चतुर्थे दिवसे, यः केवलं रात्रौ भोजनं कृत्वा संवत्सरान्ते सुवर्णहस्तिनं ददाति, स वै वैनायकव्रतस्य फलं प्राप्नोति, यत् शिवलोकप्रदं भवति। यः महाफलान् परित्यज्य कात्तिकमासे चतुर्मासे द्वौ गवौ सह सुवर्णफलानि ब्राह्मणाय ददाति, स फलं फलंव्रतस्य लभते, विष्णुलोकप्रदं तद्व्रतम्। सप्तम्यां उपोष्य, समाप्तौ सुवर्णपद्मं सुवर्णकुम्भयुक्तगवां च ब्राह्मणाय दत्वा, सौरव्रतस्य फलं प्राप्नोति, सूर्यलोकप्रदं तत्। द्वादशीद्वादशव्रतानि समाप्य, यथाशक्ति गवां वस्त्राणि सुवर्णमेखलाश्च ब्राह्मणान् पूजयित्वा, परमं पदं प्राप्नोति; एवं तत् विष्णुव्रतम्। कात्तिक्यां वृषं विमोच्य, रात्रौ उपोष्य, शिवस्य धाम प्राप्नोति; वृषव्रतमिदं स्मृतम्। कृत्क्ष्रव्रतसमाप्तौ यः यथाशक्ति गवां च अन्नं च ब्राह्मणाय ददाति, स शंकरस्य लोकं प्राप्नोति; प्राजापत्यं तद्व्रतम्। चतुर्दश्यां केवलं रात्रौ भोजनं कृत्वा, समाप्तौ गोसहस्रं दत्त्वा, शिवस्य धाम प्राप्नोति; त्रैयम्बकं नाम तत्। सप्तरात्रोपोषणेन, समाप्तौ ब्राह्मणाय घृतकुम्भं दत्त्वा, घृतव्रतस्य फलं प्राप्नोति, ब्रह्मलोकप्रदं तद्व्रतम्। वर्षासु व्योम्नि शयानः, समाप्तौ दुग्धदायिनीं गवां दत्त्वा, इन्द्रस्य लोके नित्यं वसति; इन्द्रव्रतं तदुपदिश्यते। तृतीयायां अनग्निपाकं भुक्त्वा, समाप्तौ गवां दत्त्वा, शिवं प्राप्नोति, पुनः दुर्लभं आगमनं; श्रेयःव्रतं इदं प्रजासुखदं स्मृतम्। सुवर्णरथं द्विधात्रीं, अश्वयुक्तं, उपोष्य दत्त्वा, शतयुगं स्वर्गे वसति; कल्पान्ते च राजाधिराजो भवति; अश्वव्रतं नाम तत्। एवं सुवर्णरथं गजयुक्तं दत्त्वा, सत्यम् लोके सहस्रयुगं वसति, पुष्टो राजा भवति; गजव्रतं तत् स्मृतम्। उपोषणं परित्यज्य, समाप्तौ गवां दत्त्वा, यक्षेश्वरत्वं प्राप्नोति; सौम्यव्रतं तत्। जलं प्रविश्य रात्रौ स्थित्वा, प्रातःकाले गवां दत्त्वा, वरुणस्य धाम प्राप्नोति; वरुणव्रतं नाम तत्। चन्द्रायणं कृत्वा, सुवर्णचन्द्रं दत्त्वा, चन्द्रव्रतं स्यात्, यत् चन्द्रलोकफलप्रदं। ज्येष्ठे मासि, सायं पञ्चतपः कृत्वा, सुवर्णगवां दत्त्वा, अष्टम्यां चतुर्दश्यां च स्वर्गं याति; रुद्रव्रतं तत्। तृतीयायां शिवमन्दिरे छत्रदानं कृत्वा, समाप्तौ गवां दत्त्वा, भवानीव्रतं प्राप्नोति। माघे मासि, सिक्तवस्त्रे रात्रौ स्थित्वा, सप्तम्यां गवां दत्त्वा, कल्पमेकं स्वर्गे वसति, राजा च भवति; वातव्रतं तत्। त्रिरात्रोपोषणेन, फाल्गुने रम्यगृहं दत्त्वा, सूर्यलोकं प्राप्नोति; गृहीतव्रतं तत्। त्रिकाले पूजां कृत्वा, उपोष्य, पत्न्या सह अलंकारयुक्तः, अन्नं गवां च मुक्तिं च प्राप्नोति; इन्द्रव्रतं तत्। शुक्लद्वितीयायां लवणपात्रं दत्त्वा, समाप्तौ शिवमन्दिरे ब्राह्मणाय गवां दत्त्वा, कल्पान्ते राजाधिराजः भवति; सोमव्रतं तत्। प्रतिपद्यां एकवारं भुक्त्वा, समाप्तौ कपिलगवां दत्त्वा, वैश्वानरपदं प्राप्नोति; शिवव्रतं तत्। दशम्यां एकवारं भुक्त्वा, समाप्तौ दशगवां दत्त्वा, सुवर्णदिक्प्रदानेन, विश्वेश्वरत्वं प्राप्नोति; विश्वव्रतं महापापनाशनं तत्। यः एतानि षष्टिव्रतानि पठति वा शृणोति वा, शतमन्वन्तराणि अपि, स गन्धर्वाणां स्वामी भवति। हे नारद, एतानि षष्टिव्रतानि पुण्यजनकानि त्वया कथितानि, विश्वस्य उत्पादकानि; यदि अन्यद् इच्छसि श्रोतुम्, अहं कथयिष्यामि—किं प्रियेषु अन्यद् वक्तव्यम्? शुद्धे च शुद्धचित्ते च स्नानं भवति; तस्मात् चित्तशुद्ध्यर्थं स्नानं प्रथमे विधीयते। उदकं हृतं वा अहृतं वा, तेन स्नानं कार्यं; ज्ञानी मूलमन्त्रेण तिर्थं स्थापयेत्, 'नमो नारायणाय' इति मूलमन्त्रः उक्तः। विधिना कुशान् गृहीत्वा, मुखं प्रक्षालयित्वा, एकाग्रचित्तः शुचिः चतुर्भुजं चतुर्दिशं क्षेत्रं समाचरेत्, एवं गङ्गां मन्त्रैः आह्वयेत्। 'त्वं विष्णोः पादोद्भवा वैष्णवी दिव्यशक्ति, अस्मान् पापात् रक्ष, जन्ममृत्युपर्यन्तं।' इति। वातेन त्रिंशत्कोट्यर्धतिर्थानि उक्तानि, हे जाह्नवि, स्वर्गे, पृथिव्याम्, अन्तरिक्षे च तानि सन्ति। देवेषु तव नामानि नन्दिनी नलिनी च, त्वं दक्षाऽसि पृथ्वी विहगा विश्वकाया अमृता शिवा च। त्वं विद्याधरी परमशान्ता सर्वानन्दप्रदा, क्षेमा जाह्नवी शान्ता च शान्तिदात्री। एतानि शुभनामानि स्नानकाले जपेत्; तदा त्रैलोक्यगामिनी गङ्गा तत्रैव सन्निधिं गच्छति। सप्तवारं जप्त्वा, अञ्जलिना जलं शिरसि त्रिः चतुर्वा पञ्चवा सप्तवारं क्षिपेत्, विधिना भूमिना स्नानं कुर्यात्। 'हे पृथिवि, अश्वैः रथैः विष्णुना च यत् पतिता, हे मृत्तिके, मम पापं हर; यत् दुष्कृतं मया कृतम्। हे मृत्तिके, वराहेण उत्थिता, शतभुजकृष्णेन च, ब्रह्मणा दत्ता, कश्यपेन अभिषिच्ता; मम अङ्गानि आरोह, सर्वं पापं नय। हे मृत्तिके, पोषणं देहि; त्वयि सर्वं प्रतिष्ठितम्। नमस्ते पुण्ये, सर्वलोकमूले, स्थित्यधारे।' इति। एवं स्नात्वा, आचम्य, उत्तिष्ठेत्; शुक्लवस्त्राणि धारयेत्, ततः त्रैलोक्यपूर्त्यर्थं तर्पणं कुर्यात्। देवाः, यक्षाः, नागाः, गन्धर्वाः, अप्सराः, असुराः, उग्रसर्पाः, सुपर्णाः, वृक्षाः, शृगालाः, पक्षिणश्च— ये च वायौ, जले, अन्तरिक्षे, निरालम्बाः, धर्मनिष्ठाश्च तत्र वसन्ति— इति।