सूर्यस्य संक्रान्तौ, भूमौ चन्दनलेपेनाष्टदलपद्मं मध्यबीजसहितं सम्यग् निर्माय, तत्र सूर्यं संप्रवेश्य पूजयेत्। तस्मिन् बीजे सूर्यं स्थापयेत्, पूर्वदिशि आदित्यं विन्यस्य, ततो घर्मरश्मये, याम्याय, ऋग्वेदमण्डलाय च नमस्कुर्वीत। दक्षिणपश्चिमे सवित्रे, वरुणाय, पुनः तपनाय च नमः, उत्तरपश्चिमे भगं स्थापयित्वा, तं तं पुनः पुनः पूजयेत्। उत्तरदिशि मार्ताण्डं स्थापयेत्, ईशान्यां सदा विष्णुं निधाय, ततो गन्धमाल्यफलनैवेद्यैः सम्यक् वेदिकायां पूजां कुर्यात्। यथाशक्ति सुवर्णघृतपात्रं कुम्भं पद्मं च ब्राह्मणाय दद्यात्। चन्दनजलपुष्पैः भूमौ देवतायै अर्घ्यं दत्त्वा, 'सर्वाय, सर्वरूपिणे, सर्वनिवासाय, स्वयम्भुवे, अनन्ताय, सृष्टिकर्त्रे, ऋक्सामयजुषां पतये नमः' इति वदेत्। एषा क्रिया प्रतिमासं, वार्षिके वा, द्वादशपदं कृत्वा सम्पादनीया। वर्षान्ते घृतदुग्धैः वह्निं ब्राह्मणांश्च तुष्ट्वा, कुम्भद्वादशकं गवां च सुवर्णपद्ममण्डितं पुनरर्पयेत्। दुग्धदा धर्मशृङ्गिनीः शुभलक्षणाः रजतखुरा गाः अष्टौ सप्त वा, ताम्रदोहपात्रयुक्ताः माल्यवस्त्रभूषिताः, न शक्नुवतः चतस्रः, दरिद्रस्य तु कपिला ब्राह्मणाय दातव्या। सुवर्णमण्डितां पृथ्वीं दद्यात्, अशक्तस्य रजतामयां वा, ताम्रयुक्तां वा, अन्यथा प्रतिमां कृत्वा सुवर्णसूर्यसहितां दद्यात्। वित्ते कपटं नाचरेत्, कपटी पतति न संशयः। यावत् पृथिव्या सप्तसमुद्रयुतायाः महेन्द्रादिपर्वतसंयुक्तायाः स्थितिः, तावत् गन्धर्वसंघैः स्वर्गशिखरे पूज्यते सः। कर्मक्षये सः सप्तद्वीपपतिः भवति, कुलीनः सदाचारवान्, निरदोषतनुर्भवति, सुतपौत्रसमन्वितः पत्नी सहितः पूज्यते। एवं यः कश्चित् संक्रान्तिपूजनस्य सम्पूर्णविधिं फलं वा श्रुणोति, पठति, चिन्तयति वा, सः देवानां मध्ये अमराधिपगृहे पूज्यते। अथ, हे नारद, विष्णोः परमं व्रतं वक्ष्यामि, यत् 'विभूतिद्वादशी' इति विख्यातं सर्वैर्देवैः पूजितम्। कार्त्तिक-चैत्र-वैशाख-मार्गशीर्ष-फाल्गुन-आषाढमासेषु शुक्लदशम्यां लघुभोजनं कृत्वा, सायंतनसंध्यां संपूज्य, ततः प्राज्ञः व्रतम् आरभेत। एकादश्यां निराहारः, सम्यक् जनार्दनं पूजयित्वा, द्वादश्यां ब्राह्मणैः सह भोजनं करिष्यामीति संकल्पं कुर्यात्। 'ममेदं विघ्नरहितं सुफलं भूयात्, केशव,' इति मनसि कृत्वा, रात्रौ 'नारायणाय नमः' इति वदेत्। प्रातरुत्थाय, स्नात्वा जप्यं कृत्वा, शुचिः पुण्डरीकाक्षं श्वेतमाल्यगन्धैः पूजयेत्। 'विभूत्यै' पादयोः, 'अशोकाय' जानुनोः, 'शिवाय' ऊरुषु, 'विश्वमूर्तये' कटीदेशे च नमः। 'कन्दर्पाय' गुप्ते, 'आदित्याय' हस्तयोः, 'दामोदराय' उदरे, 'वासुदेवाय' उरस्युपरि च पूजयेत्। 'माधवाय' वक्षसि, 'कामाय' कण्ठे, 'श्रीधराय' मुखे, 'केशवाय' केशेषु नमः, हे नारद। 'शार्ङ्गधराय' पृष्ठे, 'वरदाय' कर्णयोः, शङ्खचक्रासिगदापद्मैः हस्तेषु, शीर्षे 'सर्वात्मने नमः' इति पूजां कुर्यात्। यथाशक्ति सुवर्णमीनं पद्मयुक्तं कृत्वा कुम्भसहितं पुरतः स्थापयेत्। गुडतिलयुक्तं पात्रं श्वेतवस्त्रेण वेष्टितं स्थापयेत्; रात्रौ पुराणकथाभिः जागरणं कुर्यात्। प्रातः काले कुलीनब्राह्मणाय सुवर्णपद्मं कुम्भसहितं देवतारूपेण दद्यात्। 'यथा त्वं सर्वशक्तिभिः न कदापि व्युत्थितः, तथा माम् अनन्तसंसारदुःखपङ्कात् उद्धर,' इति प्रार्थयेत्। दशावताराणां प्रतिमाः, दत्तात्रेयव्यासनामकौ पद्मयुक्तौ प्रतिमासं दद्यात्, पाखण्डिनः वर्जयन्, यावच्छक्यं तावत् संवत्सरं। एवं द्वादशद्वादशीव्रतानि सम्यक् कृत्वा, वर्षान्ते गुरवे शय्यां लवणपर्वतं च गां च दद्यात्। समर्थः ग्रामं वा क्षेत्रं गृहयुक्तं गुरवे वस्त्राभरणैः पूज्य दद्यात्। अन्यांश्च ब्राह्मणान् यथाशक्ति भोजयित्वा, वस्त्रगोमणिद्रव्यैः तान् तुष्ट्वा पूजयेत्; अल्पशक्तिः शनैः शनैः संवत्सरं यथाशक्ति आचरन्। अत्यल्पधनः अपि माधवभक्तः पुष्पैः पूजनं द्विवर्षं कुर्यात्। यः एतद्विधिना विभूतिद्वादशीव्रतं चरति, सः पापात् मुक्तः, शतान्तरपितॄन् उद्धरेत्। शतसहस्रजन्मानि दुःखफलम् न प्राप्नोति, न व्याधिः, न दरिद्रता, न बन्धनं, स विष्णुभक्तो वा शैवो वा सर्वजन्मनि एवम्। अष्टोत्तरशतसहस्रयुगपर्यन्तं स्वर्गे वसति, भूयः भूमौ नृपः भवति। पूर्वे राथन्तरकल्पे पुष्पवाहन इति नाम राजा बभूव, यस्य तेजः सूर्यसमं, लोकेषु विख्यातः। सः तपसा चतुर्मुखं तुष्टाव, तेन तस्मै सुवर्णपद्मं दत्तं, यत् यत्रकुत्रापि गन्तुं शक्तम्। सः सर्वजनसमेतः नगरवासिभिः सह, स्वेच्छया द्वीपान् देवलोकं च विचचार। कल्पारम्भे सप्तमं द्वीपं सः अध्यवसत्, सः च लोके पूजितः, तस्मात् सः द्वीपः 'पुष्करद्वीप' इति प्रसिद्धः। ब्रह्मणा पद्मरूपवाहनं दत्तं, तेन देवदानवाः तं पुष्पवाहनमिति प्रोचुः। त्रिषु लोकेषु तस्य किञ्चित् दुर्लभं नास्ति, ब्रह्मपद्मासने तपोबलात्। तस्य पत्नी लावण्यवती नाम, सहस्रनारीपरिवृता, अपराजिता, भवस्य प्रिया, पार्वत्येव, मुनिश्रेष्ठ। एवं श्रीमद्ब्रह्मवैवर्ते संक्रान्तिपूजनं विभूतिद्वादशीव्रतं च पूज्यते, यः श्रद्धया पठति, शृणोति, चिन्तयति वा, सः सर्वत्र पूज्यः भवति।