पूर्वदिग्भ्यां च पश्चिमदिग्भ्यां च, तथा उत्तरदिग्भ्यः भद्राश्वः, भारतः, केतुमालः, उत्तरकुरवश्च—एते पुण्यकर्मभिः सेविताः पुण्यभूमयः संश्रयः सन्ति। तत्र मन्दरः, गन्धमादनः, विपुलः, सुपार्श्वश्च—एते रत्नमयैः शृङ्गैः भूषिताः पर्वताः तेषां आधारभूताः सन्ति। तेषां शृङ्गेषु अरुणोदा, मानसः, सितोदा, भद्रा इति चत्वारः सरः, वनानि च विराजन्ते। गन्धमादनपर्वते भद्रकदम्बवृक्षः समुपलभ्यते; विपुले जम्बुवृक्षः, पिप्पलश्च, महान् वटवृक्षश्च तिष्ठन्ति। गन्धमादनस्य पश्चिमदिशि अमरगन्धिका नाम विशालप्रदेशः, यः सर्वतः द्वात्रिंशत्सहस्रयोजनपरिमितः। तत्र केतुमालाः पुण्यकर्मभिः कीर्तिमन्तः, तथा सर्वे कालानलाः महाबलपराक्रमसम्पन्नाः वसन्ति। तत्र स्त्रियः नीलोत्पलवर्णाः, रम्यरूपाः, मनोहरदर्शनीयाश्च; तत्र दिव्यः महान् कटहलवृक्षः पत्रैः शोभितः तिष्ठति। तस्य फलेन जातरसस्य पानात् दीर्घायुषः सहवासिनः भवन्ति। मल्यवतः पूर्वदिशि पूर्वगन्धिका नाम प्रदेशः, यः अपि द्वात्रिंशत्सहस्रयोजनविस्तीर्णः, शतं तादृशानां स्थलानां तत्र सन्ति। तत्र भद्राश्वः ज्ञेयः, सदा प्रमुदितमानसः; तत्र भद्रमालवनं, महान् कालाम्रवृक्षश्च। तत्र पुरुषाः शुक्लवर्णाः, महाबलपराक्रमसम्पन्नाः; स्त्रियः शुक्लोत्पलसदृश्याः, सुन्दर्यः, मनोहरदर्शनीयाश्च। चन्द्रप्रभाः स्त्रियः, चन्द्रवर्णाः, पूर्णचन्द्रमुख्यः, चन्द्रांशुशीतलशरीराः, नीलोत्पलगन्धिन्यः च सन्ति। तासां दशसहस्रवर्षपर्यन्तं दीर्घायुः, रोगरहिताः, अमृतफलरसपानात् सर्वाः सदा युवत्यः भवन्ति। एवं ब्रह्मा मुनिभ्यः स्वाभाविकवर्षवर्णनं कृत्वा, पूर्वं प्रदत्तं वरं स्मृत्वा, पुनः किं वर्णनीयम् इति पप्रच्छ। तस्य वचः श्रुत्वा, दृढव्रताः मुनयः सर्वे कौतूहलसमन्विताः, हर्षयन्तः प्रत्युवाचुः। "भगवन्, त्वया पूर्वदिग्विभागः, पश्चिमदिग्विभागः, तथोत्तरदिग्भागः, पर्वताश्च सम्यक् वर्णिताः। पर्वतेषु यः जनः वसति, तं सत्यं वद" इति प्रोचुः। तदा स मुनिभ्यः पुनरुवाच। "मया पूर्वं निर्दिष्टेषु प्रदेशेषु, नीलस्य दक्षिणे, निषधस्य उत्तरदिशि, रमणकाख्यं देशं शृणुत। तत्र रमणके पुरुषाः शुद्धहृदयाः, सदा प्रमुदिताः, कुलसम्पन्नाः, मनोहरदर्शनीयाश्च जाताः। तत्रापि महान् वटवृक्षः, रोहिणवृक्षविशेषः, तस्य फलेन जातरसपानात् जीवन्ति। तत्र पुण्यजनाः, उत्तमाः पुरुषाः, दशसहस्रैकसहस्रवर्षपर्यन्तं सदा प्रमुदिताः वसन्ति। श्वेतस्य उत्तरदिशि, शृङ्गस्य दक्षिणपार्श्वे, हिरण्यवतः देशः, यत्र हैरण्वती नदी प्रवहति। तत्र महाबलपराक्रमयुक्ताः, सदा प्रमुदिताः, कुलसम्पन्नाः, मनोहरदर्शनीयाः पुरुषाः वसन्ति। ते उत्तमाः पुरुषाः एकादशसहस्रशतपञ्चाशद्वर्षपर्यन्तं जीवितकालं प्राप्नुवन्ति। तत्र महान् लकुचवृक्षः पत्रच्छायायुक्तः, तस्य फलेन जातरसपानात् जनाः तत्र जीवन्ति। शृङ्गसाह्वानामकस्य पर्वतस्य त्रयः महाशृङ्गाः सन्ति—एकं रत्नमयं, एकं सुवर्णमयं, एकं सर्वरत्नमयं, यः लोकेषु विराजते। तस्य शृङ्गस्य उत्तरदिशि, सागरस्य दक्षिणपार्श्वे, कुरवः सन्ति; स प्रदेशः पुण्यः, सिद्धगणैः सेवितः। तत्र वृक्षाः मधुरफलसम्पन्नाः, दिव्यानि अमृतोपमानि स्रोतांसि प्रवहन्ति; वस्त्राणि तत्र जायन्ते, फलेभ्यश्च भूषणानि। केचन मनोरमाः वृक्षाः सर्वकामदाः, अन्ये क्षीरवृक्षाः सन्ति, ये सदा षड्रसामृतोपमं क्षीरं ददाति, रक्षद्भ्यः। सर्वं भूमिभागः रत्नमयः, सुवर्णरेणुकणैः शोभितः, सर्वत्र सुखस्पर्शः, मङ्गलवायुभिः शान्तः। तत्र पुण्यात्मानः मनुष्याः देवलोकात् पतिताः जायन्ते; सर्वे शुद्धकुलसम्पन्नाः, स्थिरयौवनसम्पन्नाश्च। तत्र दम्पत्यः जायन्ते, तत्र स्त्रियः अप्सरसामिव; ते दायिनां क्षीरं पिबन्ति, यद् अमृतोपमं भवति। एकस्मिन्नेव दिने युग्मं जायते, समं वर्धते, रूपगुणसम्पन्नं भवति, समाने काले निधनं प्राप्नुवन्ति। एकैकस्यैकस्मै एव अनुरागः, चक्रवाकयोः सदृशं; रोगशोकविवर्जिताः, सदा प्रमुदितचित्ताः च। एते महापुरुषाः दशसहस्रदशशतवर्षपर्यन्तं जीवन्ति, अन्यास्त्रीसंबन्धो नास्ति। एवं भारतयुगे वर्षधर्मः धर्मज्ञैः दृश्यते; किं पुनः वर्णनीयम्? इति। एवमुक्त्वा सुतपुत्रेण विप्राणां संवादः कृतः; उत्तरपाठे पुनः सुतपुत्रं पप्रच्छुः। इदं भारतं नाम देशं, यत्र चतुर्दश मनवः, स्वायम्भुवादयः, सृष्टिसन्ततिं कृतवन्तः। तद्वयं त्वत्तः श्रोतुमिच्छामः, धर्मज्ञ, पुनरपि उत्तरपाठं वद, वक्तृश्रेष्ठ। एतच्छ्रुत्वा लोमहर्षणः पुराणिको मुनिभ्यः शुद्धात्मभ्यः प्रोवाच। स बुद्ध्या नानाविधं विचिन्त्य, पुनः पुनः मनसा ध्यात्वा, तान् मुनीन् प्रति उत्तरपाठं निवेदयामास।