शृणु, धर्मप्रियः! अद्य अहं ते दिव्यं रजतमयं पर्वतं वर्णयामि, यस्य दानात् पुरुषः सोमलोकं परमं प्राप्नोति। तत्र श्रेष्ठः रजतपर्वतः दशसहस्रपलपरिमितः उच्यते, मध्यमः पञ्चपलः, अधमः तस्यार्धपलः। यदि विंशतिपलात् अधिकं कर्तुं न शक्यते, यथाशक्ति तं निर्मातव्यं; तत्र पार्श्वपर्वतान् अपि चतुर्थांशेन कर्तव्यान्। पूर्ववत् रजतमयान् पर्वतान्, मन्दरादीन् च विधिनिर्मितान्, शुद्धरजतपात्रैः लोकनाथान् पूजनीयम्। ब्रह्मा, विष्णु, अर्कः च कर्तव्याः, तेषां अधारः सुवर्णमयः; अन्येषां पर्वतानां सर्वं रजतमयं, एवं सुवर्णमयं कर्तव्यम्। शेषं पूर्ववत्, होमव्रतम् च कृत्वा, प्रातःकाले रजतपर्वतः आचार्याय दातव्यः। पार्श्वपर्वतान् पुरोहितेभ्यः पूजया, वस्त्राभरणैः च दातव्यः; दर्भग्रहणेन, इर्ष्याशून्यः, मन्त्रम् जपन् दद्यात्— "पितृभ्यः, भूमिपतिभ्यः, शिवाय च प्रियः त्वम्; दुःखसागरात्, संसारात्, रजतमय, रक्षस्व।" एवं यः रजतपर्वतः उत्तमं ददाति, विधिपूर्वकं घोषयित्वा, सः दशसहस्रगोदानफलम् प्राप्नोति। सोममण्डले, बुद्धिमान् पुरुषः गन्धर्वकिन्नराप्सरोगणैः पूजितः, सृष्ट्यन्तपर्यन्तम् निवसति। अथ अहं ते शर्करामयं पर्वतं वर्णयामि, यस्य दानात् विष्णु, अर्कः, रुद्रः च सदा तुष्टाः। अष्टपलशर्करया पर्वतः श्रेष्ठः, चतुःपलया मध्यमः, द्विपलया अधमः। अल्पधनः अर्धपलया वा चतुर्थपलया पर्वतं निर्मातुं शक्नोति; चतुर्थांशेन पर्वतान् कर्तव्यान्। सर्वं धान्यमयपर्वतवत्, अमृतसहितम्, कर्तव्यम्; मेरौ शीर्षे त्रि:सुवर्णवृक्षाः स्थापनीयाः—मन्दरः, पारिजातः, कामद्रुमः च। सर्वेषु पर्वतेषु एषां शीर्षे त्रयः वृक्षाः स्थापनीयाः। द्वौ चन्दनवृक्षौ, पूर्वपश्चिमयोः, पर्वतेषु विशेषतः शर्करापर्वते स्थापनीयौ। मन्दरे पश्चिमाभिमुखः कामदेवः, गन्धमदनशिखरे उत्तराभिमुखः कुबेरः, महापर्वते पूर्वाभिमुखः वेदारूपः हंसः, सुवर्णपार्श्वे दक्षिणाभिमुखः सुरभिः स्थापनीयाः। धान्यपर्वतवत् सर्वाणि आह्वानकर्माणि कर्तव्यानि; ततः मध्यमपर्वतः आचार्याय, चत्वारः पर्वताः पुरोहितेभ्यः मन्त्रोच्चारणेन दातव्याः। शर्करापूर्णः पर्वतः सौभाग्यसारः; अतः पर्वतानाथ, सदा आनन्ददायकः भव। देवैरमृतपानकाले याः बिन्दवः भूमौ पतिताः, ताभिः उत्पन्नः त्वम्, शर्करापर्वत, रक्षस्व। कामधनुषो मध्ये शर्करा उत्पन्ना, तया निर्मितः त्वम्, महापर्वत; संसारसागरात् रक्षस्व। यः शर्करापर्वतः विधिपूर्वकं ददाति, सः सर्वपापविनिर्मुक्तः परमं पदम् प्राप्नोति। चन्द्रतारासूर्यप्रभायुक्तं वाहनम् आरुह्य, स्वजनैः सह, विष्णोः प्रेरणया तत्र गच्छति। शतयुगान्ते सप्तद्वीपेश्वरः भूत्वा, दीर्घायुः, आरोग्ययुक्तः, त्रिसहस्रजन्मानि तिष्ठति। सर्वेषु पर्वतेषु यथाशक्ति, निरर्ष्यः, भोजनम् दातव्यं; सर्वत्र लवणं क्षारं च अनुमत्याः भक्ष्यम्; सर्वपर्वतदानानि ब्राह्मणगृह्ये दातव्यानि। एकदा, महाकाले, धर्मरूपः राजा आसीत्, इन्द्रस्य मित्रः, यस्य हस्ते सहस्रदानवाः हताः। तस्य तेजसा चन्द्रसूर्यादयः उज्ज्वलता ह्रासयन्ति; शतशत्रवः, अजिताः, तेन जिताः; मानवः सन्, यदिच्छया रूपं धारयति, नापराजितः। तस्य पत्नी भानुमती नाम, त्रैलोक्ये अतिश्रेष्ठा, लक्ष्म्याः सदृशी, अप्सरःसु अपि श्रेयसी। सा तस्य राज्ञः मुख्यपत्नी, प्राणात् अधिका, दशसहस्रस्त्रीषु श्रीवत् दीप्तिमती। शतसहस्रराजभिः परिवृता, सापि तस्मात् न पृथग् आसीत्; एकदा, सभायां स्थितः, राजा विस्मितः, वसिष्ठं ऋषिं पप्रच्छ— "भगवन्, केन धर्मेण अहं एतं परमं सौभाग्यं प्राप्तवान्, किमर्थं च एषा दिव्या दीप्तिः मम शरीरे सदा वर्तते?" पूर्वं, लीलावती नाम गणिका आसीत्, शिवभक्ता, या चतुर्दश्यां, शास्त्रानुसारं, आचार्याय लवणपर्वतं, सुवर्णवृक्षैः अन्यैः च, दत्तवती। तस्मिन्नेव काले, शौण्डः नाम सुवर्णकारः, शूद्रः, लीलावत्याः गृहे सेवकः आसीत्, यः तानि सुवर्णानि निर्मितवान्। राज्ञा तैः वृक्षैः दिव्यरूपैः, अत्युत्तमया भक्त्या, निर्मिताः, न कदापि पारितोषिकम् अङ्गीकृतम्; धर्मकार्यं ज्ञात्वा, सः न किंचित् स्वीकृतवान्। तस्य पत्न्या भानुमत्या तानि सुवर्णवृक्षाणि उज्ज्वलितानि; लीलावती पर्वतपार्श्वे सेवां कृतवती, हे राजन्। गणिका सती, आचार्यसेवा, अन्यानि कर्माणि, कपटशून्यं, भक्त्या कृतवती। कालः आगतः, तस्याः पुण्यबलात्, हे नारद, सर्वपापविनिर्मुक्ता, शिवमन्दिरे गतवती। सः सुवर्णकारः, दरिद्रः सन्, महात्मा आसीत्; गणिकायाः कदापि पारितोषिकम् न गृहीतवान्, सः त्वं अभवत्। सः सप्तद्वीपेश्वरः अभवत्, दशसहस्रसूर्यप्रभायुक्तः; तस्य पत्न्या भानुमत्या सुवर्णकारनिर्मितानि वृक्षाणि सम्यक् उज्ज्वलितानि।