां शरीरेभ्यः निष्क्रान्तं शुद्धकुङ्कुमं वहन्ती, स्वतीरसमुत्पन्नपुष्पगन्धैः सुरभिः च। तस्याः तले लोललहरिसङ्कुला, सूर्यबिम्बदर्शनदुर्वारा, देवसमारोहविलासकलकलाभूषिता च। तस्याः जलं दिव्यस्त्रीणां स्तनचन्दनमिश्रं, इन्द्रगण्डजलयुतं, मदुमक्षिकाभिः सेव्यमानं च। तस्याः तटे पुष्पमालाविलसितवृक्षाः, भ्रमरनिनादैः कम्पितवातायाम्। तस्याः तटे सर्वदा कामवशात् मृगाः, तापसाः, देवाः अपि अप्सरसः सहिताः मोदन्ते। तत्र शुद्धदेहास्त्रियः, ये देवैः अपि पूज्यन्ते, अप्सरसः च, येषां पद्मचन्द्रवदना, सदा तिष्ठन्ति। सा सरित् देवगणैः, पुलिन्दैः, राजसङ्घैः, व्याघ्रगणैः च पीडिता जलं वहन्ती। तस्याः जलं, देवपानयोग्यं, तारागणयुक्ताकाशसदृशं, पुण्यात्मनां कामदं, राजा अपश्यत्। तस्याः तटाः काशतृणैः दीर्घैः शोभिता, पूर्णचन्द्ररश्मिसदृशप्रभा, बहुवृक्षसमाकीर्णा, रम्यतटे, विविधर्षिसुरनिषेविता च। सा सरित् भक्तजनक्लेशं शीघ्रं नाशयन्ती, नद्यः संघैः अनुयाता, महर्षिभिः सदा सेव्यमाना। सा मानवान् आत्मसुतानिव पालयन्ती, हिमसमूहैः सदा सहिता, देवगणैः अनुगम्यमाना, स्वार्थसिद्धये लोकैः समीहिता। सिंहगजगणैः उपभुज्यमाना, जलसन्ततिसम्पन्ना, सुवर्णशोभिता, सूर्यरश्मिभिः शीतोष्णा, चन्द्रप्रभासमानकीर्तिः, राजा अपश्यत्। तां पुण्यां सरितं विलोक्य, तस्य वातेन श्रमः अपगतः, सः राजा अग्रे गच्छन्, महान् हिमवत् पर्वतम् अपश्यत्। सः पर्वतः नानावर्णशिखरैः व्याप्तः, ये स्वर्गमिव आक्रामन्ति, येषु पक्षिणः अपि न स्वच्छन्दं गच्छेयुः, सिद्धमार्गरहितः च। सर्वतः तत्र नदीप्रवाहनिनादः व्याप्तः, येन अन्यः शब्दः न श्रूयते, शीतले रम्ये तस्मिन् स्थले। तत्र सः राजा पर्वतं ददर्श, या नीलवर्णेन दिव्यदेवदारुवनैः आवृतः, शुद्धशिखरः, मेघैः उपरिवासितः इव च। केषुचित् स्थलेषु श्वेतमेघपगोटकं शिरसि, अन्यत्र चन्द्रसूर्यौ किरीटवत्, केषुचित् सर्वाङ्गे हिमलेपः, अन्यत्र रजतरेखाभिः अंकितः। केषुचित् स्थलेषु चन्दनलेपनं, पञ्चाङ्गुलिप्रतिमं, शीतलता उष्णे अपि ददाति, शिलातटमार्गे अप्सरसां रक्तलाक्षारुणपादचिह्नानि दृश्यन्ते। केषुचित् स्थलेषु सूर्यरश्मिभिः स्पृष्टः, अन्यत्र तमसा अच्छादितः, केषुचित् स्थलेषु तीक्ष्णप्रवाहाः पर्वतानदीः विवृतमुखाः जलं पिबन्तीव। केषुचित् स्थलेषु विद्याधरगणैः क्रीडितः, अन्यत्र किन्नरगणैः गीतैः पूजितः। केषुचित् स्थलेषु गन्धर्वाप्सरसां दिव्यपुष्पविपातैः, विशेषतः संतानकादिवृक्षोत्पन्नैः पुष्पैः शोभितः। केषुचित् स्थलेषु गन्धर्वशय्याः पुष्पावशेषैः, उत्थितैः, चूर्णितपुष्पैः, सर्वत्र विकीर्णाः। केषुचित् स्थलेषु वायुनिष्क्रान्ते, श्यामदर्भैः भूमिः शोभिता, अन्यत्र पुष्पसमाकीर्णा रम्या च। सः पर्वतः तपस्विनां शरणस्थलम्, कामिनां अतीव दुर्लभः, मृगैः संचरितः, गजैः भग्नमहावृक्षयुक्तः च। एवं राजा पुरूरवाः तां पुण्यां सरितं हिमवन्तं च दृष्ट्वा, परमं विस्मयं हर्षं च अनुभवन्।