कार्तिकमास आगते पुनः, विप्रान् विविधान्नैः, स्वादुभिः, वस्त्रैः, माल्यैः, भूषणैश्च तर्पयेत्। शास्त्रविधिना नीलवृषस्य हवनं कृत्वा, ततो हेमवृषं गोसहितमुमामहेश्वराभ्यां समर्पयेत्। अष्टमुक्ताफलशोभितं शय्यासनं, श्वेतवस्त्रच्छन्नं, सर्वोपस्करयुक्तं, कुम्भसहितं दद्यात्। ताम्रपात्रे तण्डुलान् स्थापयित्वा, शान्ताय वेदव्रतानुष्ठाननिष्ठाय ब्राह्मणाय समर्पयेत्। स उक्तं दानं ज्येष्ठसामवेदवित्, अथवा नवव्रतधारी, गुणशाली, श्रोत्रियः, वा तत्त्वज्ञाचार्यः प्राप्नुयात्। यस्याङ्गानि अखण्डानि, सौम्यः, नित्यकर्मरतः, भार्यया सहितः, तं वस्त्र-माल्य-आभरणैः सत्कृत्य दद्यात्। यदि गुरुस्तत्र सन्निहितः स्यात्, तस्मै दद्यात्; न चेत्, द्विजाय। वित्ते कपटं न कुर्वीत, अन्यथा पतनं स्यात्। एवं विधिना यः शिवचतुर्दशीं करोति, स सहस्राश्वमेधफलं प्राप्नोति। यानि पापानि, ब्रह्महत्याादीनि, अत्र वा अन्यत्र पितृभिः भ्रातृभिः कृतानि, तानि सर्वाणि विनश्यन्ति। दीर्घायुः, आरोग्यं, कुलसमृद्धिः, अक्षय्यं भोजनं, चतुर्भुजत्वं, गणपतित्वं, स्वर्गे शतकल्पपर्यन्तं वासं कृत्वा, पश्चात् शम्भोः सायुज्यं प्राप्नोति। एतस्य फलं न ब्रहस्पतिः, न इन्द्रः, न पितामहः, न सिद्धगणाः, नाप्यहमपि, कोटिजिह्वाभिः अपि वर्णयितुं शक्नुवन्ति। यः कश्चिद् अमरप्रियः, अनसूयया शिवचतुर्दशीमुक्तिं पठति, स्मरति, शृणोति, यां दिव्याङ्गनाः स्तुवन्ति, सदा सदा तस्य किमपि दोषः न भवति। या स्त्री, पतिं, पुत्रान्, आचार्यं वा पृच्छ्य, परमभक्त्या एनां कुर्यात्, सा अपि परात्परस्य प्रभोः कृपया पिनाकपाणेः परमपदं प्राप्नोति। शृणु नारद, त्यागस्य फलं यत् अत्र अक्षय्यं परं च, सर्वाभिलषितप्रदम्। मार्गशीर्षे मासि, शुक्लपक्षे तृतीयायां, अथवा द्वादश्यष्टचतुर्दश्यां, ब्राह्मणं पाठयित्वा व्रतारम्भः कार्यः। अन्येषु शुभेषु मासेषु अपि, स्वशक्त्या, विप्रान् पायसैः भोज्यैः, यथाशक्ति दक्षिणाभिः तर्पयेत्। एकवर्षपर्यन्तं, औषधार्थं विहाय, अष्टादशधान्यानि, फलानि, कन्दमूलानि वर्जयित्वा, रुद्रं धर्मराजं च वृषेण सुवर्णेन च निर्मायेत्। कूष्माण्डः, मातुलुङ्गः, वृन्ताकः, पनसः, आम्रातकः, बिल्वः, कलीङ्गः वा वालुकम्। नारिकेलम्, अश्वत्थः, बदरी, निम्बूकम्, कदली, कश्मरः, दाडिमः—षोडश फलानि शुद्धानि यथाशक्ति समर्पयेत्। मूलकः, आमलकी, जम्बूः, तिन्तिडिकः, आमर्दकः, कङ्कोलः, एला, तुण्डीरः, करीरः, कुटजः, शमी—एतानि फलानि अपि। रौप्येण, यथाशक्ति, औदुम्बरं, नारिकेलं, द्वे द्राक्षे, द्वौ वृन्ताकौ—एतानि षोडश फलानि निर्मापयेत्। ताम्रेण, ताळफलम्, अगस्तिफलम्, पिण्डफलम्, कश्मरीफलम्, सुरणकन्दः च। रक्तसुरणः, कनकाह्वफलम्, चिर्भिटः, चित्रवल्लीफलम्, शाल्मलीफलम्। आम्रः, निष्पावः, यष्टिमधुः, वटः, मुद्गः, पटोलः—एतानि षोडश ताम्रफलानि निर्मापयेत्। द्वौ कुम्भौ, तण्डुलैः उपरि स्थाप्य, वस्त्रच्छन्नौ, तयोः उपरि उत्तमानि वस्त्राणि शय्यां च स्थापयेत्। त्रिभिः पात्रैः सहितं, यमस्य रुद्रस्य वृषेण, गोसहितं, शान्ताय, सपरिवाराय विप्राय, शुभदिने, विधिवत् समर्पयेत्। यथा सर्वे अमराः एषु फलेषु वसन्ति, तथा शिवभक्तिः मयि व्रतफलदानात् सदा वर्धेत। यथा शिवधर्मौ अनन्तफलप्रदौ, तथा फलेषु दानेन तौ वरं ददाताम्। यथा शिवभक्तानां फलं अनन्तं, तथा जन्मजन्मनि मम अनन्तफलप्राप्तिः स्यात्। यथा शिवविष्णुसूर्यब्रह्मणोः भेदः न पश्यामि, तथा शङ्करः सदा ममात्मा भवतु। एवं सर्वं दत्त्वा, भूषणैः अलङ्कृत्य, शक्त्या शय्यां सर्वोपस्करयुक्तां दद्यात्। अशक्तः तु, केवलं निर्दिष्टानि फलानि, द्वौ कुम्भौ, द्वौ सुवर्णमयौ शिवधर्मप्रतिमे च दद्यात्। विप्राय दत्त्वा, शुद्धवाक्, तैलवर्जितः, यथाशक्ति अन्यान् विप्रान् अपि भोजयेत्। एतद् अखिलफलदानव्रतम्, वेदविदः शिवभक्तानां, सूर्यविष्णुयोगनिष्ठानां च, शुभदं वदन्ति। एतद् व्रतं अनन्तफलप्रदं, स्त्रीभिः शक्त्या कार्यम्; अन्यत् व्रतं लोके नास्ति यत् एतद् अतिशेते। यावत् सुवर्णरौप्यताम्रेषु फलेषु परमाणवः, तावत्कालपर्यन्तं रुद्रलोके पूज्यते। एतत् सर्वपापविनाशकं, दीर्घायुः, मानवेषु, अपत्यनाशदुःखरहितं, इन्द्रलोकसुखप्रदं च। दीनोऽपि यः मन्दिरे वा धर्मिष्ठगृहेषु शृणोति वा पठति, स पापान्मुक्त्वा विष्णोः परमधाम प्राप्नोति। नन्दीश प्रश्नं शृणु—यद् व्रतं जनानां आरोग्यदं, अनन्तफलदं, शान्तिप्रदं च। तत् परं सनातनं ब्रह्म, विश्वात्मनः स्थानं, त्रिविधरूपेण लोके स्थितम्—सूर्यरूपेण, वह्निरूपेण, सोमरूपेण।