सर्वं यथाक्रमं कथा रूपेण— तत्र, चत्वारः पात्राः सम्यक् निर्मिताः स्युः, तेषु शाल्याः रक्तवर्णाः धान्याः समर्पिताः, तैः सह विविधानि भोज्यानि तथा च स्वादूनि पदार्थाः पूरिताः, पद्मरागमणिभिः शोभिताः। तानि चतुर्दिशं चतुष्कोणेषु स्थापनीयानि, फलानि विविधानि, सर्वाणि गन्धानि, माल्यानि च, एवं तद्वत् समर्पणीयानि। ततः, पिङ्गला गौः सुवर्णशृङ्गा पूजिता भवेत्; तस्याः पूजायां रजतपात्रं, कांस्यदोहनी, गौः बच्छकेन, सौम्या रक्तवर्णा पशुश्च, सप्तवस्त्रैः युक्तानि धान्यानि च समर्पणीयानि। अङ्गुष्ठमात्रः सुवर्णपुरुषः, दीर्घबाहुः, चतुर्बाहुः, स तु सुवर्णपात्रे गुडेन घृतसंयुक्तेन स्थापनीयः। एतत् सर्वं यत्नेन संयतस्य, सदाचारस्य, द्विजस्य गृहे समर्पणीयम्, सर्वयज्ञार्थं; न तु कपटाय, अपि तु उत्तमाय ब्राह्मणाय, श्रद्धया, नम्रकरैः, मन्त्रपूर्वकं दातव्यम्। मन्त्रः— "भूमिसुत श्रेष्ठ, पिनाकपाणेः स्वेदसम्भूत, त्वां रूपार्थं आगतः, तव अर्पणं स्वीकुरु, नमस्ते।" इत्येवम्। एवं मन्त्रेण समर्पणं कृत्वा, रक्तचन्दनयुक्तेन जलेन उत्तमं ब्राह्मणं रक्तमाल्यैः, वस्त्रैः, अन्यैः च पूजयेत्। तेनैव मन्त्रेण भूम्यर्पणं द्विगौः सहितं, शक्त्या शय्यां सर्वोपस्करैः दातव्यम्। यः यत् सर्वाधिकं काम्यं लोकस्यान्तः, यः यत् स्वगृहे प्रियं, तद् गुणयुक्ताय दातव्यम्, अक्षयपुण्यार्थं। ततः, ब्राह्मणं प्रदक्षिणं कृत्वा, विसर्ज्य, रात्रौ लवणरहितं घृतसंयुक्तं भोजनं कुर्यात्। यः पुनः एषां अङ्गारकाष्टकं श्रद्धया चतुर्वारं वा अधिकं वा करोति, तस्य पुण्यं कथयामि। स जन्मजन्मनि सौन्दर्यसम्पन्नः, भाग्यवान्, धनवान्, विष्णु-शिवभक्तः, सप्तद्वीपाधिपत्यं लभते। स सप्तसहस्रकल्पान् रुद्रलोकं पूज्यते; अतः, दैत्यनाथ, त्वमपि एतद् व्रतम् आचर। इत्युक्त्वा, भृगुपुत्रः निर्गतः; दैत्यः सर्वं कृतवान्; त्वमपि, राजन्, एतत् सर्वं कुरु, वेदविदः अक्षयत्वं वदन्ति। इत्युक्त्वा, "एवं भवतु" इति, पिप्पलादं पूज्य, तस्य वचनं कृतवान्, अद्भुतकर्माणि चकार; यः शृणोति एतत् मनसि एकाग्रः, तस्मै अपि भगवन् सिद्धिं ददाति। अधुना, राजन्, शुक्रस्य शान्त्यर्थं पूजनं शृणु, यात्रारम्भे च यात्रान्ते च, शुक्रोदयकाले च। रजतपात्रे, सुवर्णपात्रे, कांस्यपात्रे वा, श्वेतपुष्पैः, श्वेतवस्त्रैः, श्वेतशालिधान्यैः पूर्येत्। शुक्राय शुद्धं रजतं रत्नैः, मुक्ताभिः शोभितम्, मन्त्रेण समर्पणीयम्— "सर्वलोकनाथाय नमः, भृगुपुत्राय नमः, सर्वसिद्ध्यर्थं अर्घ्यम् स्वीकुरु, नमस्ते।" इति। एवं शुक्रोदयकाले, यात्रारम्भे च, एतत् पूजनं कृत्वा, सर्वकामान् प्राप्नोति, विष्णुलोके पूज्यते। यावत् शुक्रपूजनं शुभमाल्यैः, पिष्टकैः, गोधूमैः, चणकैः न पूर्णं, तावत् त्रिकामार्थं न भोक्तव्यम्। एवमेव वाचस्पतेः पूजनं कथयामि, युधिष्ठिरः। सुवर्णपात्रे, सुवर्णं देवगुरुप्रतिमायै स्थाप्येत्। पीतपुष्पैः, पीतवस्त्रैः अलङ्कृत्य, सरिष्यम् स्नानं कृत्वा, पलाशाश्वत्थसंयोगेन, पञ्चगव्येन च। पीतलेपनेन, पीतवस्त्रेण, घृताहुति कृत्वा, प्रणम्य, ब्राह्मणाय गोसहितं समर्पयेत्। मन्त्रः— "अङ्गिरसां नाथाय, वाक्पतये, बृहस्पतये नमः; क्रूरग्रहपीडितानां अमृतरूपाय पुनः पुनः नमः।" इति। बृहस्पतेः पूजनं संक्रान्तौ, यात्रारम्भे, शुभकाले च कृत्वा, सर्वकामान् प्राप्नोति। ततः, "भगवन्, संसारसागरात् उद्धारक, स्वर्ग-आरोग्य-सुखप्रदं किमपि व्रतम् ब्रूहि।" इति प्रश्नः। ततः उत्तरम्— "सौर्यं कल्याणी सप्तमीव्रतम्, दुःखनाशिनी, फलप्रदा, पापनाशिनी।" शर्करासप्तमी, कमलासप्तमी, मन्दारासप्तमी, शुभासप्तमी च, सर्वाः पुण्यदाः। एतासां विधिं क्रमशः वक्ष्यामि। शुक्लसप्तमी दिवसे, सूर्यदिने, सा कल्याणीनी, विजयायाः नाम्ना प्रसिद्धा। तस्मिन्नेव दिवसे, प्रभाते पयःस्नानं कृत्वा, श्वेतवस्त्रं धृत्वा, अक्षतानां कमलं निर्मायेत्। पूर्वदिशि, अष्टदलकमलं मध्यवृत्तयुक्तं स्थाप्य, देवेशं पुष्पैः, अक्षतैः, प्रत्येकदलमन्त्रैः पूजयेत्। पूर्वे "तपनाय", आग्नेये "मार्ताण्डाय", दक्षिणे "दिवाकराय", नैऋत्ये "विधात्रे", पश्चिमे "वरुणाय", वायव्ये "भास्कराय", उत्तरदिशि "विकर्तनाय", अष्टमे "रवये" समर्पयेत्। आरम्भे, अन्ते, मध्ये च, परमात्मने नमः, मन्त्रैः पूजयेत्, अन्ते दीपार्चनं, प्रणामं च कुर्यात्। श्वेतवस्त्रेण, फलैः, भोज्यैः, धूपैः, माल्यैः, लेपैः, श्रद्धया वेदीमध्ये पूजयेत्, गुडं, लवणं च समर्पयेत्। ततः, व्याहृतिमन्त्रेण ब्राह्मणान् नम्रतया विसर्ज्य, शक्त्या, श्रद्धया, गुडं, पयः, घृतं च समर्प्य, तिलपात्रं सुवर्णेन ब्राह्मणाय दातव्यम्। एवं नियमं पाल्य, शयनं कृत्वा, प्रभाते स्नात्वा, जपं कृत्वा, ब्राह्मणैः सह पायसपाकं घृतयुक्तं भक्षयेत्। भोजनान्ते, वेदज्ञाय, बिडालव्रतानुचराय न, घृतपात्रं सुवर्णालङ्कृतं, कुप्पी च दातव्यम्। एवं एषा विधिः, श्रद्धया कृत्या, अक्षयपुण्यदायिनी, सर्वकामफलप्रदा, देवर्षिभिः पूजिता, धर्मनिष्ठैः अनुकरणीयम्।