सुराः दानवाश्च तव व्रतं दृष्ट्वा त्वां विरोचनमिति नाम्ना प्रणमन्ति। शूद्रस्य कृतं व्रतं दृष्ट्वा मम मनसि विस्मयः उत्पन्नः, तव दिव्यं रूपं विलोक्य। तदा महात्मा भर्गवः “उत्तमं, उत्तमं! अहो, परमं महत्त्वं! केवलं दृष्ट्वा सौन्दर्यं समृद्धिं च लभ्यते, तर्हि यः तदाचरति तस्य का स्तुत्याः!” इति प्रशंसां प्रकटयामास। पृथ्वीपुत्रे भक्त्या गोदानादि दत्तं यद्यपि निन्दितं, तस्य कारणेन त्वं देवद्विषः गर्भे जातः, हे दैत्य। ततः प्रह्लादपुत्रः वीरः भर्गवस्य वचनं श्रुत्वा विस्मितः पुनः पप्रच्छ। “भगवन्, पूर्वजन्मनि दृष्टं व्रतं दानं च तत्त्वेन श्रोतुमिच्छामि। तस्य व्रतस्य महत्त्वं विधिं च यथावत् कथयितुमर्हसि।” तस्य वाक्यं श्रुत्वा भर्गवः विस्तारतः प्रवचनं आरब्धवान्। “चतुर्थे दिने अङ्गारकवारे, हे दानव, काष्ठेन स्नानं कुर्यात्, पद्मरागमणिभिः शोभितः। उत्तरदिशं मुखं कृत्वा, अग्निं मन्त्रैः स्थापयेत्; शूद्रः मौनं धृत्वा, भौमं स्मरन्, भोगत्यागं कुर्यात्। सूर्यास्ते समये गोमयेन अंगणं लिप्येत्, पुष्पमालाभिः अक्षतैः च सर्वत्र अलङ्कृतं कुर्यात्। पूजायां अनन्तरं कुङ्कुमेन अष्टदलपद्मं चित्रयेत्; कुङ्कुमाभावे रक्तचन्दनं योजनीयम्। चत्वारः पात्राणि अन्नपक्वान्नैः पूर्णानि, लालशालीधान्येन पद्मरागमणिभिः भूषितानि, चतुर्दिक् स्थापनीयानि। विविधफलानि, सर्वगन्धानि, माल्यादि वस्तूनि यथावत् अर्पयेत्। पीतवर्णां सुवर्णशृङ्गां गाम् पूजयित्वा, रजतपात्रं, कांस्यदोहनीं, गाम् सवत्सां, सौम्यां रक्तां धेनुं, सप्तवस्त्रैः आवृतं धान्यं च दद्यात्। अङ्गुष्ठमात्रं चतुर्बाहु दीर्घबाहुं सुवर्णपुरुषं, गुडेन घृतमिश्रिते सुवर्णपात्रे स्थापयेत्। एतत् सर्वं यज्ञार्थं सत्त्वशीलं द्विजगृहस्थाय दद्यात्; मिथ्याचारिणे न दातव्यम्, उत्तमब्राह्मणाय भक्त्या, अञ्जलिं बद्ध्वा, मन्त्रपुर्वकं। ‘हे पृथ्वीपुत्र, पिनाकिनः स्वेदज, तव रूपं प्राप्तुमागतः अस्मि; एतत् तुभ्यं दत्तम्, नमः तुभ्यम्।’ इति मन्त्रेण दानं कृत्वा, रक्तचन्दनमिश्रितेन जलेन तं ब्राह्मणं रक्तमाल्यवस्त्रादिभिः पूजयेत्। एतेनैव मन्त्रेण भौमदानं गाम् द्वयं शय्यां सर्वोपकरणसमेता यथाशक्ति दद्यात्। यः सर्वत्र प्रियं, स्वगृहे च अतीव प्रियं, तं गुणयुक्तं व्यक्तिं अक्षयपुण्यार्थं दद्यात्। प्रदक्षिणं कृत्वा, ब्राह्मणं विसर्ज्य, रात्रौ घृतयुक्तं लवणरहितं भोजनं कुर्यात्। यः भक्त्या अङ्गारकाष्टकं चतुर्वारं वा अधिकं वा पुनः पुनः आचरति, तस्य पुण्यं वक्ष्यामि। सः जन्मजन्मनि सौन्दर्यसमृद्धिधनयुक्तः भवति, विष्णुशिवभक्तः वा सप्तद्वीपाधिपतिः अपि भवति। सप्तसहस्रकल्पानां रुद्रलोके पूज्यते; अतः हे दैत्याधिप, त्वं अपि एतत् व्रतं आचर। एवं उक्त्वा भृगुपुत्रः निर्गतः, दैत्यः सर्वं कृतवान्; त्वं अपि, राजन्, एतत् आचर, वेदविदः अक्षयत्वं कथयन्ति। ‘एवं भवतु’ इति उक्त्वा, पिप्पलादं पूजयित्वा तस्य वचनं पालनं कृतवान्, अद्भुतकर्माणि च अकरोत्। यः एकचित्तेन एतत् शृणोति, तस्य अपि भगवद्वरेण सिद्धिः प्रदीयते। अधुना, राजन्, शुक्रस्य शान्त्यर्थं पूजाविधिं शृणु, यात्रारम्भे समाप्तौ च, शुक्रोदयकाले च। रजतसुवर्णकांस्यपात्रे श्वेतपुष्पवस्त्रैः श्वेतशालिधान्येन पूजां विधायेत्। शुद्धं रजतं शुक्राय, मुक्ताभिः भूषितं, मन्त्रेण सामगायिने अर्पयेत्। ‘सर्वलोकनाथाय नमः, भृगुपुत्राय नमः, सर्वार्थसिद्ध्यर्थं अर्घ्यं गृहाण, नमः तुभ्यम्।’ इति मन्त्रेण। शुक्रोदयकाले यात्रारम्भे च एतत् पूजां कृत्वा, सर्वकामान् लभते, विष्णुलोके पूज्यते। शुभमाल्यैः, पिष्टकैः, गोधूमचणकैः शुक्रपूजा पूर्णा भवति पर्यन्तं न खादेत्, त्रिकामसिद्ध्यर्थम्। वचस्पतेः पूजाविधानं अपि तव कथयिष्यामि, राजन्; सुवर्णपात्रे सुवर्णं गुरोः रूपे स्थापयेत्। पीतपुष्पवस्त्रैः अलङ्कृतं, राईनिष्पेषे स्नानं कृत्वा, पलाशाश्वत्थसंयोगेन, पञ्चगव्येन। पीतचन्दनवस्त्रधारणं कृत्वा, घृताहुति देयम्; प्रणम्य, गाम् सह ब्राह्मणाय दद्यात्। ‘अङ्गिरसां नाथाय नमः, वाक्पतये नमः, पुनः पुनः नमः, पापग्रहपीडितानां अमृतरूपाय नमः।’ इति मन्त्रेण। बृहस्पतेः संक्रान्तौ, यात्रारम्भे, शुभकाले च पूजां कृत्वा, सर्वकामफलप्राप्तिः भवति। “भगवन्, संसारसागरात् उद्धारक, स्वर्गसंपदा आरोग्यं सुखं च दातृं किञ्चिद् व्रतं कथय।” इति पृष्टे, “सूर्यस्य सaptamī व्रतं शुभं, शोकनाशकं, महाफलप्रदं, पापनाशनं च वर्णयिष्यामि। शर्करासप्तमी, कमलासप्तमी, मंदारसप्तमी, शुभसप्तमी इति पुण्यव्रतानि, सर्वे सौभाग्यप्रदाः। एतानि अनन्तफलानि सर्वदेवर्षिभिः पूज्यन्ते; तेषां विधिं क्रमशः वक्ष्यामि।