सूर्यतीर्थोदकपूर्णानि, रत्नविभूषितानि, सर्वौषधिसंयुक्तानि, पञ्चगव्यसम्भृतानि घटानि सम्यग् विन्यस्य, तान् पञ्चविधरत्नैः, फलैः, पुष्पैः, वस्त्रैश्च परिवेष्टयेत्। ततः हस्त्यश्वरथवर्मिगर्भकूपसङ्गमतालाबगोशालाभ्यः शुद्धां भूमिम् आनीय, सर्वेषु घटेषु तां स्थापयेत्। चतुर्षु रत्नपूर्णेषु घटेषु, ब्राह्मणः मध्ये स्थितं घटं गृहित्वा, तस्मिन् सूर्यसूक्तादि मन्त्रान् जपेत्। ततः सप्त निष्कलङ्काङ्गनाः, स्वशक्त्या पुष्पमाल्यवस्त्राभरणैः सह पूजिताः, ब्राह्मणैः सह, बालस्य भूमिस्नानं समाचरेयुः। 'अयम् बालः दीर्घायुः स्यात्, तेजस्विनी स्त्री जीवपुत्रा भवेत्, सूर्यचन्द्रमसौ ग्रहनक्षत्रसमूहैः सह, इन्द्रः, लोकपालाः, ब्रह्मा, विष्णुः, महेश्वरः, सर्वे देवगणाः च बालं सदा रक्षन्तु' इति प्रार्थनां कुर्वन्ति। 'मित्रः, शनैश्चरः, अग्निः, ये ग्रहाः शिशून् पीडयन्ति, ते सर्वे यत्र कुत्रापि क्लेशं कुर्युः, न बालं, न मातरं, न पितरं बाधेयुः' इति च। ततः श्वेतवस्त्रधारिण्यः, बालरक्षिण्या सह, सप्तस्त्रियो भक्त्या स्त्रीभिः पूजयित्वा, गुरुमपि पुनः पूजयेयुः। ततः सुवर्णमयं प्रतिमां निर्माय, तां ताम्रपात्रे स्थापयित्वा, धर्मराजप्रतिमां गुरवे सम्प्रदद्यात्। ब्राह्मणानपि तद्वद् वस्त्रस्वर्णरत्नसमूहैः, सर्पिषोदनसम्पूर्णेन अन्नेन च, अमत्सरः पूजयेत्। भुक्त्वा, आचार्यः 'अयम् बालः शतायुष्मान् सुखी भवतु' इति मन्त्रश्रेणीं जपेत्। 'यदस्यापमृत्युपापं तदग्निं पातालं प्रविशतु; ब्रह्मा, रुद्रः, वसवः, स्कन्दः, विष्णुः, इन्द्रः, अग्निः च' इति मन्त्रम् उच्चारयेत्। गुरुम् 'सर्वे वरदाः स्युः, दुष्टेभ्यः सदा रक्षन्तु' इत्यादि वाक्यैः पूजयेत्। शक्त्या पिङ्गलां गाम्, धनुषं च दत्त्वा, विसर्जयेत्; पुत्रसहितः रविं शंकरं च पक्त्वा नमेत्। ततोऽवशिष्टं नैवेद्यं 'नमः सूर्याय' इति उक्त्वा भुञ्जीत; विशेषतः विस्मयकाले, आपदि, दुःस्वप्ने वा एतत् प्रशस्तम्। एवं कर्तव्यम्, कर्तुः जन्मदिने वा जन्मनक्षत्रे त्यक्त्वा, शान्त्यर्थम्; शुक्लसप्तम्यां कृत्वा न कदाचिद् दोषः। एतत् विधिं नित्यं समनुसृत्य, नरः दीर्घायुष्मान् भूत्वा, दशसहस्रवर्षपर्यन्तं पृथ्वीं पालयेत्। सप्तमीस्नानं पुण्यं, शुद्धं, आयुष्करं च; इति उक्त्वा सूर्यः तत्र द्विजोत्तमस्य पुरतः अन्तर्धानम् अगच्छत्। एतत् सर्वं सप्तमीस्नानं परमं व्याख्यातम्—सर्वपापापहं, बालानां परं हितम्। सूर्यात् आरोग्यं, अग्नेः धनं, ईश्वरात् विद्यां, जनार्दनात् मोक्षं प्रार्थयेत्। एषः महापातकनाशनः, परमं हितकरः, पुत्रवृद्धिकरः; मुनयः वदन्ति, यः श्रोतुम् अपि एकचित्तः शृणोति, स सिद्धिम् आप्नोति। पुरा राथन्तरकल्पे, महात्मा ब्रह्मा स्वयम्, मन्दरशिखरे स्थितं पिनाकपाणिं महादेवं पप्रच्छ। 'अमरेश्वर, कथं मनुष्याणाम् अल्पतपसा आरोग्यं, अक्षयलाभः, मोक्षः वा स्याद्?' इति। 'महादेव, किम् तव अज्ञातम्? भगवन्, तव प्रसादेन अल्पतपसः किं फलमहद् इति इह वद।' एवं ब्रह्मणा पृष्टः, विश्वात्मा, लोककर्ता, उमापतिः, मनोहरं वाक्यम् उवाच। 'अस्मात् राथन्तरकल्पात्, त्रयोविंशतितमे गते, वराहकल्पः भविष्यति; तत्र शुभे मन्वन्तरे— सप्तमे वैवस्वते जातः, सप्तलोककर्त्ता, द्वापरयुगं अष्टाविंशतितमे भविष्यति। तस्यान्ते, स भगवान् वासुदेवः, जनार्दनः, पृथिव्याः भारहरणाय, विष्णुः त्रिधा भविष्यति। तत्र द्वैपायनऋषिः, रोहिणीसुतरामः, केशवः— केशवः, कंसादिदर्पनाशनः, दुःखनाशकः। द्वारवती नाम नगरी, यां कुशस्थलीति प्रसिद्धां, दिव्यगुणयुतां, शार्ङ्गधन्वनः वासः भविष्यति; त्वष्टा ममाज्ञया तां लोकनाथाय निर्मास्यति। तत्र, अपरिमिततेजाः स भगवान्, स्वपत्नीभिः, वृष्णिभिः, दानशीलराजभिः सहितः सभा उपविष्टः। कुरुभिः, देवैः, गन्धर्वैः परिवृतः, कैटभघ्नः धर्मसम्बद्धानि प्राचीनानि आख्यानानि शृण्वन् आसीत्। समाप्ते संवादे, बलवान् भीमसेनः तं धर्मस्य गुह्यभागं पप्रच्छ, यं त्वं अपि पृच्छसि, यः स्वस्वरूपप्रदर्शकः। तस्मै, स एव तत् कर्ता भविष्यति, पाण्डुपुत्रः वृकोदरः, महाबलः, धर्मस्य प्रवर्त्ता च भविष्यति। तस्मै अहं तीक्ष्णं वृकं ददौ, जठरे वह्निस्वरूपं; तेन स वृकोदरः, धर्मात्मा इति प्रसिद्धः। स बुद्धिमान्, गंभीरः, नागबलसम्पन्नः, महात्मा, अजरः, तेजस्वी, कान्तियुक्तः कामदेवसमः च भविष्यति। धर्मिणां शक्तिहीनानामपि, तपसः प्रबलत्वात्, एष व्रतः सर्वव्रतान् अतिशयति। वासुदेवः, विश्वात्मा, जगद्गुरुः, एतद्व्रतं व्याख्यास्यति, यत् सर्वयज्ञानां फलदं, सर्वपापनाशनं च। एतद् सर्वदुष्टिहृत्, सर्वैः देवैः पूज्यम्, शुद्धानां शुद्धतरम्, शुभानां शुभतरम्, प्राचीनानां प्राचीनतमम्। हे भारत, यदि त्वं अष्टम्यां, चतुर्दश्यां, द्वादश्यां, अन्येषु शुभदिवसेषु उपवासं कर्तुं न शक्नोषि...