तत्र तु पुरुषाः स्त्रियश्च रोगशोकविवर्जिताः, सदा प्रमुदितचित्ताः, सुवर्णवर्णाः, तत्र स्त्रियः अप्सरसः स्मृताः। ततः किम्पुरुषान् अतीत्य हरिवर्षं कीर्त्यते, यत्र जनाः महारजतप्रभया जाताः। सर्वे हरिवर्षवासी जनाः देवलोकात् पतिताः, नानारूपधारिणः, सर्वे च माधुर्ययुक्तं इक्षुरसं पिबन्ति। तत्र जरानुप्राप्तिः नास्ति, अतः ते दीर्घायुषः; तेषां जीवनकालः एकादशसहस्रवर्षपरिमितः कथ्यते। मध्यमं प्रदेशं, इलावृतनाम्नं, मया वर्णितम्, यत्र सूर्यः न प्रकाशते, न च तत्र जनाः सौर्यप्रभां जानन्ति। इलावृतवर्षे चन्द्रसूर्यतारकाः न प्रकाशन्ते; तत्र जनाः पद्मप्रभासमानाः, पद्मवर्णाः, तेषां नेत्राणि पद्मदलसदृशानि। सर्वे तत्र जनाः पद्गन्धिनः, जम्बूफलं रसयन्तः, अचलाः, सुगन्धिनः च। सर्वे देवलोकात् पतिताः, महारजतवस्त्रधारिणः, ते उत्तमपुरुषाः त्रयोदशसहस्रवर्षपर्यन्तं जीवन्ति। ये इलावृतवर्षे, मेरोरुत्तरदक्षिणदिशोः, निःशधस्य वा उत्तरतः, वसन्ति, तेषां आयुः समानमेव। तत्र महान् नित्यः जम्बूवृक्षः सुदर्शननाम्ना, सदा पुष्पफलसमृद्धः, सिद्धचारणसेवितः। तस्य वृक्षस्य नाम्ना जम्बूद्वीपः प्रसिद्धः, सः विस्तीर्णः, सहस्रयोजनायामः, पुनः शतगुणविस्तृतः। तस्य वृक्षराजस्य ऊर्ध्वं दिवं व्याप्नोति, तस्य जम्बूफलस्य रसः नदीरूपेण प्रवहति। सा नदी मेरुं परितः परिभ्रम्य, जम्बूवृक्षस्य मूलं प्रति प्रतिनिवर्तते; इलावृतवासी जनाः तं सदा हृष्टमनसः पिबन्ति। तेन जम्बूफलरसपानात् तत्र जरा न जायते; न तृष्णा, न श्रमः, न चान्यः कश्चिद् दुःखभेदः। तत्र जाम्बूनदं नाम सुवर्णं देवाभरणं जायते, यत् इन्द्रगोपसदृशप्रभम्। सर्ववृक्षाणां शुभफलरसः स एव, तत्र प्रवहद् हेम शुद्धं देवाभूषणं भवति। तेषां मूत्रपुरीषादिकं सर्वं अष्टासु दिशासु, भगवतः प्रसादेन, भूमिना ग्रसते, मृतदेहान् अपि भूमिः एव भक्षयति। हिमालये सर्वे राक्षसाः पिशाचाः यक्षाश्च वसन्ति; हेमकूटे गन्धर्वाः अप्सरसाम् गणैः सहिताः प्रसिद्धाः। सर्वे नागाः—शेषः, वासुकिः, तक्षकः—तत्र वसन्ति; महमेरौ त्रयस्त्रिंशत् पुण्ययज्ञियाः विहरन्ति। अस्मिन् पर्वते नीलमणिकैटकस्थलसज्जिते, सिद्धाः ब्राह्मर्षयश्च वसन्ति; दैत्यदानवानां मध्ये श्वेतपर्वतः प्रसिद्धः। शृङ्गवान् पर्वतराजः पितॄणां प्रतिपथः; एवं नव खण्डाः भारतस्य मया वर्णिताः। एतेषु भूतेषु, यः स्पन्दनस्थैर्ययुक्तः, तेषां विविधवृद्धिः देवमानुषैः दृश्यते, यां गणयितुं अशक्यं, श्रद्धालूनां पूज्या च। एवम्, जनार्दन, बुद्धपुत्रस्य कर्माणि श्रुतानि, श्राद्धस्य च विधिः, यः सर्वपापविनाशकः। गवां प्रसवे दानस्य, कृष्णाजिनस्य दानस्य, वृषस्य मोचनस्य च फलश्रुतिः मया श्रुता। बुद्धपुत्रस्य, राज्ञः रूपं श्रुत्वा, हे केशव, मम कौतूहलं जातम्; तद् मे कथय यथापृच्छामि। केन कर्मणा, केन च फलेन, सः राजा पुरूरवा एवं रूपं, परमं च सौभाग्यं प्राप्तवान्? उर्वशी, देवेषु पूजिता, त्रिषु लोकेषु श्रेष्ठा, मनोहरगन्धर्वैः सहितापि, सर्वं परित्यज्य, तं राजानं सर्वात्मना अन्वगच्छत्। शृणु, केन कर्मणा, केन च फलेन, राजा पुरूरवा एवं रूपं, परमं सौभाग्यं च प्राप्तवान्। पूर्वजन्मनि स एव राजा पुरूरवा, यः पुरूरवाः इति ख्यातः, मद्रदेशस्य अधिपः आसीत्। चाक्षुषस्य वंशे, चाक्षुषमन्वन्तरान्तरे, सः राजा राजधर्मयुक्तः, रूपे तु हीनः आसीत्। कथं पुरूरवा, मद्राधिपः, राजा अभवत्? कथं च, सूतपुत्र, सः रूपवान् अभवत्? द्विजग्रामे श्रेष्ठः ब्राह्मणः पुरूरवा नाम्ना आसीत्, यः पूर्वजन्मनि महान् राजा नदीतीरे आसीत्। सः मद्रराजः पुरूरवा नाम्ना, तस्मिन् जन्मनि द्वादश्यां ब्राह्मणः आसीत्। सः राज्यलाभकामः उपवास्य, स्नानाभ्यञ्जनपूर्वकं जनार्दनं पूजयामास। तस्य उपवासस्य फलेन, सः मद्रदेशे राज्यं निरवधानं प्राप्तवान्; किन्तु स्नानाभ्यञ्जनस्य उपवासे कारणात्, रूपे हीनः जातः। तस्मात्, राजन्, उपवासिनः स्नानाभ्यञ्जनं सविशेषं वर्जनीयम्, यः हि रूपनाशकः। एतत् सर्वं तव उक्तं, यत् पूर्वजन्मनि जातम्, मद्राधिपतेः कर्म; तस्य राज्ञः चरितं शृणु। सः सर्वराजधर्मसम्पन्नः अपि, जनानां प्रीतिं न अलभत, रूपाभावात्। रूपकामः सः मद्रनाथः तपस्यां संकल्पमकरोत्; राज्यं मन्त्रिभ्यः न्यास्य, हिमगिरिं प्रति निर्गतः। दृढनिश्चयः, कीर्तिमान्, सः पादयात्रया स्वदेशसीम्नि स्थितं पुण्यक्षेत्रं, स्वनदीतीरं द्रष्टुं जगाम।