श्रीव्यास उवाच— शृणु, महर्षे! अधुना अहं तव दिव्यं षष्ठीव्रतम्, यत् रुद्रेण निर्दिष्टं महापापनाशनं, सम्प्रवक्ष्यामि। यः पुरुषः संवत्सरमेकं रात्रौ उपोष्य, सपरिवारं गवां सहितः, सुवर्णचक्रं त्रिशूलं च वस्त्राणि च ब्राह्मणाय ददाति, सः पश्चात् शिवरूपं धारयित्वा शिवलोकं प्राप्य तत्र प्रमोदते। एतद् दिव्यं व्रतं महापापनाशनं स्मृतम्। यः च एकचित्तेन सुवर्णगां सुवर्णवृषभं तिलगां च ब्राह्मणाय ददाति, सः शिवसदनं प्राप्नोति—एतत् रुद्रव्रतं पापशोकनाशनं चोच्यते। यः च सुवर्णोत्पलमेकं मधुपात्रं च संवत्सरान्ते रात्रौ उपोष्य वृषभं च ददाति, विष्णोर्लोकं प्राप्नोति—एतद् क्रीडाव्रतं नाम। आषाढादारभ्य चतुर्मासं यः पुरुषः अभ्यञ्जनं वर्जयेत्, भोजनपात्राणि दद्यात्, स हरिसदनं प्राप्नोति—एतत् तुष्टिव्रतं प्रहर्षदं जनानाम्। वसन्ते दधि-दुग्ध-घृत-इक्षु वर्जयित्वा, उत्तमानि वस्त्राणि द्रवपात्रैः सह ब्राह्मणद्वयं सम्पूज्य, “गौरी मयि तुष्टा भवतु” इति प्रार्थ्य, एतद् गौरीव्रतं भवानीलोकदं स्मृतम्। पुष्ये मासे त्रयोदश्यां रात्रौ उपोष्य, पुनर्वसन्ते सुवर्णाशोकवृक्षं दशाङ्गुलपरिमाणं इक्षु सहितं ब्राह्मणाय वस्त्रैः सह दत्त्वा, “प्रद्युम्नः प्रीयतामिति” सम्पूज्य, विष्णोः पादयोः स्थित्वा दुःखनिर्मुक्तः भवति—एतत् कामव्रतं दुःखनाशनं नित्यं। आषाढादारभ्य चतुर्मासं नखच्छेदनं वृन्ताकं मधु घृतं च वर्जयित्वा, कार्तिक्यां सुवर्णं ब्राह्मणाय दत्त्वा रुद्रलोकं प्राप्नोति—एतत् शिवव्रतं नाम। हेमन्तशिशिरयोः पुष्पवर्जनं कृत्वा, फाल्गुनीमासे शक्त्यनुसारं त्रिविधं पुष्पं सुवर्णं च दिनद्वये दत्त्वा, शिवकेशवौ प्रीयेतामिति प्रार्थ्य, परमं पदं प्राप्नोति—एतत् सौम्यव्रतं। फाल्गुन्याः तृतीयायामारभ्य लवणं वर्जयित्वा, अन्ते शय्यां गृहं चोपस्करैः सहितं ब्राह्मणद्वयं सम्पूज्य, “भवानी प्रीयतामिति” प्रार्थ्य, गौरीलोकं युगान्तं वसति—एतत् सौभाग्यव्रतं। ततः सायाह्ने मौनव्रतं कृत्वा, अन्ते ब्राह्मणाय घृतकुम्भं वस्त्रयुग्मं तिलं घंटां च दद्यात्, सः सरस्वतत्वं प्राप्नोति—एतत् सरस्वतव्रतं रूपविद्याप्रदं। पञ्चम्याम् लक्ष्मीं सम्पूज्य, उपोष्य, अन्ते सुवर्णपद्मं गावं च दत्त्वा, वैष्णवतां सम्प्राप्य सर्वजन्मसु श्रीयुक्तो भवति—एतत् श्रीव्रतं पापनाशनं। शिवकेशवयोः स्नपनं कृत्वा, प्रतिवर्षं गवां कुम्भेन सह दत्त्वा, दशसहस्रजन्मानि राजा सन् शिवपुरीं प्राप्नोति—एतत् दीर्घायुव्रतं सर्वकामदं। अश्वत्थं सूर्यं गङ्गां च वन्दित्वा, वशवाक्यः संवत्सरमेकं एकभोजनं कृत्वा, अन्ते ब्राह्मणद्वयं त्रिभिः गावः सुवर्णवृक्षं च सम्पूज्य, अश्वमेधसमानं फलम् आप्नोति—एतत् कीर्तिव्रतं श्रीकीर्तिप्रदं। शिवं वा केशवं वा घृतेन स्नाप्य, गोमयमण्डलं अक्षतपुष्पैः कृत्वा, अन्ते शुद्धं सुवर्णपद्मं अष्टाङ्गुलं तिलगां च दत्त्वा, सः शिवलोके सामगायनः पूज्यते—एतत् सामव्रतं। नवम्यां एकभोजनं कृत्वा, शक्त्यनुसारं कन्याभ्यो भोजनं आसनं सुवर्णपटवस्त्रं च दत्त्वा, सुवर्णसिंहमेकं ब्राह्मणाय दत्त्वा, शिवपदं प्राप्य, कोटिजन्मसु सुन्दरः, शत्रुनिर्जितो भवति—एतत् वीरव्रतं स्त्रीहर्षदं च। पौर्णमास्यां यः क्षीरव्रतं यथाशक्ति वर्षाणि कृत्वा, अन्ते श्राद्धं पञ्चगवां कपिशवस्त्रं कुम्भं च दत्त्वा, वैष्णवलोकं प्राप्य शतपितॄन् मोचयति, युगान्ते चक्रवर्ती राजा भवति—एतत् पितृव्रतं। चैत्रादारभ्य चतुर्मासं यः याचमानाय जलं ददाति, अन्ते रत्नं भक्ष्यवस्त्रं च दत्त्वा तिलपात्रं सुवर्णं च ब्रह्मलोके पूज्यते, युगान्ते राजा भवति—एतत् सुखव्रतं। संवत्सरमेकं पञ्चामृतैः प्रभुं स्नाप्य, संवत्सरान्ते पुनः गवां पञ्चामृतं दत्त्वा, शङ्खं ब्राह्मणाय दद्यात्, शिवतां प्राप्य, युगान्ते राजा भवति—एतत् धृतिव्रतं। मांसवर्जनं कृत्वा संवत्सरान्ते गवां वा सुवर्णमृगं वा दत्त्वा, अश्वमेधसमानं फलम् आप्नोति; एतत् अहिंसाव्रतं, युगान्ते राजा भवति। माघे प्रातः स्नात्वा, स्वपत्नी सहितः सम्पूज्य, शक्त्यनुसारं भोजनं ब्राह्मणाय दत्त्वा, माल्यवस्त्रालङ्कारैः भूषयित्वा, सः सूर्यलोके कल्पमेकं वसति—एतत् सूर्यव्रतं। आषाढादारभ्य चतुर्मासं प्रातरस्नानं कृत्वा, ब्राह्मणभोजनं दद्यात्, कार्तिक्यां गवां दत्त्वा विष्णुलोकं प्राप्नोति—एतत् शुभं विष्णुव्रतं। संक्रान्त्याः संक्रान्तिं यावत् पुष्पघृतवर्जनं कृत्वा, अन्ते पुष्पमालां घृतदुहां गवां च दत्त्वा, ब्राह्मणाय क्षीरपाकं घृतयुक्तं दत्त्वा, शिवलोकं प्राप्नोति—एतत् चारित्रव्रतं धर्मारोग्यदं। यः सायं दीपदानं कृत्वा संवत्सरमेकं तैलवर्जनं कुर्यात्, संवत्सरान्ते सुवर्णचक्रस्थं दीपं दद्यात्— एवं महर्षे, एतानि विविधानि पुण्यव्रतानि भगवत्प्रसादाय, पापनाशनाय, लोकानुग्रहार्थं चोक्तानि, यथाक्रमं श्रुतानि, पुण्यानि च सर्वाणि।