एकः अपि जनः, यो अत्यन्तदीनः सन् माधवभक्तः भवति, सः अपि पुष्पैः पूजनं कृत्वा द्वौ वर्षौ एतत् व्रतमाचरेत्। यः कश्चन एषा विधिना विभूतिद्वादशीव्रतम् आचरति, सः पापात् विमुक्तः शतं पितॄन् उद्धरति। लक्षजन्मसु दुःखफलस्य विषयः न भवति; न च व्याधिः, न दरिद्रता, न बन्धनं तस्य भवति – विष्णुभक्तस्य वा शिवभक्तस्य वा, सर्वेषु जन्मसु एवं भविष्यति। सः, ब्रह्मन्, एकलक्षाष्टोत्तरशतान्येव युगानि स्वर्गे वसति, पुनः पृथिव्यां राजा भवति। प्राचीनस्य राथन्तरकल्पस्य काले पुष्पवाहनः नाम राजा आसीत्, यः लोकप्रसिद्धः सूर्यसमानतेजाः आसीत्। तेन तपसा चतुर्मुखः ब्रह्मा तुष्टः, सः तस्मै सुवर्णकमलं दत्तवान्, यत् इच्छया सर्वत्र गच्छति, हे मुनि। सः राजा सर्वैः जनैः नगरवासिभिः सह स्वेच्छया द्वीपान् देवभूमिं च विचरन् आस। कल्पारम्भे सप्तमे द्वीपे सः वसन् आसीत्; सः द्वीपः लोकसम्मतः पुष्करद्वीपः इति प्रसिद्धः अभवत्। ब्रह्मणा तस्मै कमलरूपं वाहनं दत्तम्, अतः देवासुराः तम् पुष्पवाहनम् इति नाम्ना आहुः। तस्य तपोबलात् त्रिषु लोकेषु किंचिदपि दुर्गमं नासीत्, सः ब्रह्मकमले उपविष्टः। तस्य भार्या, लावण्यवती नाम, अनुपमा, सहस्रनार्यः परिवृता, भवस्य प्रियतमा, पार्वत्याः सदृशी आसीत्। तस्य दशसहस्रपुत्राः धर्मिष्ठाः धनुर्धरश्रेष्ठाः आसन्। एतत् सर्वं निरीक्ष्य राजा पुनः पुनः विस्मितः अभवत्। ततः प्रचेतसः पुत्रं महर्षिं आगतम् दृष्ट्वा सः इदं वचनम् अब्रवीत्— "कस्मात् एषा निर्मला कीर्तिः समुत्पन्ना, या देवैः मानुषैः च पूजिता, सर्वविजयिनी? अहम् अल्पतपाः सन् कथं सर्वनारीणां मध्ये सुन्दरीं भार्यां प्राप्तवान्, एतत् ब्रह्मदत्तं कमलमन्दिरं च प्राप्तवान्, हे मुनिश्रेष्ठ? यद्यपि कोट्यधिकाः राजानः मन्त्रिभिः गजैः रथैः जनसमूहैः च सह प्रविशेयुः, तथापि कोऽपि न जानाति कुत्र गताः; यथा चन्द्रः तारासु विलीनः दृश्यते। अतः, किमेतस्य कारणम्—स्वकृतं, पुत्रकृतं, वा अस्याः स्त्रियाः कृतं वा? सर्वस्यास्य सिद्धिपरम्परायाः शुभं कारणं वद, हे प्रचेतसः।" तदा स महर्षिः, राज्ञः अद्भुतदुर्लभं वैभवं दृष्ट्वा, वाक्यमुवाच— "पूर्वजन्मनि त्वं मृगयुकुले जातः, अतीव क्रूरः, प्रतिदिनं पापकर्मा आसीः। तदा मानवदेहः आसि, किन्तु पशवः अङ्गानि युक्तः, सर्वतः दुर्गन्धसर्पैः परिवृतः। न मित्रं, न पुत्रः, न बान्धवः, न पिता, न भगिनी, न माता आसीः—शप्तः एवम्। या स्त्री त्वया अतीव प्रिया, सा अपि त्वत्तः विमुखा अभवत्, घोरनिष्कर्षवत् शत्रुत्वेन वर्तिता। कदाचित् क्षुधया पीडितः किञ्चन न लब्धवान्—न धान्यं, न फलम्, न मांसम्। ततः एकं महाह्रदं पद्मैः पूर्णं दृष्ट्वा, तस्य कर्दमेषु तटेषु बहूनि पद्मानि गृहित्वा वैदिशानगरं गतः। तत्र तानि पद्मानि विक्रेतुं सर्वां नगरीं सञ्चरन्, तस्मिन्नेव दिवसे कोऽपि क्रीणाति स्म न। श्रान्तः क्षुधया पीडितः च एका गृहस्य प्राङ्गणे भार्यया सह उपाविशत्। रात्रौ महद् शुभशब्दं श्रुत्वा, भार्यया सह तत्र अगच्छत् यत्र सः शब्दः श्रुतः। मण्डपमध्यभागे विष्णोः प्रतिमा दृष्टा। अनङ्गवती नाम वेश्या विभूतिद्वादशीव्रतं सम्पूर्ण्य, माघमासस्य अन्ते उत्तमे लवणगिरौ—गुरवे निवेद्य, शय्यां सुसज्जां कृत्वा, हृषीकेशं सुवर्णकल्पवृक्षेण अलङ्कृतवती। तां दृष्ट्वा तौ चिन्तयामासतुः—'किं एतेन पद्मेन? क्षेमतरं विष्णोः अलङ्करणम्।' एवम् तदा तयोः भक्तिः उत्पन्ना; तस्मिन्नेव काले लवणगिरौ केशवं पूजयित्वा, शय्या पुष्पराशिभिः पूजिता, भूमिः अपि सर्वत्र पुष्पैः अलङ्कृता। तदा अनङ्गवती प्रीत्या त्रिशतं सुवर्णमुद्राः, त्रिशतं क्षौमवस्त्राणि च दातव्यम् आज्ञापयत्। किन्तु तौ तानि न जगृहतुः, महापुण्ये स्थितौ। पुनः अनङ्गवती चतुर्विधं भोजनं ताभ्यां समर्पयित्वा उवाच—'एतत् भुङ्क्व, हे राजन्।' तौ अपि तद् अङ्गीकर्तुं न इच्छतुः, उक्तवन्तौ—'हे सुन्दरी, अस्य व्रतस्य उपवासस्य च फलात् अद्य एव सुखम्।' 'जात्या वयं अतीव पापिष्ठौ, दुष्कर्मणि दृढनिश्चयेन प्रवृत्तौ; तथापि अस्य व्रतस्य प्रभावात् पुण्यस्य अंशः उत्पन्नः, हे निष्पापे।' एवं तेन व्रतेन तौ जागरणं कृत्वा, प्रभाते लवणगिरिसंयुक्ता शय्या दत्ता। द्वादश ग्रामाः, गुरुभक्त्या, वत्सयुक्तगावः वस्त्राभरणैः भूषिताः ब्राह्मणेभ्यः दत्ताः। भोजनं मित्रैः, सखिभिः, दरिद्रैः, अन्धैः, दुःखितैः च समं वितरितम्; तौ लोभिनौ दम्पती पूजां कृत्वा तत्र त्यक्तौ। राजेन्द्र, त्वमेव सः मृगयुः स्वभार्यया सह; केशवः पद्मराशिभिः न पूजितः, अतः तव पद्ममन्दिरं सर्वपापक्षयहेतु अभवत्। अल्पतपसा अपि तव पुण्यस्य प्रभावात्, यथा इच्छसि, लोकनाथः चतुर्मुखः ब्रह्मा साक्षात् प्रकटितः; जनार्दनः ब्रह्मरूपेण तुष्टः अभवत्। सा अनङ्गवती वेश्या अधुना कामदेवस्य भार्या सहभार्या अभवत्; लोके श्रूयते रति प्रियतमाऽसौ सर्वदेवपूजिता। अतः, राजन्, भूमौ पद्ममन्दिरं परित्यज्य, गङ्गातटे गत्वा विभूतिद्वादशीव्रतं आचर; निःसंशयं मोक्षं प्राप्स्यसि। एवमुक्त्वा स मुनिः तत्रैव अन्तर्धानमगात्; राजा च यथोक्तं पुष्पवाहनपूजनं पुनः अकरोत्। ब्रह्मन्, एतत् व्रतं अखण्डितया आचरितव्यं, यथाशक्ति द्वादश द्वादश्यां पद्मैः पूजनीयम्। ब्राह्मणेभ्यः शक्त्यानुसारं दानं दातव्यं, न च धनस्य विषये कपटं कर्तव्यम्; केशवः भक्त्या तुष्यति।