अत्र, गृहस्थेन स्नानादिकं कृत्वा सर्वैः औषधिद्रव्यैः शुद्धत्वं प्राप्य श्वेतवस्त्रपुष्पधारणपूर्वकं किमपि स्थापनं किमपि कलशाभिषेकं वा न कर्तव्यम्। तदनन्तरं स ब्राह्मणान् सुवर्णसूत्रमालाभिः सत्कृत्य, तेषां श्वेतवस्त्राणि श्वेतगावश्च सुवर्णालङ्कृताः दद्यात्। एवं कृत्वा साधकः सर्वान् शत्रून् मित्राणि च वशे स्थापयति, यः चायं होमः पापनाशनः। यदि वैरं भूतदोषं वा निवारयितुमिच्छेत्, तर्हि त्रिकोणमग्निकुण्डं द्विभिः सीमाभिः, कोणाभिमुखं, सर्वतः एकहस्तविस्तीर्णं विधेयम्। तत्र ब्राह्मणाः रक्तमाल्याभरणैः, रक्तगन्धानुलेपनैः, रक्तपट्टशिरोवस्त्रैः च भूषिताः सन्तः होमं कुर्वन्ति। ते त्रिभिः नवपात्रैः रक्तद्रव्यपूर्णैः, वामहस्तेन श्येनास्थिसंयुक्तदर्भैः, मुक्तकेशाः, शत्रोः अनिष्टचिन्तनपूर्वकं हविर्दद्यात्। तत्र दुष्टात्मनां पराभवाय "हुं फट्" इति उच्चार्य, श्येनाभिचारमन्त्रेण कर्तरीं संस्कुर्यात्। ततः शत्रोरनुकारमेकं कृत्वा तां कर्तरीं गृहित्वा छित्वा तस्यांशांश्च वह्नौ क्षिपेत्। समाप्तग्रहयज्ञविधेयः पुनरपि वैराभिचारं न कर्तव्यं, सर्वथा न कर्तव्यम्। अयं कर्म लोकसिद्धये फलदं, न तु परत्र श्रेयस्करम्; अतः श्रेयकामः केवलं शान्तिकर्माणि आचरन् स्यात्। यः कश्चित् त्रिग्रहयज्ञं कामनया करोति, स विष्णुलोकं प्राप्नोति, यत्र पुनर्जन्म दुर्लभम्। यः नियमित्य शृणोति वा पठयति, तस्य ग्रहपीडा न भवति, न च बन्धूनां नाशः। यत्र त्रिग्रहयज्ञस्य लेखनं गृहे स्थाप्यते, तत्र न बालानां व्यथा, न रोगः, न बन्धनम्। सर्वेषां यज्ञानां पूर्णफलप्रदं, सर्वपापनाशनं च; विद्वांसः वदन्ति लक्षहोमः भोगमोक्षदः। देवाः शतसहस्रहोमं अश्वमेधफलदं मन्यन्ते; द्वादशाहयज्ञः तथा, नवग्रहयज्ञः अपि। एवं उत्सवाय आनन्दाय च देवयज्ञसंस्कारः सर्वदोषनाशकः प्रोक्तः; यः पठति शृणोति वा, स शत्रुजयः दीर्घायुः आरोग्यवान् च भवति। अथ, आदित्यः सदा पद्मासनस्थः, पद्मधरः, पद्मयोनिसमप्रभः, सप्ताश्वरथः सप्तरेखायुक्तः द्विभुजः चित्रितव्यः। चन्द्रः श्वेतवर्णः, श्वेतवस्त्रधारी, श्वेताश्वरथः, श्वेतवाहनः, गदाधारी द्विभुजः वरदश्च। भूमिसुतः मङ्गलः रक्तमाल्यवस्त्रधारी, शूलगदाशक्तिधारी, चतुर्भुजः, श्वेतकेशः, वरदश्च। बुधः पीतमाल्यवस्त्रधारी, कर्णिकारप्रभः, खड्गचर्मगदाधारी, सिंहासीनः, वरदश्च। देवदानवगुरू द्वौ पीतश्वेतवर्णौ, चतुर्भुजौ, दण्डधरौ, वरदौ, जपमालाकमण्डलुधरौ। सूर्यपुत्रः शनैश्चरः नीलमणिप्रभः, त्रिशूलधारी, वरदः, गृध्रवाहनः, बाणधनुर्धरः। राहुः उग्रवदनः, खड्गचर्मत्रिशूलधारी, वरदः, नीलसिंहासनस्थः। केतवः सर्वे धूम्रवर्णाः, द्विभुजाः, गदाधराः, विकृतवदनाः, सदा गृध्रासनस्थाः, वरदाश्च। सर्वे ग्रहाः मुकुटिनः, लोकहिताः, स्वाङ्गुल्युत्थिताः, सदा एकाधिकशतमष्टौ च चित्रितव्याः। ततः नारदेन पृष्टे— "हे भगवन्, भूतभव्येश, यत् श्रुतं भोगमोक्षप्रदं तद् पुनः सम्यग् वक्तुमर्हसि" इति। तदा शम्भुः वाक्पतिः उवाच— "हे ब्रह्मन्, तपसा, पुराणवेदविस्तरात्, वक्ष्यामि। एष धर्मः वृषरूपेण नन्दिः गणाधिपः; तस्मात् शैवव्रतं वक्ष्ये, हे नारद।" इति उक्त्वा देवेशः तत्रैव अन्तर्धानं गतः। ततः नारदः श्रवणलालसः शिवाज्ञया नन्दिकेश्वरं पप्रच्छ— "इह शैवव्रतं वद" इति। तदा नन्दिकेश्वरः उवाच— "शृणु ब्रह्मन्, शैवव्रतं यद् त्रिषु लोकेषु शिवचतुर्दशीति प्रसिद्धम्। मार्गशीर्षशुक्लत्रयोदश्यां एकभुक्तं कृत्वा, देवेन्द्रं प्रपन्नः इति प्रार्थयेत्। चतुर्दश्यां उपोष्य, सम्यग् शङ्करं पूज्य, सुवर्णवृषदानेन, परदिने भोजनं कुर्यात्।" एवं व्रतं समाप्य, शयनानन्तरं प्रातः उत्तिष्ठेत्, स्नानं कृत्वा जपं कुर्यात्, ततः उमया सहितः शुद्धपद्मैः, सुरभिमाल्यगन्धानुलेपनैः च शङ्करं पूजयेन्। पादयोः "शिवाय नमः", शिरसि "विश्वात्मने नमः", नेत्रयोः "त्र्यंबकाय नमः", ललाटे "हराय नमः" इति नमेत्। वदने "शशाङ्कवदनाय", कण्ठे "श्रीकण्ठाय", कर्णयोः "सद्योजाताय", भुजयोः "वामदेवाय" इति पूजयेत्। हृदि "अघोरहृदये", उरसि "तत्पुरुषाय", उदरे "ईशानाय" इति पूजयेत्। पार्श्वयोः "अनन्तधर्माय", कटौ "विद्यारूपिणे", ऊरुषु "विरक्तसिंहाय" इति पूजयेत्। जानुनोः "अनन्तैश्वर्यपतये", जङ्घयोः "गणाधिपाय", गुल्फयोः "आकाशात्मने" इति पूजयेत्। केशपृष्ठयोः "आकाशस्वरूपिणे", पुष्टितुष्टिभ्यां सह पार्वतीं च पूजयेत्। ततो ब्राह्मणाय सुवर्णवृषं कुम्भयुक्तं, श्वेतमाल्यवस्त्रसंपन्नम्, पञ्चरत्नविभूषितम्, नान्नविधैः भोज्यैः सहितम्, दद्यात्।