एवं तु कृतकृष्णाराधनफलमिदं सम्प्राप्तमिति निश्चित्य, तेन तु वज्राहतेष्वपि तेषु विनाशो न जातः। एकः गर्भस्थोऽपि बहवः जाताः, अतः ते नूनं अभेद्या इति मत्वा, देवत्वं तेषां कल्पितम्। यतो गर्भस्थाः सन्तः “मा रुद” इति उक्तेऽपि अक्रन्दन्, अतः तान् मरुत इति नाम्ना विख्यातान् कृत्वा, यज्ञभाग्यं च दत्तम्। ततः सुरपतिं सम्पूज्य, दिति पुनरुवाच—“क्षमस्व, नीतिशास्त्रानुसारेण मया एष दोषः कृतः।” सुरपतिना अमरपतिना मरुद्गणः देवैः समाना कृताः, दितिं च पुत्रैः सह दिव्यरथे स्थाप्य स्वर्गं नीतवान्। ततः द्विज श्रेष्ठ, मरुतः यज्ञभागिनः अभवन्; ते असुरैः सह न मिलित्वा, देवानां प्रिया अभवन्। एवमुक्ते, सूतम् उवाच—“त्वया आद्यसृष्टिः विस्तारतः वर्णिता; अधुना द्वितीयसृष्टिं च तस्याः प्रत्येकपालकान् च वद।” पृथुः सर्वेषां राज्ञां अभिषिक्तः भूधराधिपतिः अभवत्। स सोमं ओषधीनां, यज्ञानां, तपसां च अधिपतिं न्ययोजयत्। हिरण्यगर्भं सूर्यं ताराणां, ग्रहाणां, द्विजातीनां, वृक्षलतानां च अधिपतिं कृतवान्; वरुणं आपां, वैश्रवणं वित्तस्य च राज्ञां च अधिपतिं चकार। विष्णुं सूर्याणां, अग्निं वसूनां, दक्षं प्रजापतीनां, शक्रं मरुदां अधिपतिं न्ययोजयत्। दैत्यदानवानां मध्ये प्रह्लादः स्वामी कृतः; यमः पितृणां, त्रिशूलधारी पिशाचराक्षसपशुभूतवेतालानां स्वामी कृतः। हिमवतः पर्वतानां, समुद्रः नदीनां, गन्धर्वविद्याधरकिन्नराणां च, पुनः चित्ररथः तेषां स्वामी कृतः। वसुकिं नागानां, तक्षकं सर्पाणां, ऐरावतं गजेन्द्रं दिशां गजानां स्वामी कृतवान्। सुपर्णं पक्षीणां, उच्चैःश्रवसं अश्वानां, सिंहं मृगाणां, वृषभं पशूनां, प्लक्षं सर्ववृक्षाणां स्वामी कृतवान्। आदौ पितामहः एतान् सर्वदिगीशान् अभिषिच्य, सुधर्माणं आरातिकेतुं पूर्वदिगपालं न्ययोजयत्। शङ्खपदं सर्वेशं दक्षिणदिग्पालं, केतुमन्तं पश्चिमस्य पालकं, स एवाण्डसम्भवः, न्ययोजयत्। हिरण्यरोमाणं देवानां सुतं उत्तरदिग्पालं चकार; अद्यापि ते दिगीशा रिपून् नाशयन्ति पृथ्वीं च पालयन्ति। एतेषां चतसृणां सहितः पृथुर्नाम राजा पृथिव्यां प्रथमं अभिषिक्तः। चाक्षुषान्ते वैवस्वतादौ सूर्यवंशसम्भवः प्रजापतिः सर्वस्य चराचरस्य स्वामी अभवत्। एवं श्रुत्वा, मनुः पुनः जनार्दनं प्रति उवाच—“पूर्वेषां मनूनां कर्माणि वद, हे मधुसूदन।” “मनूनां कालपरिमाणं, कर्माणि, सृष्टिं च संक्षेपेण वद।” एकचित्तः प्रशान्तहृदयः, हे सूर्यपुत्र, स्वायम्भुवे यामाः नाम देवान् शृणु। सप्तर्षयः पुरातनाः मरीच्यादयः, आग्नीध्र, आग्निबाहु, सह, सवन, ज्योतिष्मान्, द्युतिमान्, हव्यमेधा, मेधातिथि, वसु—एते दश स्वायम्भुवस्य मनोः पुत्राः। एवं सृष्टिचक्रं पूर्णं कृत्वा, ते परमां गतिं प्राप्तवन्तः; एष स्वायम्भुवः कल्पः, ततः स्वारोचिषः। स्वारोचिषस्य चत्वारः पुत्राः देवसदृशप्रभाः—नभ, नभस्य, प्रसृति, भानवः। दत्त, निश्चयवन, स्तम्भ, प्राण, कश्यप, और्व, बृहस्पतिः—एते सप्तर्षयः। तुषिताः देवगणाः स्मृताः, हस्तीन्द्र, सुकृत, मूर्त्याप, ज्योतिरय, स्मय—एते स्वारोचिषे स्मृताः। वसिष्ठस्य सप्त पुत्राः प्रजापतयः तत्रासन्; एष द्वितीयो मन्वन्तरः, ततः परः। अधुना उत्तमस्य शुभं मन्वन्तरं वक्ष्यामि; तत्र उत्तमः मनुः दश पुत्रान् उत्पादितवान्—ईष, ऊर्ज, तर्ज, शुचि, शुक्र, मधु, माधव, नभस्य, नभ, सह च कनिष्ठः। भावनाः तत्र देवाः, ऊर्जाः सप्तर्षयः; कुकुरुण्डि, दाल्भ्य, शङ्ग, प्रवहण, शिव, सित, सस्मित—एते सप्त योगवर्धकाः। चतुर्थं मन्वन्तरं तामसं प्रसिद्धं; कवी, पृथु, अग्नि, अकपि, कपि ऋषयः। जल्पधी, धीमान् च, सप्तर्षयः; तत्र साध्याः देवगणाः। अकल्मष, धन्वी, तपोमूल, तपोधन, तपोरति, तपस्या, तपोद्युतिः, परंतप, तपोभागी, तपोयोगी—एते दश तामसस्य पुत्राः। पञ्चमं मन्वन्तरं रैवतं शृणु; देवबाहु, सुभाहु, पर्जन्य, सोमप—ऋषयः। हिरण्यरोम, सप्ताश्व—एते सप्तर्षयः; आभूतिरजसः देवाः शुभस्वभावाः। अरुण, हव्यम्, कपि, युक्त, निरुत्सुक, सत्त्व, निर्मोह, प्रकाशक—एते दश रैवतस्य पुत्राः, धर्मवीर्यबलसम्पन्नाः, भृगु, सुधामा, विरजा, सहिष्णु, नादादयः च। एवं मनूनां चरितं, सृष्टिचक्रं, देवर्षिप्रवराणां च महिमानं पुण्यकथां श्रुत्वा, धर्मज्ञानवृद्धिं प्राप्नोति।