आचार्यः, भोजनानन्तरं, मन्त्रशृङ्खलां पठेत्—"शतायुर्वै सुतो भूयात् सुखी शतसमीः सदा" इति। यस्य शिशोः यदपि दुरितं स्यात्, तदग्नौ वडवानले क्षिप्यताम्—ब्रह्मा, रुद्रः, वसवः, स्कन्दः, विष्णुः, इन्द्रः, अग्निश्च तत्र स्मृताः। ततो गुरुमुपास्य, वाचः शुभाः वदेत्—"सर्वे वरप्रदाः सन्तु, दुष्टेभ्यः सदा रक्षन्तु" इति। शक्त्या यथाशक्ति कपिलां गाम् दद्यात्, प्रणम्य विसृज्य च; सुतसहितः, रवीन्द्रशंकरौ पक्वान्नेन नमेत्। ततोऽवशिष्टं नैवेद्यं भुञ्जीत, "सूर्याय नमः" इति उच्चारयन्। विशेषतः विस्मयकाले, आपदि, दुःस्वप्ने वा एष विधिः स्तुत्यः। कर्तुः जन्मदिनं जन्मनक्षत्रं वा परित्यज्य, शान्त्यर्थं सदा एष आचर्यः; शुक्लसप्तम्यां यः एतत् कुर्यात्, स कदापि न विफलः। एष विधिः यः नित्यं आचरति, स दीर्घायुः भूत्वा दशसहस्रवर्षाणि पृथिवीं पालयति। सप्तमीस्नानं पुण्यं, शुद्धं, आयुष्करं च; एतदुक्त्वा सूर्यः तत्र द्विजश्रेष्ठस्य पुरतः अन्तर्धानम् अगच्छत्। एतदखिलं सप्तमीस्नानं परं प्रोक्तम्—सर्वपापहरं, बालानां परमहितकरं च। आरोग्यं सूर्याद् याचेत, ऐश्वर्यं वह्नेः, विद्याम् ईश्वरात्, मोक्षं जनार्दनात्। एष महापातकनाशकः, परमहितः, पुत्रवृद्धिकरश्च; अपि च, श्रद्दधानः श्रोतृपि सिद्धिम् आप्नोति, इति मुनयः वदन्ति। पुराकाले राथन्तरकल्पे, महात्मा ब्रह्मा स्वयम् एव मन्दरे स्थितं पिनाकपाणिं महादेवं पप्रच्छ। "अमरनाथ, केन उपायेन आरोग्यं, अक्षय्यं श्रियम्, वा पुरुषाणां मोक्षः लघुतपसा सिध्यति?" इति। "महादेव, त्वया किमपि अज्ञातम् अस्ति किल? अनुग्रहेण तव, अधोक्षज, अत्र वद, किम् अल्पतपसा महाफलम् आप्यते?" इति। एवं पृष्टे ब्रह्मणा, विश्वात्मा, लोककर्ता, उमापतिः मनोहरं वाक्यम् उवाच। "अस्मिन् राथन्तरकल्पे द्वाविंशतितमे गते, त्रयोविंशतेः परं वराहकल्पः भविष्यति; तस्य शुभे मन्वन्तरे— सप्तमे वैवस्वते जातः स्याद् सप्तलोककर्ता; ततः द्वापरयुगं अष्टाविंशतितमे भविष्यति। तस्य अन्ते, स भगवान् वासुदेवः, जनार्दनः, पृथिव्याः भारहरणार्थं त्रिधा विष्णुर् भविष्यति। तदा द्वैपायनः, रोहिणीसुतो रामः, केशवश्च— केशवः कंसादिदर्पनाशकः, दुःखनाशकः। द्वारवती नाम पुरी, यं कुशस्थलीति विख्याता, दिव्यगुणयुक्ता, शार्ङ्गधन्वनः वासः भविष्यति; त्वष्टा मम आदेशेन तां लोकनाथस्य कृपया निर्मास्यति। एकदा तत्र अस्य अपरिमिततेजसः सभायां, पत्नीसहितस्य, वृष्णीनां, दानवंतां च राज्ञां मध्ये स्थितस्य, कुरुभिः, देवैः, गन्धर्वैः परिवृतस्य, कैटभारेर् जघनुषः प्राचीनकथाः धर्म्याश्च श्रूयमानाः आसन्। तत्र प्रवचनस्य समाप्तौ, भीमसेनः पराक्रमी तं धर्मस्य गुह्यभागं पप्रच्छ, यं त्वया अपि पृष्टम्, यः स्वस्वरूपं प्रकाशयति। तदा, ब्राह्मण, स एव तद् आचरिष्यति, पाण्डुपुत्रो वृकोदरः धर्मस्य प्रवर्त्ता च भविष्यति। तस्मै अहं तं भीषणं वृकनामकं व्याघ्रं ददामि, यस्य उदरे अग्निः अस्ति; तेन स वृकोदरः धर्मात्मा इति प्रसिद्धः। स पण्डितः, गंभीरः, भुजगबलसम्पन्नः, महात्मा, अजरः, श्रीमान्, कामदेवसमदर्शनश्च भविष्यति। धर्मिणाम् अपि शक्तिहीनानाम्, तिव्रतपसा अस्य व्रतस्य सर्वव्रताधिक्यं स्यात्। वासुदेवः, विश्वात्मा, लोकगुरुः, सर्वयज्ञफलप्रदं, सर्वपापनाशनं च एतत् व्याख्यास्यति। एष सर्वदोषनाशकः, सर्वैः देवैः पूज्यः, विशुद्धानां विशुद्धतमः, शुभानां शुभतमः, प्राचीनानाम् अपि प्राचीनः इति। हे भारत, यदि अष्टमी, चतुर्दशी, द्वादशी, वा अन्येषु पुण्यकालेषु उपवासं न शक्यते, तर्हि एतां पुण्यतिथिं यथाविधि आचरेत्, सर्वपापनाशिनीं; तदा विष्णोः परमं स्थानं प्राप्स्यसि। माघमासस्य शुक्लपक्षे दशम्यां, घृताभ्यक्तः तिलैः स्नात्वा, विष्णुं तद्वत् पूजयेत्, "नारायण" इति व्योम्नि उच्चार्य; कृष्णपादौ पूजयेत्, सर्वात्मने शिरसा नमेत्। "वैकुण्ठ" इति, वैकुण्ठस्य वक्षसि, श्रीवत्सलाञ्छनिनि पूजां कुर्यात्; शङ्खचक्रगदादीन्, वरदं च, तथा नारायणस्य भुजांश्च क्रमशः पूजयेत्। "दामोदर" इति उदरे, पञ्चबाणे कटिस्थले, श्रीपतौ ऊरुषु, भूतधारिणि जानुषु पूजां कुर्यात्। कृष्णाय जङ्घासु नमः, पादयोः विश्वकर्ता इति; देवी, शान्तिः, लक्ष्मीः, श्रीः इति पुनः पुनः नमेत्। पुष्टये, तुष्टये, धृतये, प्रमोदाय, पुनः पुनः नमः; पक्षिराजाय, वेगिने, गरुडाय, विषनाशकाय सदा पूजां कुर्यात्। एवं गोविन्दम्, उमापतिं, विनायकं च, गन्धैः, पुष्पैः, धूपैः, नानाविधैः नैवेद्यैः पूजयित्वा, क्षीरकृतं कृसरं वा घृतयुक्तं भुक्त्वा, शतम् अध्वानं विचरेत्। ततः, न्यग्रोधदन्तकाष्ठं वा खदिरदन्तकाष्ठं वा गृहीत्वा, पूर्वाभिमुखः वा उत्तराभिमुखः, जलं कृत्वा मुखं प्रक्षाल्य, दन्तान् शोधयेत्। एवं सप्तमीस्नानस्य विधानं, धर्मस्य रहस्यं च, देवर्षिमुख्यैः प्रशंसितं, सर्वपापविनाशनं, पुत्रवृद्धिकरं, श्रेयस्करं च प्रवृत्तम्।