कृतवीर्यस्य प्रश्नं श्रुत्वा सविता सर्वदोषनाशकः, सर्वमलहरः, तस्यार्थं विवृणोति। राजा कृतवीर्यस्य पुत्रस्य दीर्घायुष्यम् निश्चितं, दुःखस्य पर्याप्तं, मलनाशनं इदं उपायं। सर्वलोकहिताय सप्तमीस्नापनस्य विधिं नारदाय वर्णयामि। मृतशिशोः सप्तममासे, अथवा शुक्लसप्तम्यां, एषा विधिः सर्वत्र प्रशस्तः। ग्रहताराबलप्राप्त्याः, ब्राह्मणेन जपकर्मणः, जातनक्षत्रं तिथिं च शिशोः वर्जयेत्; वृद्धस्य, रोगिणः, अन्येषां च, नियतं कर्म कुर्यात्। गोमयेन लिप्ते भूमौ एकं अग्निं प्रज्वालयेत्; ततः लोहितशालिधान्यैः, गोदुग्धसंयुक्तैः, सूर्यरुद्रयोः हविः विधिना मन्त्रेण समर्पयेत्। सूर्याय सप्तश्लोकस्तोत्रं जपेत्, रुद्राय घृताहुतिं रुद्रस्तोत्रेण समर्पयेत्; तथा नारद, रुद्राय अपि। अत्र समिधः अर्पयेत्, अर्कपलाशद्रुमस्य च; यवकृष्णतिलैः अष्टशतानि पुनः हविः समर्पयेत्। मन्त्रघृतैः अष्टशतानि पुनः समर्पयेत्; हविः समाप्त्वा, विप्रः स्नानं कुर्यात्। वेदविद् ब्राह्मणः दर्भग्रहणेन, सर्वेषु कोणेषु शुभघटान् चत्वारः स्थापयेत्। पञ्चमं घटं, दधिक्षीरशालिधान्यैः भूषितं, मध्यस्थं, कलुषरहितं, सप्तश्लोकस्तोत्रेण पूजितं स्थापयेत्। सूर्यतीर्थोदकपूरितं, रत्नैः संयुतं, सर्वौषधिसंयुक्तं, पञ्चगव्येन मिश्रितं, पञ्चरत्नफलपुष्पवस्त्रैः परिवेष्टितं घटं स्थापयेत्। शुद्धभूमिं हस्तिनः, अश्वस्य, रथस्य, वर्मिगर्भस्य, संगमस्य, तडागस्य, गोशालायाः च सर्वेषु घटेषु स्थापयेत्। रत्नपूर्णघटेषु मध्यस्थं घटं ब्राह्मणः आदाय, सूर्यमन्त्रं जपेत्। सप्त स्त्रियः, दोषरहिताः, पुष्पवस्त्राभरणैः यथाशक्ति पूजिताः, ब्राह्मणैः सह, शिशोः भूमिस्नानं कुर्युः। शिशुः दीर्घायुः भवतु, तेजस्विनी स्त्री जीवन् पुत्रान् सुतवती भवतु; सूर्यचन्द्रौ, ग्रहतारासमूहः च, शिशुः सदा रक्षन्तु। इन्द्रः, लोकपालाः, ब्रह्मा, विष्णुः, महेश्वरः, देवसमूहः च बालकं सदा रक्षन्तु। मित्रः, शनि, अग्निः, शिशूनां पीडाकारी ग्रहाः, यत्र यत्र कष्टं कुर्युः, तत्र शिशुं, मातरं, पितरं न बाधयन्तु। श्वेतवस्त्रधारी बालरक्षकः सप्तस्त्रीसमूहः स्त्रीभिः भक्त्या पूज्यते, पुनः गुरुः अपि। तदनन्तरं सुवर्णमूर्तिं कृत्वा, ताम् ताम्रपात्रे स्थापयेत्, धर्मराजमूर्तिं गुरवे प्रदेयम्। ब्राह्मणः वस्त्रस्वर्णरत्नसंपुटैः, घृतशालिपायसेन अन्नेन, उदारभावेन पूजनीयः। भोजनानन्तरं गुरुः एतत् मन्त्रसङ्ग्रहं पठेत्—"शिशुः शतवर्षं सुखी दीर्घायुः भवतु।" यद् अशुभं तस्य, तत् पातालाग्नौ क्षिप्येत्; ब्रह्मा, रुद्रः, वसुः, स्कन्दः, विष्णुः, इन्द्रः, अग्निः। गुरुम् एव पूज्येत्, "सर्वे वरदानि ददतु, दुष्टात् सदा रक्षन्तु," इति वचनं वदेत्। यथाशक्ति कपिलां गोम् दद्यात्, प्रणम्य, पुत्रसहितः रविं शंकरं च पक्वान्नं समर्पयेत्। तदनन्तरं अवशिष्टं हविः "नमः सूर्याय" इति उक्त्वा भक्षयेत्; एषा अद्भुतविपत्तिस्वप्नकाले विशेषतः प्रशस्तम्। कर्तुः जन्मतिथिनक्षत्रं वर्जयित्वा, शान्त्यर्थं एतत् सदा कर्तव्यम्; शुक्लसप्तम्यां कृत्वा, विफलता न भवति। एवं विधिं नित्यं कृत्वा, मनुष्यः दीर्घायुः भवति, दशसहस्रवर्षाणि भूमिं शासनं कृतवान्। सप्तम्याः स्नानं पुण्यं, शुद्धं, आयुष्यम्; एतत् सम्यक् वर्ण्यते, तत्र सूर्यः द्विजश्रेष्ठस्य पुरतः अदृश्यः अभवत्। एषा सर्वा सप्तमीस्नापनविधिः, सर्वदोषनाशिनी, बालकानां परमहितकारी। सूर्याद् आरोग्यम्, अग्नेः धनम्, ईश्वरात् ज्ञानम्, जनार्दनात् मोक्षम् इच्छेत्। एषा महान् पापनाशिनी, परमहितकरी, पुत्रवृद्धिकारी; मुनयः वदन्ति—"एकचित्तेन शृण्वन् अपि सिद्धिं प्राप्नोति।" अथ पुरा राथन्तरकल्पे, महात्मा ब्रह्मा स्वयम् मन्दरशिखरे पिनाकधारिणं महादेवम् अपृच्छत्। "अमराधिपते, कथं मनुष्याणाम् आरोग्यं, अनन्तसमृद्धिः, अथवा मोक्षः अल्पतपसा सुलभः?" "हे महादेव, तव किम् अज्ञातम्? तव कृपया, अधोक्षज, अल्पतपसा कः महाफलः इति इह वद।" एवं ब्रह्मणा पृष्टः, विश्वात्मा, लोकस्रष्टा, उमापतिः, मनःप्रसन्नं वाक्यम् उवाच। "अस्मिन् राथन्तरकल्पे, त्रयोविंशतिः व्यतीतायाम्, वराहकल्पः उत्पद्यते; तस्य शुभमन्तरे। सप्तमं, वैवस्वतं, मनुं जातं, सप्तलोककर्ता, द्वापरयुगं अष्टाविंशतिः भवति। तस्य अन्ते, वासुदेवः, जनार्दनः, भूमिभारहरणाय, विष्णुः त्रिधा भूत्वा स्यात्। तदा द्वैपायनः ऋषिः, रोहिण्याः पुत्रः रामः, केशवः—केशवः, कंसादिदर्पनाशकः, दुःखनाशकः। द्वारवतीपुरी, कुशस्थलीनाम्नी, दिव्यगुणयुक्ता, शार्ङ्गधारिणः निवासः भविष्यति; त्वष्टा मम आदेशेन तस्य लोकनाथस्य निवासं निर्मायेत्।