शृणु, भगवन्! महदिदं पुण्यकथामृतं संतनयामि, यथाशास्त्रं सुसंपादितम्। एतस्य व्रतस्य फलं न ब्रहस्पतिर्न इन्द्रः, न पितामहः, न सिद्धगणाः, नाप्यहं स्वयमपि, यदि कोटिजिह्वाः अपि मम मुखे स्युस्तर्हि, वर्णयितुं शक्ताः। यस्य फलं अनन्तं तस्य वर्णनं सर्वथा असाध्यमेव। यः कश्चन, अमरप्रिय, एतां मोक्षदायिनीं शिवचतुर्दशीं श्रद्धया जपेत्, स्मरेत्, शृणुयात् वा, निर्द्वेषः सदा, तं सुरस्त्रियः अनन्ताः स्तुवन्ति, तस्य किमपि दोषं न पश्यामि। या स्त्री अपि, पतिं पुत्रानाचार्यान् वा पृष्ट्वा, महाभक्त्या एतद्व्रतमाचरेत्, सा परमेश्वरानुग्रहेण पिनाकपाणेः परमं पदं प्राप्नुयात्। नारद, शृणु! त्यागस्य फलं यत् अत्र लोके अक्षयम्, परमं, सर्वकामदं, तस्य माहात्म्यं कथयामि। शुभे मार्गशीर्षमासे तृतीय्यां, अथवा द्वादश्यष्टचतुर्दश्यां, शुक्लपक्षे ब्राह्मणेन पाठ्ये, व्रतारम्भः कार्यः। अन्येषु अपि शुभमासेषु, यथाशक्ति क्षीरान्नेन ब्राह्मणान् सत्कृत्य, दानवस्त्रैः सह सदा पूजयेत्। एकवर्षपर्यन्तं, औषधार्थं विना, अष्टादशधान्यानि फलानि मूलानि च त्यजेत्। ततो रुद्रं धर्मराजं च, वृषभं सुवर्णेन सह निर्मायेत्। कूष्माण्डं, मातुलुङ्गं, वृन्ताकं, पनसं, आम्रातकं, बिल्वं, कलिङ्गं वा वालुकं च, नारिकेलं, अश्वत्थं, बदरं, निम्बुकं, कदलीं, कश्मरं, दाडिमं—एतानि षोडश फलानि शुद्धानि यथाशक्ति संगृह्येत्। मूलकं, आमलकीं, जम्बूं, चिञ्चां, आमर्दकं, कङ्कोलं, एला, तुण्डीरं, करीरं, कुटजं, शमीं च सम्यग् यथाशक्ति संगृह्येत्। रजतेन, यथाशक्ति, औदुम्बरं, नारिकेलं, द्वे द्राक्षे, द्वौ वृन्ताके—एतानि षोडश फलानि कारयेत्। ताम्रेण च ताळं, आगस्त्यं, पिण्डं, कश्मरीं, सुरणं च निर्मायेत्। रक्तालुकं, कनकाह्वफलम्, चिर्भिटं, चित्रवल्लीफलम्, शाल्मलीफलम् अपि ताम्रेण कारयेत्। आम्रं, निष्पावं, यष्टिमधु, वटं, मुद्गं, पटोलं—एतानि षोडश फलानि ताम्रेणैव कारयेत्। द्वौ कुम्भौ, तयोः उपरि धान्यं स्थाप्य वस्त्रैः आच्छाद्य, तस्योपरि शय्यां सुकौशेयवस्त्रैः विन्यस्येत्। त्रिभिः पात्रैः सह, यमवृषभ-रुद्रयोः सहितया, गवां च, शान्ताय ब्राह्मणाय, गृहस्थाय, तस्य भार्यया सह, सम्यग् पूजां कृत्वा, शुभदिने दद्यात्। यथा सर्वेऽपि अमराः एतेषु फलेषु निवसन्ति, तथा मम शिवभक्तिः सर्वफलदानव्रतात् जायेत। यथा शिवधर्मौ अनन्तफलप्रदौ, तथा फलदानात् तौ मम वरप्रदौ स्ताम्। यथा शिवभक्तानां सर्वदा अनन्तं फलं, तथा ममापि जन्मजन्मनि अनन्तं फलमस्तु। यथा मम शिवविष्णुसूर्यपद्मजेषु न भेदः, तथा शङ्करः सर्वात्मा सदा ममास्तु। एतत्सर्वं सम्यग् अलङ्कृत्य, शक्त्या शय्यां सर्वोपस्करयुतां दद्यात्। अशक्तः तु केवलं निर्दिष्टानि फलानि, द्वौ कुम्भौ, द्वौ सुवर्णमयौ शिवधर्मप्रतिमौ च दद्यात्। ब्राह्मणाय दत्त्वा, शुद्धवाक्, तैलं वर्जयित्वा, भोजयेत्; यथाशक्ति अन्यानपि ब्राह्मणान् तर्पयेत्। वेदविदः एतद्व्रतं सर्वफलदानं भगवत्भक्तानां, सूर्यविष्णुयोगनिष्ठानां च, शुभमाहुः। एतद्व्रतं, अनन्तफलप्रदं, स्त्रीभिः यथाशक्ति कर्तव्यम्; अन्यत् व्रतं नास्ति यस्य अतिशयः स्यात्। यावन्ति कणानि सुवर्णरजतताम्रेषु फलेषु, तावन्ति सहस्रयुगानि रुद्रलोके पूज्यते। एतद्व्रतं सर्वपापहरं, दीर्घायुष्यमानुष्येषु ददाति; पुनर्जन्मनि अपि पुत्रशोकं न अनुभवति, इन्द्रसुखस्थानं प्राप्नोति। दरिद्रोऽपि यः मन्दिरे वा साधुगृहे वा शृणोति, पठति, स पापात् विमुक्तः विष्णोः परमं स्थानं प्राप्नोति। नन्दीश, ब्रूहि तत्तद्व्रतं यत् आरोग्यदं, अनन्तफलप्रदं, शान्तिदं मर्त्येषु। तत्तद् परमं नित्यं ब्रह्म, विश्वात्मनः स्थानं, त्रिधा लोके स्थितम्—सूर्यरूपेण, अग्निरूपेण, सोमरूपेण च। तदुपासनेन, विप्र, सदा कल्याणमवाप्यते; अतः रविवासरे सदा रात्रौ उपवासः कार्यः। यदा सूर्यदिने हस्तयोगः स्यात्, शनिवासरे एकवारं भोजनं, निर्द्वेषः, कर्तव्यम्। रविवासरे रात्रौ, ब्राह्मणश्रेष्ठं भोजयित्वा, रक्तचन्दनैः द्वादशपत्रं पद्मं निर्मायेत्। तत्र पूर्वदिशि आदित्यं, आग्नेय्यां दिवाकरं, ततः विवस्वन्तं स्थापयेत्। नैऋत्ये भगं देवताम्, पश्चिमे वरुणं, महेन्द्रं, अनिलं, उत्तरस्यां आदित्यं स्थापयेत्। ईशान्यां शान्तं, मध्ये सूर्यस्याश्वान् श्रद्धया स्थापयेत्। दक्षिणे अर्यमाणं, पश्चिमे मार्ताण्डं, उत्तरस्यां रविं, मध्ये भास्करं स्थापयेत्। तस्मिन्पद्मे, जलेन रक्तपुष्पगन्धिना, तिलैः रक्तचन्दनसम्भृतैः अर्घ्यं दत्त्वा, ततः मन्त्रं जपेत्— "कालात्मन्, सर्वभूतात्मन्, वेदसार, सर्वतोमुख! अग्न्यिन्द्ररूप, दिवाकर, मां पालय।" "अग्निं स्तौमि, नमस्ते। अन्ने बलं भास्कराय। अग्ने, वरद, दीपेश्वर, नमोऽस्तु ते।" एवं, भक्त्या, श्रद्धया, विधिवत् कृतं एतद्व्रतं सर्वपापहरं, सर्वसौख्यप्रदं, अनन्तफलप्रदं च भवति।