यः भक्त्या पुनः पुनः अंगारकाष्टकं चतुर्वारं वा अधिकं वा आचरति, तस्य फलं तव कथयामि। स जन्मान्तरजन्मानि सौन्दर्यसम्पन्नः, शुभलक्ष्मीसम्पन्नः, धनसम्पन्नः भवति; विष्णोः वा शिवस्य भक्तः भवति, सप्तद्वीपेश्वरत्वं अपि लभते। सप्तसहस्रकल्पानां कालं रुद्रलोकस्य सम्मानं प्राप्नोति; अतः, हे दैत्यराज, त्वं अपि एतद्व्रतं आचरितव्यम्। एवं उक्त्वा भृगुपुत्रः तत्रतः निर्गतः; दैत्यः सर्वं कृतवान्। त्वं अपि, हे राजन्, एतत् कर्तव्यम्, यतो वेदविदः अनन्तं फलम् इति घोषयन्ति। ‘एवं भवतु’ इति उक्त्वा, दैत्यः पिप्पलादं पूजयामास, तस्य वचनं आचरितवान्, अद्भुतशक्त्याः कर्माणि कृतवान्। यः एकाग्रचित्तः एतत् श्रुणोति, तस्य अपि भगवतः सिद्धिः दत्तम्। अथ, हे राजन्, शुक्रस्य शान्त्यर्थं पूजनविधिं शृणु, यत्र यात्रा आरम्भे, यात्रा समाप्तौ, तथा शुक्रस्य उदये कर्तव्यम्। रजतपात्रे वा सुवर्णपात्रे वा कांस्यपात्रे, श्वेतपुष्पैः, श्वेतवस्त्रैः, श्वेतशालैर्युक्तं पात्रं स्थापयेत्। शुद्धरजतं शुक्राय रचितं, मुक्ताभिः भूषितं, तस्य गायत्र्या सममेतत् सामगायके समर्पयेत्। ‘सर्वलोकनाथाय नमः; भृगुपुत्राय नमः, ऋषे; सर्वार्थसिद्ध्यर्थं अर्घ्यं गृहाण; नमः ते।’ इति मन्त्रेण पूजनं कर्तव्यम्। शुक्रस्य उदये, यात्रा आरम्भे, एतत् पूजनं कृत्वा, हे भारत, सर्वकामाः लभ्यन्ते, विष्णुलोके सम्मानं च प्राप्यते। यावत् शुभमाल्यैः, पिष्टैः, गोधूमैः, चणकैः पूजनं न सम्पूर्णं, तावत् अन्नं न भक्षयेत्, त्रिकामसिद्ध्यर्थं। एवमेव वाचस्पतेः पूजनं वक्ष्यामि, हे युधिष्ठिर। सुवर्णपात्रे, सुवर्णं देवगुरोरुपरूपं स्थापयेत्। पीतपुष्पैः, पीतवस्त्रैः भूषितं, राईस्नानेन, पलाशाश्वत्थसंयोगेन, पञ्चगव्येन पूजयेन्। पीतलेपनवस्त्रधारी, घृतहोमं कुर्यात्; नमस्कृत्य, ब्राह्मणाय गोसहितं समर्पयेत्। ‘अङ्गिरसां नाथाय, वाक्पतये, बृहस्पतये नमः; पुनः पुनः नमः, दुष्टग्रहपीडितानां अमृतरूपाय।’ इति मन्त्रेण पूजनं कुर्यात्। बृहस्पतेः संक्रान्तौ, यात्रा आरम्भे, शुभकाले पूजनं कृत्वा, सर्वकामाः सिद्ध्यन्ति। अथ, हे भगवन्, संसारसागरात् उद्धारक, स्वर्गसौख्यस्वास्थ्यप्रदं किमपि व्रतं कथय। सूर्यसप्तमी नाम शुभं व्रतं वक्ष्यामि, दुःखनाशिनी, महाफलप्रदा, पापहरणी। शर्करासप्तमी, कमलासप्तमी, मंदारसप्तमी, शुभसप्तमी—सर्वाः शुभलाभप्रदा उच्यन्ते। सर्वदेवर्षिभिः पूज्याः, अनन्तफलप्रदा, तासां विधिं क्रमशः वक्ष्यामि। शुक्लसप्तम्यां सूर्यदिने, सा ‘कल्याणी’ इति प्रसिद्धा, विजयायाः नाम्ना अपि। तस्यां दिने, प्रातः काले गोदुग्धेन स्नात्वा, श्वेतवस्त्रं धृत्वा, अक्षतानां कमलं निर्मायेत्। पूर्वाभिमुखः, अष्टदलकमलं, मण्डलयुक्तं, प्रत्येकदलमध्यम्, देवेशं पुष्पैः अक्षतैः क्रमशः पूजयेन्। पूर्वे ‘तपनाय’; आग्नेये ‘मार्तण्डाय’; दक्षिणे ‘दिवाकराय’; नैऋत्ये ‘विधात्रे’; पश्चिमे ‘वरुणाय’; वायव्ये ‘भास्कराय’; उत्तरदिशि ‘विकर्तनाय’; अष्टमे ‘रवये’ इति दलक्रमे पूजयेन्। आरम्भे, मध्यस्थे, अन्ते च परमात्मने नमः, मन्त्रैः पूजनं, दीपदानं, प्रणामं कुर्यात्। श्वेतवस्त्रैः, फलैः, खाद्यैः, धूपैः, माल्यैः, लेपनैः, भक्त्या पूजां कुर्यात्; गुडं लवणं च समर्पयेत्। ततः व्याहृतिमन्त्रेण ब्राह्मणान् सत्कार्य, यथाशक्ति गुडदुग्धघृतादिभिः भक्त्या पूजयेन्; तिलसुवर्णपात्रं ब्राह्मणाय दद्यात्। एवं नियमं पाल्य, रात्रौ शयनं, प्रातः स्नात्वा, जपं कृत्वा, ब्राह्मणैः सह क्षीरघृतपाकं भक्षयेन्। भक्ष्ये, वेदविद्यायुक्ताय, बिडालव्रतानुपस्थिताय, घृतपात्रं सुवर्णकुण्डलं जलपात्रं च दद्यात्। भगवान् परमात्मा सूर्यः अत्र तुष्टः भवतु; एतत् विधिना मासिकं व्रतं कुर्यात्। त्रयोदशे मासे, त्रीदश गोः, वस्त्राभरणयुक्ताः, सुवर्णमुखीः, दुग्धदायिनीः, दद्यात्। यदि धनाभावः, द्वेषरहितः, एकां गामपि दद्यात्; धनं मिथ्याचरणं न कुर्यात्, मोहात् पतनं भवति। यः कल्याणसप्तमीं एतत् विधिना आचरति, सर्वपापविनिर्मुक्तः, सूर्यलोके सम्मानितः, अनन्तायुर्वै स्वास्थ्यं सम्पदं च लभते। कल्याणसप्तमी सर्वदा सर्वपापनाशिनी, सर्वदेवपूजिता, सर्वदोषविनाशिनी, नित्यशुभा। यः एतत् कल्याणसप्तमीं शृणोति वा पठति वा, अनन्तफलप्रदा, स सर्वपापविनिर्मुक्तः भवति। अथ, हे ऋषिसत्तम, विशोकसप्तमीं वक्ष्यामि, यस्य पालनात् पुरुषः अस्मिन लोके कदापि शोकं न अनुभवति। माघमासे, शुक्लषष्ठ्यां, तिलैः स्नात्वा, उपवासी, दन्तधावनं कृत्वा, मुद्गान्नं भक्ष्य, व्रतं कृत्वा, रात्रौ ब्रह्मचर्यं स्थापयेत्। ततो, प्रातःकाले, स्नात्वा, जपं कृत्वा, शुद्धः, सूर्यं सुवर्णकमलेन, रक्तकरवीरपुष्पैः, द्विसूत्रपुष्करवस्त्रैः, ‘सूर्याय नमः’ इति पूजयेन्। ‘यथा, हे सूर्य, त्वं सर्वदा जगत् विशोकं करोषि, तथा अहम् अपि विशोकः भवामि; सर्वजन्मसु त्वयि भक्तिः मे अस्तु।’ इति प्रार्थयेत्।