शृणु, धर्मप्रियः! इदानीं अहं तव पुराणेषु उल्लिखितं शर्करापर्वतस्य उत्तमं माहात्म्यं विस्तरतो वर्णयामि। यस्य दानात् विष्णुर्अर्कः रुद्रः च नित्यं तुष्टाः भवन्ति। शर्करापर्वतः अष्टभारैः सर्वोत्तमः मन्यते; चतुर्भारैः मध्यः; द्विभारैः अधमः। यः अल्पधनः स्यात्, सः अर्धभारैः वा चतुर्थभागेन वा पर्वतं निर्मातुं शक्नोति; एवम् चतुर्थभागेन पर्वतान् स्थापयेत्। यथाऽन्नपर्वते, सर्वं अमृतसहितं सम्यक् निर्मातव्यम्; तथा मेरुशिखरे त्रयः सुवर्णवृक्षाः स्थापनीयाः। मन्दारः, पारिजातः, तथा कामद्रुमः—एते त्रयः वृक्षाः सर्वेषु पर्वतशिखरेषु स्थापनीयाः। द्वौ चन्दनवृक्षौ—एकः पूर्वे, एकः पश्चिमे—शर्करापर्वते विशेषतः स्थापनीयौ। मन्दारे पश्चिमाभिमुखः कामदेवः, गन्धमदने उत्तराभिमुखः कुबेरः, महापर्वते पूर्वाभिमुखः वेदारूपः हंसः, सुवर्णपार्श्वे दक्षिणाभिमुखः सुरभिः स्थापनीयाः। अन्नपर्वतवत् सर्वाणि आह्वानकर्माणि विधिवत् कर्तव्यानि; ततः मध्यपर्वतः आचार्याय दातव्यः, चत्वारः पर्वताः ऋत्विजेभ्यः मन्त्रैः सह दातव्याः। एषः शर्करापर्वतः, श्रीसुधारससारः, सर्वदा आनन्ददायकः भवतु, हे पर्वतेश्वर! देवैः अमृतं पिबद्भिः भूमौ पतिताः बिन्दवः, तैः उत्पन्नः त्वं शर्करापर्वतः अस्मान् रक्ष। यतः शर्करा कामदेवधनुषः मध्ये उत्पन्ना, तस्मात् त्वं तया निर्मितः, महापर्वत! संसारसागरात् अस्मान् रक्ष। यः पुरुषः एतत् विधिना शर्करापर्वतं ददाति, सः सर्वपापविमुक्तः परमं पदं प्राप्नोति। सः चन्द्रतारासूर्यसदृशदिव्यवाहनम् आरुह्य, स्वजनैः सह, विष्णुना प्रेरितः तत्र गच्छति। शतयुगान्ते सः सप्तद्वीपाधिपतिः दीर्घायुः स्वस्थः च भवति, त्रिसहस्रजन्मानि। सर्वेषु पर्वतेषु, शक्त्या अन्नं दातव्यम्, अनसूयया; सर्वत्र, अनुमत्याः लवणं क्षारं च भोक्तव्यम्; पर्वतदानानि ब्राह्मणगृह्ये दातव्यानि। पुरा, महाकाले, धर्मस्वरूपः इन्द्रमित्रः राजा आसीत्, येन सहस्रशः दानवाः हताः। तस्य तेजसा चन्द्रसूर्याद्याः दीप्तिं लुप्यन्ति; सः शत्रून् विजित्य, यथेष्टं रूपं धारयन्, अविजितः आसीत्। तस्य पत्नी भानुमती नाम, त्रिलोक्यां अतिश्रेष्ठसुन्दरी, लक्ष्म्याः सदृशी, अप्सराः अपि तया अतिरम्या। सः राजा तस्याः मुख्यपत्नी, प्राणात् अपि प्रियः, दशसहस्रस्त्रीणां मध्ये श्रीवत् दीप्तिमती। शतसहस्रराजभिः परिवृतः, सः तया नित्यं संयुक्तः। एकदा, सभायां उपविष्टः, विस्मितः राजा वसिष्ठं ऋषिं पप्रच्छ। "भगवन्, केन धर्मेन अहं एतत् अतुलं सौभाग्यं प्राप्तवान्? किमर्थं एषा परमदीप्तिः मम शरीरे नित्यं वर्तते?" इति। वसिष्ठः उक्तवान्—"पूर्वं लीलावती नाम गणिका आसीत्, शिवभक्ता, या चतुर्दश्यां आचार्याय लवणपर्वतं सुवर्णवृक्षैः अन्यैः सह, विधिवत्, ददाति स्म। तदा शौण्डः नाम सुवर्णकारः शूद्रः लीलावत्याः गृहे सेवकः आसीत्, सः सुवर्णात् तानि वस्तूनि निर्मितवान्। राज्ञा अतिसौन्दर्येन, महान् भक्त्या, दिव्यवृक्षाः च सुररूपाणि निर्मितानि, धर्मार्थं, न किंचित् पारिश्रमिकं स्वीकृतम्। तस्य पत्न्या तान् सुवर्णवृक्षान् दीप्तिमतः कृतवान्; लीलावती पर्वतपार्श्वे सेवा कृतवती। सा, निःस्वार्थं, आचार्यसेवा अन्यानि कृत्याणि च, गणिकायाम् अपि, महान् श्रद्धया कृतवती। समये आगते, तस्याः कर्मबलात्, हे नारद, सा सर्वपापविमुक्ता शिवमन्दिरं गता। सः सुवर्णकारः, अल्पधनः अपि, महाधर्मिष्ठः; गणिकायाः कदापि पारिश्रमिकं न स्वीकृतवान्, अधुना त्वं सः जातः। सः सप्तद्वीपाधिपतिः अभवत्, दशसहस्रसूर्यसदृशः दीप्तिमान्; तस्याः पत्नी भानुमत्या सुवर्णकारनिर्मिताः सुवर्णवृक्षाः सम्यक् दीप्तिमतः कृताः। दीप्त्याः कारणात् तस्याः उज्ज्वलरूपं उत्पन्नम्, जगदाधिपत्यं प्राप्तम्; रात्रौ तयोः अहंकाररहितया लवणपर्वतविधिः कृतः। अतः जगति अविजेयत्वं, आरोग्यं, सौभाग्यं च प्राप्तम्; तस्मात् त्वं अपि, विधिवत् अन्नपर्वतान् दशगुणान् दद्यात्। एवं, वसिष्ठवचनं सम्मान्य, धर्मराजा शतशः अन्नपर्वतान् अन्यान् दत्त्वा, मुरारिलोकं गतः, देवैः पूजितः। दरिद्रः अपि, यः श्रद्धया एतान् पर्वतान् पश्यति, स्पृशति, शृणोति वा, शुद्धचित्तेन ददाति, सः स्वर्गं गच्छति। दुष्टस्वप्नः पर्वतैः महद्भिः जपैः शान्तः भवति, ये संसारभयं नाशयन्ति; शान्तचित्तः मुनिः सर्वान् पर्वतान् दत्त्वा अधिकं किम् कर्तव्यम्? एतस्मिन्नेव समये, वैशम्पायनः कथयति—एकदा, सर्वकामपूरणाय, शौनकः उपविष्टः, शान्त्यै, सौम्याय, नित्यकर्मविधिं पप्रच्छ। धनं वा शान्तिं वा इच्छन्, ग्रहयज्ञं आरभेत; वृद्धिं, दीर्घायुष्यम्, बलं वा इच्छन्, वा पापनिवारणाय, केन विधिना इदं कर्तव्यम्, श्रुणु। सर्वशास्त्राणि समीक्ष्य, विस्तृतं सारं संक्षिप्य, पुराणवेदोक्तं ग्रहशान्तिं वर्णयामि। शुभदिने, ब्राह्मणैः निर्दिष्टे, पाठं कृत्वा, ग्रहान् देवतान् च स्थाप्य, होमं आरभेत्। ग्रहयज्ञः त्रिविधः—पुराणवेदविद्भिः उक्तः—प्रथमः दशसहस्राहुतिः, द्वितीयः लक्षाहुतिः, तथा अन्याः। एवं धर्मप्रियः, शर्करापर्वतदानादि विधिवत् कृत्वा, सर्वे पुण्यफलानि प्राप्य, परमं सुखं लभते।