यः पुरुषः विधिवत् सरस्वतव्रतम् आचरति, सः विद्वान् भवति, धनसम्पन्नः च, रक्तकण्ठरूपं च प्राप्नोति। सरस्वत्याः प्रसादेन ब्रह्मलोकमध्ये सः सम्मानं लभते; यः स्त्री अपि तद्व्रतम् आचरति, सा अपि तद्रूपं प्राप्नोति। हे राजन्, सः ब्रह्मलोकमध्ये त्रिंशत्सहस्रकल्पानां कालं वसति। यः सरस्वतव्रतस्य श्रवणं वा पाठं वा करोति, सः विद्याधरनगर्यां अपि त्रिंशत्सहस्रकल्पानां कालं निवसति। ततः राजा जिज्ञासया प्रष्टवान्—चन्द्रसूर्यग्रहणकाले स्नानविधिं श्रोतुम् इच्छामि, हे द्रव्यमन्त्रविधिज्ञ। ऋषिः प्रत्यवदत्—यस्य राशिः ग्रहणसंयोगेन प्रभावितः, तस्य स्नानं मन्त्रैः औषधिप्रयोगैः च वक्ष्यामि। चन्द्रग्रहणं प्राप्त्वा, ब्राह्मणं मन्त्रपाठनाय नियुक्त्वा, चत्वारः ब्राह्मणाः श्वेतमाल्यगन्धैः पूजनीयाः। ग्रहणपूर्वं आगत्य, औषधीनि चत्वारि निर्मलकलशानि समुद्रविधिना स्थापनीयानि। गजाश्वमार्गसंस्थानयोर् संगमात्, बिल्वस्थानात्, सरःगोष्ठात्, राजद्वारसमीपात् भूमिं संग्रह्य, तां विसर्जयेत्। कलशेषु शुद्धं पञ्चगव्यं, मुक्तामणिं, रोचनां, पद्मं, शङ्खं, पञ्चरत्नानि च स्थापयेत्। स्फटिकं, श्वेतचन्दनं, तीर्थोदकं सिद्धार्थकैः, राजगजदन्तं कुमुदेन, उशीरेण गुग्गुलेन च सह स्थाप्य, सर्वं कलशेषु निधाय, देवताः आवाहयेत्। सर्वे समुद्राः, नद्यः, तीर्थानि, मेघाः, धाराः च यजमानस्य पापनाशाय आगच्छन्तु। वज्रधारिणं, आदित्येश्वरं, सहस्राक्षं इन्द्रं, ग्रहदोषनाशाय स्मरन्तु। अग्निं, सर्वदेवमुखं, सप्तज्वालाशोभितं, चन्द्रग्रहणदोषनाशाय स्मरन्तु। यमं, कर्मसाक्षिणं, महिषवाहनं, चन्द्रग्रहणदोषनाशाय स्मरन्तु। राक्षसगणेश्वरं, प्रलयाग्निसदृशं, खड्गधारिणं, भयङ्करं, राक्षसदोषनाशाय स्मरन्तु। नागपाशधारिणं, मकरवाहनं, जलाधिपतिं, चन्द्रग्रहणदोषनाशाय स्मरन्तु। वायुम्, प्राणरूपेण लोकरक्षकं, कृष्णमृगप्रियं, चन्द्रग्रहणदोषनाशाय स्मरन्तु। निधिपतिं, खड्गशूलगदाधारिणं, चन्द्रग्रहणदोषनाशाय धनप्रदं स्मरन्तु। शङ्करं, चन्द्रधारिणं, धनुष्मन्तं, वृषवाहनं, चन्द्रग्रहणदोषनाशाय स्मरन्तु। त्रिलोकस्थावरजङ्गमानि, ब्रह्मविष्णुसूर्यसंयुक्तानि, पापनाशाय ज्वलन्तु। एवं देवतान् आवाह्य, गुणयुक्तैः कलशैः, ऋग्यजुस्साममन्त्रैः, श्वेतमाल्यगन्धैः, पूज्य, वरणदेवताभ्यः ब्राह्मणेभ्यः वस्त्रगोदानि दद्यात्। ततः तन्मन्त्राणि, हस्तमुद्राभिः सह, वस्त्रे वा पद्मे वा पञ्चरत्नैः सह लिखेत्। द्विजश्रेष्ठः तं वस्त्रं यजमानस्य शिरसि स्थापयेत्, ग्रहणानुसारं विधिं नेतुम्। पूर्वदिशं अभिमुख्य, वरणदेवतां पूज्य, नमस्कृत्य, चन्द्रग्रहणात् परं, गोदानं शुभकर्मणि कृत्वा, स्नानं च कृत्वा, तद्वस्त्रं ब्राह्मणाय प्रदद्यात्। यः ग्रहस्नानं विधिवत् आचरति, सः ग्रहदोषात् बन्धुवियोगात् च न बाध्यते। सः परमं सिद्धिं प्राप्नोति, पुनर्जन्म दुर्लभम्; सूर्यग्रहणे तु सदा सूर्यनाम मन्त्रेण पठेत्। उत्तमं पद्मरागरत्नं, सुन्दरं कपिशवर्णं च, चन्द्रसूर्यग्रहणयोः रात्रिनाथाय दद्यात्। यः एतत् प्रतिदिनं शृणोति, वा अन्यैः श्रोतुं कारयति, सः सर्वपापविमुक्तः इन्द्रलोकमध्ये सम्मानं प्राप्नोति। ततः राजा पुनः पप्रच्छ—विस्मयकाले वा विपत्तिकाले किम् कर्तव्यम्? केन उपायेन दुरितं नश्यति? मृतशिशुविधौ किम् इच्छ्यते? ऋषिः प्रत्यवदत्—पूर्वकृतानि पापानि, हे तपस्विन्, इह रोगरूपेण, दरिद्ररूपेण, कुरूपरूपेण, प्रीयमानस्य मृत्युरूपेण च फलन्ति। तेषां नाशाय, सप्तमीस्नापनं नाम कर्म वक्ष्यामि, यत् शुभदं, जनदोषनाशनं च। यत्र शिशूनां मृत्युः पयःपानिनां दृश्यते, वृद्धानां, रोगिणां, युवानां च। तेषां शान्त्यर्थं मृतशिशुविधिं वर्णयिष्यामि; एतद् एव विस्मयक्लेशचिन्तानाशनं। भविष्यति तत्र वाराहावतारः, हे तपस्विन्, यदा परमः मनुर्वैवस्वतः तत्र श्रेष्ठपुरुषरूपेण प्रादुरभविष्यति। तत्र, पञ्चविंशतितमं कृतं नाम चक्रं यदा भविष्यति, हयहेयवंशस्य राजा कृतवीर्यः, शक्तिमान्, वीरः च, उद्भविष्यति। सः सप्तद्वीपवतीं पृथिवीं, हे नारद, सप्तसप्तिसहस्रवर्षाणि शासनं करिष्यति। यदा सः जातः, शतपुत्रपर्यन्तं, च्यवनस्य शापेन, जीवनं त्यजिष्यति। यदा सहस्रबाहुः तस्य पुत्रः, पुण्यः, मृगाक्षः, राजचिह्नयुक्तः, जातः। कृतवीर्यः, सहस्रांशुं सूर्यं, उपवासव्रतैः, दिव्यवेदस्तोत्रैः पूज्य, पुत्रस्य आयुषः स्नानविधिं प्राप्नोति, हे नारद।