मन्दाकिन्याः सुरम्ये तटे सहस्रनारीपरिवृतः स धर्मकर्मणां फलरूपेण मुनिभिः सह रमते। स्वर्गे सिद्धचारणगन्धर्वदेवैः स पूज्यते, ततः स्वर्गात्पतितः सम्भूतः जम्बूद्वीपस्य स्वामी भवति। पुनः पुनः धर्मचिन्तनं कृत्वा स गुणसम्पन्नः धनसम्पन्नश्च भवति, अत्र सन्देहः नास्ति। यः कश्चित् धर्मे सत्ये च स्थित्वा काये मनसा वाचा च गङ्गायमुनयोर्मध्ये गाम् ददाति, सः सुवर्णरत्नमुक्तादानानि वा अन्यानि दानानि वा स्वार्थे पितृपूजायां वा देवपूजायां वा यानि ददाति, तस्मिन्पवित्रस्थले पूर्णं फलमवाप्नोति। तस्मात् तादृशे पुण्यस्थले तीर्थे वा दानं न स्वीचेत्, द्विजो यदा तत्र सततम् सावधानः स्यात्। यः कपिलां गाम् रक्तवर्णां सुवर्णशृङ्गीं रजतः खुरां कांस्यदोहनपात्रां क्षीरदायिनीं प्रयागे योग्यब्रह्मणे शान्ताय शुक्लवाससे धर्मविदे वेदपारगाय च नियमेने ददाति, स गङ्गायमुनयोः संगमे तां गाम् दद्यात्, उत्तमवस्त्रैरनेकविधरत्नैश्च सह। तस्याः गवां रोमसंख्यया सहस्रवर्षाणि स्वर्गलोके पूज्यते। यत्र यत्र स जन्यते, तत्र तत्र सा गोः सहैव जात्या भवति, तेन कर्मणा स घोरं नरकं न पश्यति; उत्तरकुरुषु प्राप्त्वा अनन्तकालं रमते। यदि कोऽपि लक्षगव्येषु एकां गाम् ददाति, तया सः पुत्रान् भार्याः दासान् च स्वकान् स्वकान् मोचयति। तस्मात् सर्वेषु दानेषु गवां दानमेव श्रेष्ठम्; आपद्भ्यः, संकटेभ्यः, घोरदोषेभ्यश्च केवलं गौः रक्षां ददाति, तस्मात् सा श्रेष्ठाय द्विजाय दातव्या। यथा त्वया प्रयागस्य माहात्म्यं कीर्तितं, तथा एव अहं सर्वपापेभ्यः विमुक्तः, अत्र न संशयः। भगवन्, केन विधिना धर्मनिश्चयेन प्रयागं गन्तव्यमिति ब्रूहि, तद्विधानं विस्तरेण श्रोतुमिच्छामि। अहं ते वर्णयिष्यामि, राजन्, तीर्थयात्रायाः क्रमं यथादृष्टं यथाश्रुतं च प्राचीनविधानुसारम्। यः प्रयागयात्राकाङ्क्षी वृषभारूढः गच्छति, स घोरे नरके गवां क्रन्दनयुक्ते क्षेत्रे वसति; तस्य पितरः तस्मात् देहिनः जलं न गृह्णन्ति। यः तु पुत्रान् बालकांश्च स्नापयेत्, तान् पाययेत्, स्वार्थवत् सर्वाणि दानानि ब्राह्मणेभ्यः ददाति, स फलमवाप्नोति। यदि लोभेन वा मोहात् वाहनगमनेन प्रयागं गच्छति, तस्य सर्वं निष्फलं भवति; तस्मात् वाहनं परिहर्तव्यम्। यः गङ्गायमुनयोर्मध्ये कन्यां विवाहे ददाति, वेदविधिना समर्थ्येन, स तेन कर्मणा घोरं नरकं न पश्यति; उत्तरकुरुषु प्राप्त्वा अनन्तकालं रमते, धर्मपुत्रान् रूपवतीश्च भार्याः प्राप्नोति। तत्र स्वयमेव समर्थ्येन दानानि दातव्यानि; तेन प्रयागयात्राफलं निश्चितं वर्धते—नात्र संशयः। सः स्वर्गे सृष्ट्यन्तपर्यन्तं वसति। यः वटमूले प्राप्त्वा प्राणान् त्यजति, स सर्वान् लोकान् अतिक्रम्य रुद्रलोकं गच्छति। तत्र द्वादशादित्याः रुद्राश्रयिणः सन्तः तपन्ति; ते सर्वं जगत् दहन्ति, वटमूलं तु न दह्यते। यदा चन्द्रसूर्यलोकौ विनश्यतः, जगत् एकस्मिन्समुद्रे एव तिष्ठति, तत्र विष्णुः यजमानः पुनः पुनः स्थित्वा तिष्ठति। देवा दानवाः गन्धर्वाः ऋषयः सिद्धचारणाश्च सदा तं पुण्यस्थलं गङ्गायमुनयोः संगमं सेवन्ते। तस्मात्, राजेन्द्र, प्रयागं स्तुवन् गन्तव्यम्, यत्र ब्रह्मादयः देवाः, ऋषयः, सिद्धचारणाश्च सन्ति। लोकपालाः साध्याः पितरश्च, सनत्कुमारः श्रेष्ठर्षयश्च तत्रैव सन्ति। अङ्गिरसाद्याः महर्षयः, ब्रह्मर्षयः, नागाः, सुपर्णाः, सिद्धाः, खेचराश्च तत्रैव उपवसन्ति। समुद्राः, नद्यः, पर्वताः, नागविद्याधराश्च, साक्षात् श्रीहरिश्च प्रजापतिभिः सहितः तत्रैव सन्निहितः। गङ्गायमुनयोर्मध्ये भूमेः गर्भः स्मृतः, प्रयागः त्रिषु लोकेषु प्रसिद्धः, तस्मात् अतः पुण्यतरं किञ्चिदस्ति नास्ति। तस्य पुण्यस्थलस्य केवलं श्रवणेन, नामोच्चारणेन, वा तस्य भूमेः गृहीत्वा, पापात् विमुच्यते जनः। यः दृढव्रतः तत्र संगमे स्नानं करोति, स राजसूयाश्वमेधयोः फलमवाप्नोति। प्रयागगमनस्य संकल्पः देवमानुष्यवाक्यैः न चलितव्यः। दशसहस्राणि पुण्यस्थलानि षष्टिकोटयः चात्रैव सन्ति, कुरुनन्दन। यो योगयुक्तः सत्यनिष्ठः प्रयागे गङ्गायमुनयोः संगमे प्राणत्यागं करोति, स तद्गतिं प्राप्नोति यां योगी प्राज्ञः लभते। ये प्रयागं न गच्छन्ति, युधिष्ठिर, ते अस्मिन्लोके न जीवन्ति, त्रिषु लोकेषु ते मूढाः। एवमेतत् प्रयागं पुण्यस्थलं दृष्ट्वा सर्वपापेभ्यः विमुच्यते, यथा चन्द्रः राहोः पाशात् विमुक्तः। तत्र यमुनातटे विस्तीर्णे कम्बलाश्वतरनागौ सन्ति; तत्र स्नानपानाभ्यां सर्वपापेभ्यः विमुच्यते नरः।