नरः पञ्चगव्यं सम्यक् सेवनानन्तरं भूमौ निरसूयकः शयीत। प्रभाते समुपस्थिते स द्विजातीन् भक्त्या सम्पूजयेत्। एवं मासे मासे वस्त्रं सुवर्णवृषभं तथा सुवर्णगां च दद्यात्। संवत्सरान्ते च शर्करायुक्तं इक्षुदण्डशयनं, शय्यासम्पन्नं पात्रासनेन सह दद्यात्। वेदविदे तु ताम्रपात्रे तिलप्रस्थं सुवर्णवृषभं च दद्यात्, “सर्वस्य विश्वात्मा प्रीयताम्” इति संकल्प्य। एवं शुभां सप्तमीं यः विद्वान् समाचरेत्, तस्य सर्वजन्मसु महती श्रीः कीर्तिश्च जायते। स तु अप्सरसां गन्धर्वाणां च गणैः पूजितः, देवानां सदने प्रभुरिव वसति यावत् कल्पक्षयम्। कल्पादौ सप्तद्वीपाधिपतित्वं प्राप्नोति। एषा शुभा सप्तमी सहस्रब्राह्मणघ्नशतान्दोषमपि नाशयति। यः पठति, शृणोति, वा किञ्चिदपि दानं पश्यति, स अपि अस्मिन्नेव देहे सर्वपापैः विमुक्तः विद्याधराणां स्वाम्यं प्राप्नोति। सप्तवर्षाणि सप्तधा नियमेन यः सप्तमीं समाचरेत्, स सप्तसु लोकेषु क्रमशः अधिपतित्वं प्राप्य, श्रीमन्मुरारेरधिष्ठानं गच्छति। अथ देवेश, किम् व्रतम् वा कः उपवासः, यः पृथिव्यां दुःखसमूहात्, प्रियवियोगजन्याद्वा, संसारभयात् वा, नरं उद्धरेत्, ऐश्वर्यं च ददाति? इति पृष्टे, भगवान् प्रत्युवाच—एतद् लोके प्रियं, देवैर्दुर्लभं महत्त्वात्, तव भक्त्या अहं देवदानवमानुषेषु गुह्यं व्रतम् वक्ष्यामि। शुभं विशोकद्वादशीव्रतम्, आश्वयुजमासे पुण्यं, दशम्यां आरभ्य, लघुभोजनपूर्वकं, यथाविधि कर्तव्यम्। एकादश्यां, प्राचीं वा उत्तरां दिशं प्रेक्ष्य, दन्तधावनानन्तरं, उपवासः कर्तव्यः; केशवस्य वा श्रीः सम्पूजनं कृत्वा, “श्वो यथाविधि भक्षयिष्यामि” इति संकल्प्य। एवं नियमेन शयित्वा, प्रातः समुत्थाय, सर्वौषधीभिः पञ्चगव्येन च स्नानं कृत्वा, श्वेतमाल्यवस्त्रधारी, कमलैः श्रीं सम्पूजयेत्। श्रीपादयोः शोकनाशिन्यै, जान्वोः वरप्रदायै, ऊरुषु जलशयनाय, गुप्ते कन्दर्पाय, कट्यां माधवाय, उदरे दामोदराय, पार्श्वयोः विस्तीर्णाय, नाभौ पद्मनाभाय, हृदि मनमथाय, वक्षसि श्रीधराय, हस्तयोः मधुजिते, वामबाहौ चक्रिणे, दक्षिणबाहौ गदाधराय, कण्ठे वैकुण्ठाय, मुखे यज्ञमुखाय, नासायाः शोकमुक्तिस्थानाय, नेत्रयोः वासुदेवाय, ललाटे वामनाय, भ्रुवोः पुनः हरये, केशेषु माधवाय, शिरसि विश्वरूपाय, आत्मन्यात्मने, नमः कृत्वा, एवं पूजयेन्। एवं गोविन्दस्य फलमाल्यगन्धान् दत्त्वा, हृष्टः मण्डलं विन्यस्य, स्थण्डिलं निर्मातव्यं। सर्वतः समचतुरस्रं, एकरत्निप्रमाणं, स्निग्धं रमणीयं, त्रिभिः प्राकारेः परिवेष्टितम्। प्राकाराः अङ्गुलिमात्रोन्नताः, द्व्यङ्गुलिपार्श्वविस्ताराः, स्थण्डिलस्योपरि प्राचीरः अष्टाङ्गुलोन्नतः। ततः नदीवालुकया सुपर्णकस्य चर्मणा लक्ष्म्या मूर्तिं निर्माय, स्थण्डिलस्थे सुपर्णके, बुद्धिमान् लक्ष्मीमर्चयेत्। “नमः शान्त्यै, लक्ष्म्यै, श्रियै, पुष्ट्यै, तुष्ट्यै, वृष्ट्यै, मुदे पुनः पुनः नमः।” “विशोके दुःखनाशाय वरं ददातु मे; विशोका श्रीमये भवतु, सर्वसिद्धये च।” इति प्रार्थयेत्। ततः श्वेतवस्त्रैः सुपर्णकं संवेष्ट्य, फलवस्त्रैः सुवर्णकमलैश्च सम्पूजयेत्। सर्वरात्रिषु कुशजलपानं कृत्वा, रात्रौ गीतनृत्यादिकं आयोजयेत्। त्रिर्यामसमाप्तौ, शयित्वा उत्थाय, ब्राह्मणदंपती पूजयेत्। शक्त्या त्रयः, एकः वा, वस्त्रमाल्यगन्धान् दत्त्वा, शय्योपविष्टान् सम्पूजयेत्—“जलशयनाय नमः” इति। गीतवाद्यैः जागरणं कृत्वा, प्रातः स्नानानन्तरं दंपती पूजयेत्। यथाशक्ति निःस्पृहः भक्षयेत्, पुराणश्रवणं कृत्वा तं दिनं यापयेत्। एवं मासे मासे सर्वं कृत्वा, व्रतान्ते शय्या गुडेन गवां च, शय्योपधानच्छदनेन सह दद्यात्। “देवेश, लक्ष्मीः त्वां न कदापि वियुञ्जात्; मम सौन्दर्यं, आरोग्यं, विशोकत्वं च सदा भवतु।” “यथा भगवति सन्निधौ न कुतोऽपि श्रीः जायते, तथा मम केशवभक्तिः परा विशोकत्वेन सदा भवतु।” इति मन्त्रेण, इच्छन् श्रीं, शय्यां मधुरगां सुपर्णकेन लक्ष्म्या सह दद्यात्। कमलं, करवीरं, बाणं, अक्षयकुङ्कुमं, केतकिं, सिन्धुवारं, मल्लिकां, सुरभिपाटलां, कदम्बं, कुब्जकं, जातिं च—एतानि सदा शुभानि मन्यन्ते। ततः, “देवेश, मधुरगायाः विधानं विस्तरेण वद; का मूर्तिः, केन मन्त्रेण दद्यात्?” इति पृष्टे, भगवान् प्रत्युवाच—“मधुरगाविधानस्य रूपं फलञ्च वक्ष्यामि, यत् सर्वपापनाशनं। पूर्वं चर्म चार्मणं चतुर्भुजं कृष्णमृगं प्राचीं प्रति भूमौ स्थापयेत्, गोमयेन लेपयित्वा, सर्वतः कुशान् विस्तीर्य।