श्रूयताम्, भगवतः सनातनधर्मस्य महिमा यथा शास्त्रे निर्दिष्टः। तत्र प्रथमं घृतशैलस्य विधानं प्रवक्ष्यामि। उत्तमः स घृतशैलः विंशति-कुम्भसम्पन्नः स्मृतः, मध्यमः दश-कुम्भैः, अधमः पञ्च-कुम्भैः कृतः। यदि कश्चन अल्पधनः स्यात्, तदा स नियमेन द्वि-कुम्भसमेतं शैलं निर्माय, चतुर्धा पार्श्वशिलाः स्थापयेत्। तेषां कुम्भानां उपरि तण्डुल-शाल्यादीन् पात्राणि यथायोग्यं सुस्थितानि, सम्यक् समाहितानि च स्थापयेत्। तानि शुक्लवस्त्रैः संवेष्ट्य, इक्षु-फलादिभिः भूषयित्वा, यथाधिकारं शेषकर्माणि धान्यशैलवत् समाचरेत्। यथाविधि सम्प्रक्षालनं कृत्वा, पूजनं च हविर्दानं च सम्यग् विधाय, प्रातःकाले गुरवे तं शैलं समर्पयेत्, चित्ते शमं स्थापयित्वा, पार्श्वशिलाः ऋत्विजेभ्यः दद्यात्। यतो घृतं अमृततेजसः संयोगात् उत्पन्नं, तस्मात् विश्वात्मना शंकरः घृतदीपज्वलनात् अत्र तुष्यतु। घृते तेजोमयः ब्रह्म निवसति, तस्मात् घृतशैलरूपेण सदा विद्यमानं जानातु, सः नः सदा रक्षतु। एतेन विधिना यः कश्चन परमं घृतशैलं ददाति, स महापापयुक्तोऽपि शिवलोकं प्राप्नोति। सः स्वपितृभिः सह, हंस-बक-काञ्चनघण्टाभिरलङ्कृतया दिव्ययानया, अप्सरः-सिद्ध-विद्याधरैः परिवृतः, सृष्टेः अन्तपर्यन्तं रमते। अथ रत्नशैलस्य विधानं शृणु। सहस्र-मुक्तामयः शैलः परमः, पञ्चशतानां मध्यमः, त्रिशतानां तु कनिष्ठः। चतुर्थांशेन सर्वतः पार्श्वशिलाः स्थापनीयाः। पूर्वदिशि वज्र-गोमेधाभ्यां गन्धमादनं, दक्षिणे इन्द्रनीलैः, पद्मरागैः भूषितं कुर्वीत। पश्चिमे वैडूर्य-वित्रुमैः विमलाचलं निर्माय, उत्तरस्यां पद्मराग-हेम्ना संयोजयेत्। सर्वं धान्यशैलवत् यथायोग्यं विधाय, स्वर्णवृक्ष-देवताः स्थापयित्वा, आवाहनं च सम्यगाचरेत्। पुष्प-गन्धादिभिः पूजनं, प्रातःकाले अमत्सरः कृत्वा, गुरुः मन्त्रान् ऋत्विजेभ्यः पठयेत्। सर्वरत्नेषु देवसंघाः स्थापिताः, त्वं च रत्नमयोऽसि, तस्मात् त्वां नित्यं प्रणमामि। हरिः रत्नदानात् तुष्टः सदा भवति, तस्मात् रत्नशैलदानेन नः सदा रक्ष। एतेन विधिना यः रत्नमयं शैलं ददाति, स विष्णुलोकं प्राप्नोति, यत्र देवाधिपतिना पूज्यते। शतकल्पपर्यन्तं, सौन्दर्य-आरोग्य-गुणसम्पन्नः, सप्तद्वीपपतित्वं प्राप्नोति। कृतं ब्रह्महत्यादिपापं सर्वं, वज्राहतशैलवत्, नश्यति। अथ रजतशैलस्य विधानं प्रवक्ष्यामि। यस्य दानात् नरः सोमस्य परमं लोकं प्राप्नोति। दशसहस्रपलमयो रजतशैलः श्रेष्ठः, पञ्चसहस्रपलमयः मध्यमः, तस्यार्धः अधमः। यदि विंशतिपलं न शक्यते, तदा यथाशक्ति निर्मीयात्। चतुर्थांशेन पार्श्वशिलाः स्थापयेत्। पूर्ववत् रजतशिलाः, मन्दरादीन् च यथानियमं निर्माय, विश्वनाथान् रजतपात्रैः पूजयेत्। ब्रह्मा, विष्णु, अर्कः स्वर्णमूलकः क्रियेत, अन्येषां सर्वं रजतं, यत्र यत्र स्वर्णं निर्दिष्टं तत्र तत्र स्थापयेत्। शेषं पूर्ववत्, होम-जागरादिकं च सम्यक् कृत्वा, प्रातःकाले गुरवे रजतशैलं दद्यात्। पार्श्वशिलाः ऋत्विजेभ्यः, पूजावस्त्राभरणैः सह, दद्यात्; मन्त्रं जपन्, कुशग्रहणेन, अमत्सरः स्यात्। पितृभ्यः, भूमिपालकाय, शिवाय च प्रियः असि, तस्मात् दुःख-संसारसागरात् नः रक्ष। एवं रजतशैलदानस्य यः कर्ता, स दशसहस्रगवां फलमाप्नोति। सोमलोके, गन्धर्व-किन्नर-अप्सरसां गणैः पूज्यमानः, सृष्टेः अन्तपर्यन्तं वसति। अथ शर्कराशैलस्य विधानं वक्ष्यामि। यस्य दानात् विष्णु-अर्क-रुद्राः सदा तुष्यन्ति। अष्टभारशर्करया शैलः श्रेष्ठः, चतुर्भारैः मध्यमः, द्विभारैः अधमः। अल्पधनवान् अर्ध-चतुर्भारशर्करया शैलं निर्माय, चतुर्थांशेन पार्श्वशिलाः स्थापयेत्। सर्वं धान्यशैलवत्, अमृतसहितं, सम्यक् विधाय, मेरौ त्रयः सुवर्णवृक्षाः स्थापनीयाः। मन्दरः, पारिजातः, इच्छावृक्षश्च—एतेषां त्रयाणां वृक्षाणां समुच्चये स्थापयेत्। द्वौ चन्दनवृक्षौ, पूर्व-पश्चिमयोः पार्श्वयोः, प्रतिशैले, विशेषतः शर्कराशैले, स्थापनीयौ। मन्दरे कामदेवः पश्चिमाभिमुखः सदा, गन्धमादने कुबेरः उत्तराभिमुखः स्थापनीयः। महाशैले वेदारूपं हंसं पूर्वाभिमुखं, सुवर्णपार्श्वे सुरभिं दक्षिणाभिमुखां स्थापयेत्। धान्यशैलवत् सर्वाणि आवाहनादिकानि सम्यक् कृत्वा, मध्यशैलं गुरवे, चत्वारः शिलाः ऋत्विजेभ्यः, मन्त्रं जपन्, दद्यात्। एषः शर्करायुक्तः शैलः श्रीमध्वमृतसारः, तस्मात् हे गिरिश्रेष्ठ, सदा नः हर्षदः भव। एवं घृत-रत्न-रजत-शर्कराशैलानां विधानं, तेषां पूजन-दान-फलानि च, शास्त्रे निर्दिष्टानुसारं संक्षेपेण सम्यक् उक्तम्।