एकदा महर्षिः धर्मसूनुं युधिष्ठिरं समुपेत्य जगदाधारं मधुसूदनं करुणानिधिं पप्रच्छ – “भगवन्! मोहात् वा गर्वात् वा यः परस्त्रियं समुपैति, तस्य प्रायश्चित्तं किं? तथा पुरुषस्य वा स्त्रियाः वा दुःखं, रोगः, भयम्, वा वियोगजं क्लेशं न भवेत् – एतत् साधनं ब्रूहि।” तदा श्रीकृष्णः प्रत्यवदत् – “श्रावणस्य कृष्णपक्षे द्वितीयायां दिवसे, अहं केशवः सागरान्तर्गते क्षीरसागरे श्रीलक्ष्म्या सह सदा तिष्ठामि। तस्मिन्नेव दिवसे गोविन्दस्य पूजनं कृत्वा, सर्वकामाः प्राप्यन्ते, गोदानभूमिदानस्वर्णदानस्य सप्तशतानां कल्पानां फलमपि लभ्यते। सा द्वितीया ‘अशून्यशयन’ इति प्रसिद्धा; तस्मिन्नेव दिवसे विष्णोः विधिवत् पूजनं कर्तव्यं, एतेन मन्त्रेण – ‘श्रीवत्सधारिन्, लक्ष्म्याः प्रियतम, ऐश्वर्यधारिन्, अक्षरस्वरूप, मम गृहस्थजीवनं नाशय न, धर्मार्थकामं मे दत्तुम् अर्हसि।’ ‘परमपुरुष! अग्नयः न शम्यन्तु, देवाः न नश्यन्तु, पितरः न लीयन्तु, पत्नीपत्योः कलहः न भवेत्। भगवन्! यथा त्वं लक्ष्म्याः सदा न वियुक्तः, तथा मम पत्न्या सह बन्धः न विच्छिद्येत। वरद! यदा शयनं गच्छसि, तदा लक्ष्म्या रहितं तव शयनं न भवति; एवं मम अपि शयनं अशून्यं भवतु।’ ‘देवाधिदेवस्य स्तुतिः गीतवाद्यैः कर्तव्या; यः न शक्नोति, तस्य घंटायाः शब्दः सर्ववाद्यसदृशः। एवं गोविन्दं पूज्य, रात्रौ तैलरहितं, धान्यलवणरहितं भोजनं भक्षयेत्, यावत् तानि चत्वारि वस्तूनि तिष्ठन्ति। प्रातः कालं समुपगम्य, दीपैः, भोजनपात्रैः, श्रीलक्ष्मीसहितेन विष्णुना सह, विशेषशयनं समर्पयेत्। तद् शयनं पादपीठेन, उपानहैः, छत्रेण, व्यजनैः, आसनेन, इच्छितवस्तुभिः, श्वेतपुष्पवस्त्रैः च आवृतं भवेत्। विश्रामाय शय्यापर्यङ्कः, विविधफलैः, भूषणैः, धान्यैः च अलङ्कृतः, यथाशक्ति। तद् शयनं दोषरहिताय विष्णुभक्ताय, गृहस्थाय, वेदविदुषे, सदाचारिणे ब्राह्मणाय दातव्यम्। तत्र तं ब्राह्मणं उपवेश्य, दम्पतीं सम्यक् अलङ्कृत्य, पत्न्यै भोजनपूर्णं पात्रं दातव्यम्। ब्राह्मणाय सुवर्णमयं देवाधिदेवस्य प्रतिमां, आवश्यकवस्तुभिः, जलपात्रसहितं दातव्यम्। एवं यः अशून्यशयनं हरये, नारायणभक्तः, अमार्दवेन, निष्कपटेन, आचरति, सः पत्नीसहितः न वियुज्ज्यते; न कापि स्त्री विधवा भवति, यावत् चन्द्रसूर्यतारकाः तिष्ठन्ति; दम्पती न विकलाङ्गौ न दुःखितौ भवतः। तस्य पुत्राः, पशवः, रत्नानि च न नश्यन्ति; सप्तसहस्रकल्पानां सप्तशतकल्पानां च विष्णुलोके पूज्यते।” ततः श्रीकृष्णः उवाच – “शृणु, अन्यं भविष्यद्वृत्तान्तं यः सौन्दर्यं ऐश्वर्यं च ददाति। द्वापरान्ते नैमिषारण्ये धर्मपुत्रः युधिष्ठिरः पिप्पलादमहर्षिं प्रश्नाय समुपैष्यति – ‘कथं आरोग्यं, ऐश्वर्यं, धर्मनिष्ठा, अभिवृद्धिः, दोषरहितत्वं, शिवभक्तिः वा विष्णुभक्तिः च लभ्यते?’” पिप्पलादः तस्य उत्तरं वदिष्यति – “सुभाषितं त्वया, राजन्! अङ्गारव्रतम् इति प्रसिद्धं; तद्विषये कथयामि। अत्रापि प्राचीनं संवादं पठन्ति – विरोचनस्य भृगुवंशीयस्य भर्गवस्य च संवादः। सोलष वर्षेभ्यः अनन्तरं, प्रह्लादसुतं विरोचनं, रूपतेजसा अतुलं दृष्ट्वा, भृगुवंशजः हास्यं चकार – ‘उत्तमं, उत्तमं, वीर्यशालिन् विरोचन! शुभमस्तु!’ इति हसन्, देवद्विषां शत्रुः तम् पप्रच्छ – ‘ब्राह्मण! किमर्थं सहसा हसित्वा माम् उत्तमं उत्तमं इति उक्तवान्? कारणं कथय।’ शुक्रः, वक्तृश्रेष्ठः, प्रत्युवाच – ‘व्रतस्य महत्त्वात् विस्मयेन हसित्वा उक्तवान्।’ पुरा, त्रिशूलधारी शिवः दक्षयज्ञविनाशे क्रुद्धः अभवत्; तदा तस्य भ्रूकोटिस्थात् एकं स्वेदबिन्दुं पतितम्। तत् सप्तपातालान् विदार्य, सप्तसागरान् दग्ध्वा, अनन्तमुखनयनयुक्तं, ज्वलज्ज्वालायुक्तं, भयानकं अभवत्। सः वीरभद्रः नाम्ना, दशसहस्रबाहुपादयुक्तः, यज्ञविनाशं कृत्वा, पुनः पृथिव्यां जातः, त्रैलोक्यं दग्ध्वा, शिवेन निगृहीतः। शिवः उवाच – ‘वीरभद्र! दक्षयज्ञविनाशः कृतः; लोकदाहेन पर्याप्तं। सर्वग्रहेषु शान्तिदायकः प्रथमः भव; जनाः त्वां दृष्ट्वा पूजयन्ति, मम वरान् लभन्ते। त्वं अङ्गारकः इति प्रसिद्धः भूत्वा, देवलोके अतुलरूपः भव।’ ‘यः तव दिवसे, चतुर्थ्यां, तव पूजां करोति, सः अनन्तं सौन्दर्यं, आरोग्यं, ऐश्वर्यं च लभते।’ इति उक्त्वा, वीरभद्रः शान्तिम् प्राप्तः, इच्छारूपधारणं कृत्वा, तत्रैव पुनः ग्रहः अभवत्। एकदा तस्य उत्तमपूजां, दानं च, शूद्रः कृतवान्; तं तव उपस्थितः। तस्मात् त्वं, देवद्विषां श्रेष्ठ, सौन्दर्ययुक्तः अभवः; नानाविधं सौन्दर्यं त्वयि उत्पन्नं, सर्वान् अतिक्रान्तम्।” एवं श्रीकृष्णः, पिप्पलादः च, धर्मसूनवे, विरोचनाय च, धर्मार्थकाममोक्षप्रदं अशून्यशयनं अङ्गारव्रतं च विधिवत् कथितवन्तौ।