यावत् पृथिवी सप्तसमुद्रसंयुक्ता महेन्द्रादिमहाशैलसमेता तिष्ठति, तावत् कालं, हे नारद, दिव्यलोकस्य शिखरे सः सर्वैः गन्धानर्वगणैः पूज्यते। ततः, कर्मक्षये सति, सः सृष्ट्यादौ सप्तद्वीपाधिपतित्वं प्राप्नोति, कुलीनः सुशीलः निर्मलदेहः, भार्यया सहितः, पुत्रपौत्रादिभिः पादयोः पूज्यमानः भवति। एवं यः कश्चित् आदित्यस्य सङ्क्रमणस्य सम्पूर्णविधिं पुण्यं वा भक्त्या पठति शृणोति चिन्तयति वा, सः देवानां मध्ये अमराधिपगृहे पूज्यते। अथ, हे नारद, विष्णोः परमव्रतं वक्ष्यामि, यत् 'विभूतिद्वादशी' इति ख्यातं सर्वैः देवैः पूजितम्। कार्त्तिक-चैत्र-वैशाख-मार्गशीर्ष-फाल्गुन-आषाढनाम मासानां शुक्लपक्षे दशम्यां दिवसे, नरः लघुशीतभोजनं कृत्वा सायं सन्ध्यां सम्पाद्य, ततः प्राज्ञः स व्रतं समारभेत। एकादश्यां तु उपवासं कृत्वा, सम्यक् जनार्दनं पूजयित्वा, द्वादश्यां ब्राह्मणैः सहितः अन्नं ग्रहीष्यामि, हे प्रभो, इति संकल्पयेत्। 'ममायं व्रतविघ्नरहितः फलप्रदश्चास्तु, नमो नारायणाय' इति रात्रौ शयानः वदेत्। प्रातःकाले उत्थाय, स्नात्वा जपं कृत्वा शुचिः सन्, पुण्डरीकाक्षं श्वेतमाल्यगन्धैः पूजयेत्। 'नमो विभूत्यै' पादयोः, 'नमो अशोकाय' जान्वोः, 'नमो शिवाय' ऊरुषु, 'नमो विश्वरूपिणे' कट्यां च पूजयेत्। 'नमो कन्दर्पाय' गुदे, 'नमो आदित्याय' हस्तयोः, 'नमो दामोदराय' उदरे, 'नमो वासुदेवाय' उरस्यपि। 'नमो माधवाय' विष्णोः वक्षसि, 'नमो कामिनां कान्ताय' कण्ठे, 'नमो श्रीधराय' मुखे, 'नमो केशवाय' केशेषु, हे नारद। 'नमो शार्ङ्गधराय' पृष्ठे, 'नमो वरदाय' कर्णयोः, तस्यैव नामभिः शङ्खचक्रासिगदापद्मैः हस्तेषु, 'नमो विश्वात्मने' शीर्ष्णि पूजयेत्। यथाशक्ति सुवर्णमीनं पद्मेन सह कृत्वा, कुम्भेन पुरतः स्थापयेत्। गुडतिलयुक्तं पात्रं श्वेतवस्त्रेण वेष्टयित्वा स्थापनीयं, रात्रौ पुराणकथादिभिः जागरणं कारयेत्। प्रातः, सौपात्रिकं सुवर्णपद्मं कुम्भेन सह सपरिवारब्राह्मणाय दद्यात्, देवतारूपेण समर्पयेत्। 'यथा त्वं भगवन् सर्वशक्तिसंयुक्तः न कदापि विविक्तः, तथा मामपि अनन्तसंसारदुःखपङ्कात् उद्धर' इति प्रार्थयेत्। दशावताराणां प्रतिमाः, दत्तात्रेयस्य च व्यासस्य च पद्मयुक्ताः, प्रतिमासं धर्मविप्राय दद्यात्, पाखण्डिनः परिहरेत्, यथाशक्ति यावत् संवत्सरं। एवं द्वादशीद्वादशव्रतानि समाप्य, संवत्सरान्ते गुरवे शय्यां लवणगिरिं च गाम् दद्यात्, हे मुने। शक्तिमान् ग्रामं वा क्षेत्रं गृहयुक्तं गुरवे वस्त्राभरणालङ्कारैः पूजयित्वा दद्यात्। अन्यान् च उत्तमान् ब्राह्मणान् भोजनैः वस्त्रगवाज्यरत्नवित्तैः तर्पयेत्, अल्पधनः यथाशक्ति वर्षे वर्षे किञ्चित्किञ्चित् समाचरेत्। अत्यन्तदरिद्रोऽपि माधवभक्तः पुष्पैः पूजनं द्विवर्षं कुर्यात्। एवं विधिना यः कश्चित् विभूतिद्वादशीव्रतं चरति, सः पापमुक्तो भवति, शतपितॄन् उद्धरति। लक्षजन्मानि दुःखफलं न प्राप्नोति, न तस्य व्याधिः, न दरिद्रता, न बन्धनं, स विष्णुभक्तो वा शैवो वा सर्वेषु जन्मसु एवं भवति। अष्टोत्तरशतसहस्रयुगपर्यन्तं सः स्वर्गे वसति, पुनः पृथिव्यां राजा भवति। प्राचीनराथन्तरकल्पे पुष्पवाहन इति नाम राजा बभूव, लोकप्रसिद्धः, सूर्यसमानतेजाः। सः तपसा चतुर्मुखं तुष्टाव, तेन स्वच्छन्दगामि सुवर्णपद्मं दत्तम्। सर्वैः जनैः नगरवासिभिः सहितः स राजा यथाकामं द्वीपान् देवलोकं च विचचार। कल्पादौ सप्तमं द्वीपं सः निवासः कृतवान्, यः लोकविश्रुतः 'पुष्करद्वीप' इति ख्यातः। ब्रह्मणा पद्मरूपं यानं तस्मै दत्तम्, तेन सः 'पुष्पवाहन' इति सुरासुरैः कथितः। तपसा ब्रह्मपद्मोपविष्टस्य तस्य त्रिषु लोकेषु किञ्चिदपि दुर्लभं नास्ति। तस्य भार्या लावण्यवती नाम, सहस्रनारीपरिवृता, अनुपमा, भवप्रियतमवद् पार्वतीसमा। तस्य दशसहस्रपुत्राः धर्मिष्ठाः धनुर्धरश्रेष्ठाः आसन्। एतद् सर्वं निरीक्ष्य राजा पुनः पुनः विस्मयं जगाम। तदा प्रचेतसः पुत्रं महर्षिं प्राप्तमालोक्य सः पप्रच्छ—'कस्मात् एषा विशुद्धकीर्ति देवान् मानुषांश्च पूजिता, सर्वविजयी, मम च अल्पतपसः सर्वसुन्दरी भार्या, सृष्टिकृतः पद्मभवनं च मम प्राप्तम्?' 'यद्यपि कोटिकोट्यः राजानः मन्त्रिभिरश्वगजजनसमूहैः सह प्रविशेयुः, तत्र प्रविष्टानां न कोऽपि गतिं वेद, यथा चन्द्रमा तारागणमध्ये न दृश्यते।' 'किं कारणं सर्वस्यास्य—स्वकृतं वा, पुत्रकृतं वा, अस्याः स्त्रियाः कृतं वा? ब्रूहि प्रचेतः, कः शुभकारणः सम्पूर्णफलानां?' तदा महर्षिः, राज्ञः तदद्भुतवृत्तान्तं दृष्ट्वा, उवाच—'पूर्वजन्मनि त्वं निषादकुले जातः, अतीव कठोरः, नित्यं पापकर्म कृतवान्। तव तदा मानुषं रूपं पशुच्छविकं चाभूत्, सर्वतः दुर्गन्धसर्पैः परिवृतम्। न मित्रं, न पुत्रः, न बान्धवः, न पिता, न भगिनी, न माता—एवं शप्तः असि।' 'या तव प्रियतमास्त्री सा त्वां त्यक्तवती, घोरसुष्कवत् वैरिणी अभवत्। कदाचित् क्षुधया पीडितः किञ्चिदपि न लब्धवान्—न धान्यं, न फलम्, न मांसम्।' 'तदा त्वं महद् पद्मयुतं सरः अपश्यः, तस्य तटः पङ्किलः। तस्मात् बहूनि पद्मानि आदाय, वैदिशां पुरीं गतः।' 'तानि पद्मानि विक्रीय सर्वां पुरीं विचरन्, तस्मिन्नेव दिने कश्चित् क्रीणाति स्म न। क्षुधया क्लान्तः, दुःखितः, तत्रैव उपविशत्।' 'स्वया भार्यया सह गृहेऽङ्गणे स्थित्वा, रात्रौ शुभनादं महान् शुश्राव।