एकः श्रद्धालुः धर्मनिष्ठः पुरुषः वर्षे वर्षे शिवकेशवयोः पुरतः स्नेहपूर्वकं अभिषेकं कृत्वा गोदानेन सह कुम्भं ददाति स्म। सः एवम् आचरन् दशसहस्रजन्मानि राजत्वं प्राप्य पश्चात् शिवपुरीं गच्छति; एषा दीर्घायुषो व्रतम्, सर्वकामप्रदा इति कथ्यते। अन्यदा सः अश्वत्थवृक्षं, आदित्यं, गङ्गां च संयुक्तं प्रणम्य, वाक्संयमेन, वर्षमेकं द्विजः एकभुक्तव्रतं निर्वर्तयति, अमर्षरहितः। व्रतस्य समाप्तौ सः द्वौ ब्राह्मणौ त्रिभिः गोभिः पूजयित्वा सुवर्णवृक्षं दत्त्वा अश्वमेधस्य फलम् आप्नोति; एषा कीर्तिव्रतम्, यः श्रीं यशः च ददाति। शिवं वा केशवं वा घृताभिषेकं कृत्वा, गोमयेन मण्डलं, अक्षतैः सुगन्धिपुष्पैः च निर्माय, समाप्तौ निर्मलसुवर्णपद्मं अष्टाङ्गुलपरिमाणं तिलगोदुग्धदुग्धदायिनीं च ददाति। सः शिवलोके सामगायनरूपेण पूज्यते; अतोऽत्र सामव्रतम् इति प्रसिद्धम्। नवम्यां तु एकभुक्तं कृत्वा, शक्त्यनुसारं कन्यकाभ्यः भोजनं दत्त्वा, सुवर्णपटाम्बरयुक्तं आसनं वस्त्रं च ददाति। सुवर्णसिंहं ब्राह्मणाय दत्त्वा शिवपदं प्राप्नोति, कोटिजन्मसु सुन्दरः, शत्रुभिः अजितः च भवति; एषा वीरव्रतम्, या स्त्रीभ्यः अपि सुखदायिनी। पञ्चदश्यां क्षीरव्रतं यः यथाशक्ति वर्षाणि आचरति, अन्ते श्राद्धं कृत्वा पञ्च दुहित्वारं गोदुग्धदुग्धं च ददाति। कपिशच्छायावस्त्राणि कुम्भं च दत्त्वा, वैष्णवलोकं प्राप्य शतपितॄन् उद्धरति; युगान्ते च राजाधिराजः भवति; एषा पितृव्रतं इति ज्ञेयं। चैत्रादिषु चतुर्षु मासेषु यथायोग्यं जलदानं कृत्वा, अन्ते रत्नं, अन्नं, वस्त्रं च ददाति। तिलसुवर्णघटं ब्रह्मलोके पूज्यते; युगान्ते च राजा भवति; एषा सुखव्रतं इति कथ्यते। सर्ववर्षं पञ्चामृताभिषेकं कृत्वा, वर्षान्ते पुनः पञ्चामृतयुक्तां गवां दानं कुर्यात्। शङ्खं ब्राह्मणाय दत्त्वा शिवपदं प्राप्नोति; युगान्ते च राजा भवति; एषा धृतिव्रतम् इति प्रसिद्धम्। मांसत्यागी सन् वर्षान्ते गवां दानं, अथवा सुवर्णमृगं दत्त्वा अश्वमेधस्य फलम् आप्नोति; एषा अहिंसाव्रतम्, युगान्ते च राजा भवति। माघमासे प्रातः स्नात्वा, सहभार्यः पूजनं कृत्वा, शक्त्यनुसारं भोजनदानं, माल्यवस्त्राभरणैः अलङ्करणं च कृत्वा, सः सूर्यलोके कल्पकालं वसति; एषा सूर्यव्रतम्। आषाढादिषु चतुर्मासेषु प्रातः स्नानं कृत्वा ब्राह्मणभोजनं दद्यात्; कार्तिके गोदानेन विष्णुपदं प्राप्नोति; एषा शुभा विष्णुव्रतम्। संवत्सरद्वयं पुष्पघृतत्यागं कृत्वा, अन्ते पुष्पमालां घृतदुग्धदायिनीं गवां च ददाति। ब्राह्मणाय पायसं घृतयुक्तं दत्त्वा शिवपदं प्राप्नोति; एषा चारित्रव्रतम्, यः धर्मारोग्यदायिनी। संध्यायां दीपदानं कृत्वा, वर्षमेकं तैलत्यागं च, वर्षान्ते सुवर्णचक्रस्थदीपं ददाति। ब्राह्मणाय युग्मवस्त्रं दत्त्वा, सः तेजस्वी भूत्वा रुद्रलोके स्थानं प्राप्नोति; एषा तेजोव्रतम्। कार्तिकादारभ्य तृतीयायां गोमूत्रनिषिक्तयवभोजनं कृत्वा, वर्षमेकं रात्रौ उपवासं च, वर्षान्ते गवां दानं ददाति। गौर्याः लोके कल्पकालं वसति, पश्चात् राजा भवति; एषा रुद्रव्रतम्, शुभदा सदा। चैत्रमासे गन्धानुलेपनत्यागं कृत्वा, ब्राह्मणाय गन्धयुक्तशङ्खं शुक्लवस्त्रं च दत्त्वा वरुणपदं प्राप्नोति; एषा स्थैर्यव्रतम्। वैशाखे पुष्पलवणत्यागं कृत्वा गवां दानं ददाति; विष्णुलोके कल्पकालं वसित्वा, राजा भवति; एषा सौन्दर्यव्रतम्, या रूपयशो ददाति। सुवर्णबीजपूरकं हिरण्यगर्भं निर्माय, त्रिदिनं तिलदानं कृत्वा, अग्निं ब्राह्मणं च तर्पयेत्। माल्यवस्त्राभरणैः, त्रिपलसुवर्णेन वा, यथाशक्ति ब्राह्मणदंपत्यौ पूजयित्वा, 'विश्वात्मा तुष्टो भवतु' इति प्रार्थयेत्। शुभदिने एतद् दत्त्वा, सः परं ब्रह्म प्राप्नोति, पुनर्जन्म न लभते; एषा ब्रह्मव्रतम्, मोक्षदायिनी। द्विकर्षसुवर्णालङ्कृतद्विगवां दानं कृत्वा, क्षीरव्रतं दिवसं आचरन्, परमं पदं प्राप्नोति; एषा गोव्रतम्, यस्य पुनर्जन्म दुर्लभम्। त्रिदिनं क्षीरव्रतं कृत्वा, सुवर्णकल्पवृक्षं तदन्यूनं पलं तु सुवर्णस्य दत्त्वा, यथाशक्ति तण्डुलं च, ब्रह्मपदं प्राप्नोति; एषा कल्पवृक्षव्रतम्। मासमेकं उपोष्य, शोभनां गवां ब्राह्मणाय दत्त्वा, विष्णुपदं प्राप्नोति; एषा भीमव्रतम्। विंशतिपलसुवर्णमयीं पृथ्वीं दत्त्वा, दिवसं क्षीरव्रतं कृत्वा, रुद्रलोके पूज्यते; एषा पृथ्वीव्रतम्, सप्तशतकल्पपर्यन्तम्। माघे वा चैत्रे तृतीयायां गुडव्रतम् आचरन्, गवां च गुडं दत्त्वा, गौर्याः लोके पूज्यते; एषा महाव्रतम्, परमानन्ददायिनी। पक्षद्वयं उपोष्य, द्वे कपिशच्छायागवे ब्राह्मणाय दत्त्वा, ब्रह्मलोकं प्राप्नोति, देवदानवर्षिसम्मानितः; युगान्ते राजाधिराजः भवति; एषा प्रभाव्रतम्। वर्षमेकं एकभुक्तव्रतं कृत्वा, अन्नकुम्भं जलकुम्भं च दत्त्वा, शिवलोके कल्पकालं वसति; एषा प्राप्तिव्रतम्। अष्टम्यां रात्रौ भोजनं कृत्वा, वर्षान्ते गवां दानं ददाति, इन्द्रपुरीं प्राप्नोति; एषा सुकृतिव्रतम्। वर्षास्वादिषु चतुर्षु ऋतुषु ब्राह्मणाय इन्धनं दत्त्वा, अन्ते घृतदुग्धदायिनीं गवां ददाति, परं ब्रह्म प्राप्नोति; एषा वैश्वानरव्रतम्, सर्वपापक्षयकरी। एकादश्यां रात्रौ भोजनं कृत्वा, वर्षान्ते सुवर्णचक्रम् अर्पयेत्, विष्णुपदं प्राप्नोति; एषा कृष्णव्रतम्, युगान्ते राजत्वदायिनी। पायसभोजनं कृत्वा, अन्ते ब्राह्मणाय द्विगवां दानं दत्त्वा, लक्ष्मीलोकं प्राप्नोति; एषा देवीव्रतम्। सप्तम्यां रात्रौ भोजनं कृत्वा, अन्ते दुग्धदुग्धदायिनीं गवां दत्त्वा, सूर्यलोकं प्राप्नोति; एषा भानुव्रतम्। एवं स धर्मनिष्ठः पुरुषः, विविधानि व्रतानि श्रद्धया आचरन्, यथोक्तदानानि दत्त्वा, पुण्यलोकान्, ऐश्वर्यम्, मोक्षं च प्राप्नोति, पितॄन् उद्धरति, सर्वदुःखात् विमुक्तः भवति, चिरंजीवी, कीर्तिमान्, रूपवान्, तेजस्वी च भवति। एतत् व्रतानां माहात्म्यं पुराणेषु पुण्यकथासु कथितम्।