सर्वान् ब्राह्मणान् विविधैः भोज्यैः तर्पयित्वा, स्वयम् लवणरहितं निरामिषं च भोजनं भुक्त्वा, तदनन्तरं कृताञ्जलिः निवर्तते स्म। ततः सः पुत्रैः पत्निभिः सह, पादयात्रया अष्टपदान् यावत् तान् अनुव्रजति स्म; एवं कृत्वा, केशवः देवेश्वरः दुःखनाशकः तेन तुष्टो भवति इति। विष्णुः शिवहृदि स्थितः, शिवः विष्णोहृदि स्थितः; तयोः मध्ये किंचिदपि भेदं न पश्यामि—एवं मन्यते, एतत् मम कल्याणं दीर्घायुष्यं च भवतु इति। एवं उक्त्वा, सः प्राज्ञः पात्राणि गावः शय्यान् वस्त्राणि च सर्वेभ्यः ददाति स्म। यदि शय्यानां न्यूनता भवेत्, तर्हि कृत्स्नोपस्करयुक्तां एकां शय्यां द्विजातये दद्यात्। तदनन्तरं, इतिहासान् पुराणकथाः च पठित्वा, यः पुरुषः महद् ऐश्वर्यं इच्छेत्, सः तं दिनं यापयेत्। अतः, भीमसेन, धर्मे स्थितः, अमत्सरी च, मया यथोक्तं व्रतमिदं सम्यक् आचर; अहम् त्वां स्नेहात् एतत् उक्तवान्। वीर, त्वया यदिदं कृतं, तद् भवतः नाम्ना विख्यातं भविष्यति; एषा भीमद्वादशी नाम पुण्यदा सर्वपापहारिणी, या पूर्वं कल्याणिनीति प्रसिद्धा आसीत्। अद्य वराहकल्पे त्वं अस्याः प्रवर्तकः भविष्यसि, महाबाहो; अस्य कीर्तनमात्रेण वा, स्मरणेन वा, देवेन्द्रः अपि सर्वपापैः विमुक्तः भवति। पूर्वेऽपि, अप्सरसां श्रेष्ठाः, ये अन्यजन्मसु गणिकाः आसन्, अभीरकन्याभिः सह कौतूहलात् कृताः, सा एव उर्वशी अद्य परमधाम्नि वसति स्म। अथवा, सा वैश्यकुले जाता, पुलोमात्मजा, वा पुरूहूतपत्नी, तत्रापि सा तस्याः सेविका आसीत्; अद्य तु सा मम प्रियासती सत्यभामा। स्नात्वा, सः कदाचित् वेदस्वरूपं तेजोमण्डलं प्राप्तवान्; अस्मिन शुभे दिने, सहस्रांशुः सूर्यः, सहस्रधाराभिः सम्प्रवहति। एवं व्रतमिदं वसुभिः महेन्द्रमुख्यैः, सुरारिभिः च, कृतम्; तस्य फलम्, कोटिभिः जिह्वाभिः अपि, वर्णयितुं न शक्यते। यदुकुलपतिसुतः एतद्व्रतम् कलिकल्मषनाशनं, अनन्तं च, इति घोषयिष्यति; अत्रैव, पितृभिः नरके पतितैः अपि, कर्तृत्वात् मोक्षः लभ्यते। यः कश्चन, अत्र, श्रद्धया, परहिताय, पापनाशकमिदं शृणोति वा पठति, सः अस्मिन्नेव जन्मनि सर्वान् कामान् प्राप्य, चतुराननतुल्यत्वं लभते। एकदा कल्याणिनी नाम पुण्यतिथिः आसीत्, या माघमासे द्वादशी उपास्या; सा पाण्डुपुत्रेण आचरिता, अनागते च, भीमादिभिः आरभ्य, अनन्तं पुण्यं दास्यति। एवं शुश्राव पाण्डवः—"भगवन्, पुराणेषु वर्णाश्रमप्रभवम्, धर्मशास्त्रेषु शिष्टाचारस्य निश्चयं च शृणोमि; कुतूहलात्, वैश्यस्त्रीणां धर्मं यथार्थं वक्तुम् इच्छामि।" तदा, तस्मिन्नेव काले, ब्रह्मन्, षोडशसहस्राणि वासुदेवस्य पत्न्यः भविष्यन्ति, पद्मज। ताभिः सह, वसन्तकाले, कोकिलभृङ्गसंघैः युतः, विकसितपद्मच्छायायाम्, सरसिजवनप्रान्तेषु, पुष्पवातसंवेगितेषु, रमणीयेषु तटेषु, महान् सङ्गमः स्यात्। तत्र, पानसमृद्धेषु समाजेषु, ताभिः पतिव्रताभिः अलङ्कृतः, श्रीमान् मृगाक्षीश्च, मालतीकुसुममालया शिरसि विभूषितः, रमते स्म। तत्र सान्द्रारतिः साम्बः, शत्रुनगरविजयी, मार्गेण आगत्य, कामदेववत् रूपेण, सर्वाभरणभूषितः, दृश्यते। ताः स्त्रियः तं कामेन तप्ताः, तं दृष्ट्वा, तदीयेषु हृदयसु अनुरागः प्रवर्धते। ततः, सर्वज्ञः भगवान्, ज्ञानचक्षुषा तद्वृत्तमवलोक्य, ताभ्यः शापम् अदत्त—"मम अनुपस्थितौ, लोभकामजनितेन कर्मणा, चौराः सर्वाः वहिष्यन्ति।" अनन्तरं, शार्ङ्गधन्वा देवः प्रसादितः सन्, ताभ्यः शापपीडिताभ्यः, सृष्टिस्थितिसंहारकारणः, इदं वचनम् उक्तवान्—"अनन्तात्मा, ब्राह्मणप्रियः, यः भवति, ताः दास्यं प्राप्ताः, समुद्रात् उद्धृताः, ताभ्यः भविष्यकल्याणकरं व्रतम् उपदिश्यति।" ततः, दाल्भ्यऋषिः तद्व्रतम् ताभ्यः प्रकाशयिष्यति; तदेव दास्येऽपि विमोचनाय पर्याप्तं भविष्यति। इति उक्त्वा, ताः आलिङ्ग्य, द्वारवतीपतिः तत्रैव निर्गतः। ततः, काले गते, पृथिव्याः भारनाशे, मौसलविनाशे च, केशवः स्वर्गं गतः। यदुकुलस्य नाशे, सर्वे चौरैः जिताः, अर्जुनः च निरस्तः, कृष्णस्य पत्न्यः चौरैः हृताः, दास्यं नीताः, समुद्रं प्राप्ताः। ताः दुःखपीडिताः, तत्र स्थिताः, ब्रह्मन्, तदा महायोगी दाल्भ्यः तत्र आगमिष्यति। ताः तं पाद्येन पूजयित्वा, पुनः पुनः प्रणम्य, अश्रुपूर्णलोचनाः, विलपन्ति। स्वान् भोगान्, दिव्यगन्धान्, माल्यानि, पतिं च, जगन्नाथं, अनन्तं अजय्यं च, स्मृत्वा, ताः मुनिम् उपतिष्ठन्ति। सः ताभ्यः दिव्यां पुरीं, मणिमयान् गृहान्, द्वारकावासिनः, देवसमान् युवान् च, पृच्छन्ति। "भगवन्, वयं सर्वाः चौरैः बलात् उपहृताः, स्वधर्मात् च्युताः; अस्मिन् स्थितौ, त्वम् अस्माकं शरणं भव।" "त्वं पूर्वं, ब्रह्मन्, केशवेन प्राज्ञेन उपदिष्टः; भगवता सह संगम्य, वयं कथं गणिकास्तितिं प्राप्ताः?" "तपस्विन्, गणिकानां धर्मं अपि वद; दाल्भ्यः च कैकितायनः च ततः ताभ्यः धर्मं व्याख्येयुः।" "एकदा, युष्माभिः मानसे जलाशये क्रीडन्तीभिः, नारदः आगतः।" "युष्माभिः सर्वाभिः, वह्निजान्या अप्सरसः, गर्वात्, तं योगिवरं न नमित्वा, पृष्टाः—'कथं नारायणः अस्माकं पतिः स्यात्? उपदिश।'" "अतः, पूर्वमेव, वरशापौ दत्तौ—मधुमाधवयोः मासयोः द्विशय्या दानात्, शुक्लपक्षे द्वादश्यां सुवर्णपात्रदानात्, नारायणः अन्यजन्मनि पतिः भविष्यति।" "मम सौभाग्यरूपं सौन्दर्यं च दृष्ट्वा, मात्सर्यात्, माम् अनमस्य, मां पृष्ट्वा, शीघ्रं चौरैः सर्वाः वहिष्यध्वं, गणिकास्तितिं च गमिष्यथ।" इत्येवं, श्रुत्वा दाल्भ्यमुखात् ताः कृष्णपत्न्यः, पूर्वकृतमपि कर्म, शापं च, व्रतं च, स्मृत्वा, भगवतः अनुग्रहेण, विमुक्तिः लभ्यते।