शृणु, धर्मप्रिय, सप्तमीव्रतानां पुण्यकथाम् यथाशास्त्रं प्रवक्ष्यामि। वसन्तस्य शुक्लसप्तम्यां शुद्धो भवित्वा, श्वेतसर्षपयुततिलैः स्नानं कृत्वा, सुवर्णपात्रे सुन्दरं पद्मं सम्यक् विनिर्मायेत। तदनन्तरं द्वौ वस्त्रौ समाच्छाद्य, गन्धपुष्पैः सम्पूज्य, "नमः पद्महस्ताय, नमः जगद्धारिणे" इति सम्यक् उच्चारयेत्। "नमस्ते सूर्याय, नमस्ते भास्कराय" इति च सत्कृत्य, प्रातःसायं च तद् जलकुम्भेन सह समर्पयेत्। ततः विप्रं वस्त्रमालाभूषणैः सत्कार्य, शक्त्यनुसारं शृङ्गारितां श्यामां गाम् यथाविधि दद्यात्। दिनरात्र्यतीते, अष्टम्यां विप्रान् भोजयित्वा, स्वयम् मांसतैलवर्जितं भोजनं कुर्यात्। एवं मासे मासे भक्त्या वित्तकपटवर्जितः शुक्लसप्तमीव्रतं सम्यक् आचरितव्यम्। व्रतसमाप्तौ सुवर्णपद्मशोभितं शय्यासनं दद्यात्, शक्त्यनुसारं सुवर्णसमृद्धदुग्धदां च गाम्। यथेष्टानि पात्रासनदीपादीनि दद्यात्। एवं यः पद्मसप्तमीं सम्यक् आचरति, स अनन्तं श्रियम् आप्नोति, सूर्यलोकस्य पूज्यः भवति। सप्तसु लोकेषु पृथक् पृथक् भ्रमित्वा, तत्राप्सरसां परिवृतः, सः परमं पदम् आप्नोति। यः श्रद्धया पश्यति, शृणोति, अथवा पठति, सः अचला श्रीः इह लभते, गन्धर्वविद्याधरलोकान् च भुङ्क्ते। अथ मन्दारसप्तम्याः पुण्यकथां प्रवक्ष्यामि, या सर्वपापविनाशिनी, सर्वकामदायिनी, रमणीया च। माघस्य शुक्लपञ्चम्यां लघुशीत्कृत्य, दन्तकाष्ठं कृत्वा, षष्ठ्यां यतिः उपोष्य, विप्रान् पूजयित्वा, रात्रौ मन्दारं भोक्तव्यं। प्रातः समुत्थाय स्नात्वा, द्विजातीन् पुनः पूजयेत्। तान् शक्त्या भोज्य, अष्टौ मन्दारपुष्पाणि सुवर्णमयं रूपं च निर्माय, पद्मं च कृष्णतिलैः ताम्रपात्रे अष्टदलम् विधाय, सुवर्णमन्दारैः पूर्वदिशि सूर्यं पूजयेत्। दक्षिणे 'सूर्याय', नैऋत्ये 'अर्काय', पश्चिमे 'अर्यमणे' इति पूजयेत्। पश्चिमदले वेदधामानं, वायव्ये चण्डभानुं, उत्तरदले पूषाणं, ततः आनन्दं पूजयेत्। मध्ये सर्वात्मरूपं तद् स्थाप्य, श्वेतवस्त्रद्वयेन च्छाद्य, नैवेद्य-माल्य-फलादिभिः अलङ्कुर्यात्। एवं पूजितं तद् वेदविते दद्यात्, ततः प्राचीमुखः मौनव्रती तैललवणयुक्तं भोजनं गृह्णीयात्। एवं मासे मासे सप्तम्यां संवत्सरं वित्तलोभवर्जितः आचरितव्यम्। व्रतसमाप्तौ तद् एव दानं घटोपरि स्थाप्य, शक्त्या गोद्वयं च दद्यात्। "नमः मन्दारनाथाय, नमः मन्दारवासिने; सूर्य, संसारभयार्णवात् त्रायस्व" इति प्रार्थयेत्। एवं यः मन्दारसप्तमीं सम्यक् आचरति, सः पापरहितः अस्मिन्लोके सुखं भुङ्क्ते, दिवि च युगपर्यन्तं मुदते। एषा हि व्रतदीपिका घोरपापान्धकारनाशिनी, सर्वाभिलषितसिद्धिप्रदा। यः पठति, शृणोति वा, स सर्वपापविमुक्तः भवति। अथ शुभसप्तम्याः विधानं प्रवक्ष्यामि, या नृणां रोगशोकदुःखनाशिनी। आश्वयुजमासे स्नात्वा, शुद्धः सन् जपं कृत्वा, ब्राह्मणैः च पाठ्य, शुभसप्तम्यां समारभेत। भक्त्या गौर्याः गन्धमाल्यलेपैः पूजनं कृत्वा, "नमस्ते सूर्यजाताय, लोकालयाय; त्वं शुभदायिनी, सर्वसिद्धिप्रदायिनी, त्वां पूजयामि" इति वदेत्। ततः प्रस्थमात्रं तिलानां ताम्रपात्रे स्थाप्य, सुवर्णवृषभं गन्धमाल्यगुडोपेतं निर्मायेत्। फलभक्ष्यपक्वान्नैः, घृतशालिसहितैः, द्विसंध्यं "अर्यमन् प्रीयताम्" इति समर्पयेत्। पञ्चगव्यं पीत्वा, भूमौ निःस्पृहः शयीत; प्रातः समुत्थाय, द्विजातीन् भक्त्या पूजयेत्। एवं प्रतिमासं वस्त्रं सुवर्णवृषभं सुवर्णगां च दद्यात्। संवत्सरान्ते इक्षुदण्डगुडयुक्तं शय्यासनं, पात्रासनसम्पन्नं दद्यात्। वेदविते तिलप्रस्थं ताम्रपात्रे, सुवर्णवृषभं च, "सर्वात्मा प्रीयताम्" इति दद्यात्। एवं यः विद्वान् शुभसप्तमीं आचरति, सः जन्मनि जन्मनि महद्द्युतिं श्रियं च प्राप्नोति। अप्सरसां गन्धर्वाणां च सम्मानितः, देवलोके भोग्य, कल्पान्ते सप्तद्वीपपतित्वं प्राप्नोति। एषा शुभसप्तमी सहस्रब्राह्मणहत्या-शतगर्भहत्यानाशिनी विज्ञायते। यः पठति, शृणोति, पश्यति वा, सः अस्मिन्नेव देहे सर्वपापविमुक्तः विद्याधराधिपतित्वं प्राप्नोति। सप्तवर्षाणि सप्तविधव्रतयुक्तः सप्तमीं यः आचरति, सः सप्तलोकाधिपतित्वं कृत्वा, मुरारिपरमपदं गच्छति। किं वा पृथिव्यां व्रतं तपो वा, हे दुःखनाशन, येन प्रियवियोगजनितदुःखपुञ्जात् वा, संसारभयात् वा, नरः उद्ध्रियते, यश्च श्रियम् आप्नोति? इति। एवं सप्तमीव्रतानां पुण्यकथां शास्त्रानुसारं प्रवर्णयामास।