शिवपार्वत्योः सर्वव्यापिनोः, विश्वरूपयोः, सुमुखयोः, शुभपादहस्तयोः, अनुग्रहपूर्णवदनयोः, अहं भक्तिपूर्वकं नमामि। तयोः सम्यगर्चनं कृत्वा, पूजायाः पूर्वं, चूर्णवर्णैः पद्मानि नीलोत्पलानि च निर्मीयानि। शङ्खचक्राङ्गदस्वस्तिकाङ्कुशचामरादीनि चूर्णरूपाणि यानि यानि भूमौ पतन्ति, तावत्संख्यकं वर्षसहस्रं शिवलोक एव सम्मानं प्राप्नोति। ततः स्वयोग्यतया सुवर्णयुक्तानि चतुर्गृतपात्राणि, सम्यग्दत्तानि, समिद्भाजनं च, तण्डुलयुतं जलं च, द्विपक्षे चतुर्मासपर्यन्तं विप्राय दातव्यम्। तदनन्तरं चतुर्मासमपि, पूर्ववत्, समिद्भाजने चतुर्गोधूमपात्राणि, पश्चात् तिलपात्राणि च समर्पयेत्। चन्दनजलं, पुष्पजलं, चन्दनपङ्कं, केसरजलं, अमथितदधि, क्षीरं, गोशृङ्गोदकं च दातव्यम्। गोधूमोदकं, कुष्ठचूर्णयुतं जलं, उशीरयुतं जलं, यवचूर्णोदकं च समर्पयेत्। तिलोदकस्य च आस्वादनं कृत्वा, मार्गशीर्षादिमासेषु उपवासः कार्यः; प्रतिपक्षे तिलोदकास्वादनं विधानम्। सर्वत्र पूजायां श्वेतपुष्पाणि सदा प्रशस्यन्ते; दाने समये, एषा मन्त्रः सदा जपनीयः— "गौरी मयि सदा प्रसन्ना भवतु, पापहन्त्री, शुभदा, ललिता भवानी च सौभाग्यं सर्वसिद्धिं च ददातु।" वर्षान्ते, लवणं, गुडघटः, सर्जिका, चन्दनं, नेत्रपट्टिका, सुवर्णपद्मं च दातव्यम्। सुवर्णमयीं उमामहेश्वरप्रतिमां, इक्षुफलैः भूषितां, तूल्युत्तानं शय्यां, शिरःकुशं च, विप्राय भार्यया सहिताय दद्यात्, "गौरी मयि प्रसन्ना भवतु" इति वदन्। एषा तृतीया, नित्यश्च, व्रतानां आरद्रानन्दकरीति प्रसिद्धा; तस्य पालनात् पुरुषः शम्भोः परमं पदं प्राप्नोति। अस्मिन्लोके नित्यं सुखं, धनं, समृद्धिं च लभते; दीर्घायुष्मान् आरोग्यवान् च भवति, दुःखं न अनुभवति। या स्त्री, कन्या वा, विधवा वा, एतद्व्रतं यथाविधि आचरति, सा अपि देवीकृपया तस्य फलम् आप्नोति। द्विपक्षे द्विपक्षे, मन्त्रपूजाविधानज्ञानपूर्वकं, एतद्व्रतं यः आचरति, स रुद्राण्याः लोकम् आप्नोति, यत्र पुनरावृत्तिर्दुर्लभा। यः प्रतिदिनं शृणोति वा, श्रोतुं यत्नं करोति, स इन्द्रलोकस्य गन्धर्वैः त्रिषु युगेषु पूज्यते। या स्त्री, पत्यवती वा, विधवा वा, एतत्तृतीयं दुःखनाशकं सुखदं च व्रतं आचरति, सा स्वगृहे शतसुखानि अनुभवति, पश्चात् गौरीस्थानं प्राप्नोति। अधुना अन्यत् तृतीयव्रतं सर्वकामप्रदं वक्ष्यामि; यत् यदत्र दत्तं, हुतं, जपितं वा, तदक्षय्यं भवति। ये वैशाखशुक्लतृतीयां यथाविधि आचरन्ति, तेषां पुण्यकृत्यस्य फलं न क्षीयते। सा तृतीया यदा कृतिका नक्षत्रे सविशेषपूजिता स्यात्, तत्र दत्तं, हुतं, जपितं च अक्षय्यमेव स्यात्। तस्य वंशः अक्षय्यः, तस्य च पुण्यं तस्मिन्दिने अक्षय्यम्; स विष्णुना अक्षतैः पूज्यते, तस्मात् तदक्षय्यं कथ्यते। स्नातः पुरुषः विष्णवे अक्षतान् समर्पयित्वा, तद्वत् ब्राह्मणेभ्यः अक्षतान्, सुसिद्धपिष्टकं च दद्यात्; यथा स भोजने पिष्टकं भुङ्क्ते, तथा अक्षय्यफलम् आप्नोति। एतेषु तृतीयेषु यथाविधि एकस्यापि व्रतस्य पालनात्, सर्वेषां तृतीयव्रतानां फलं प्राप्नोति। उपवासेन जनार्दनं पूजयन्, राजसूयस्य फलं लभते, परमं पदं च गच्छति। कस्मिन्नुव्रते, हे मधुसूदन, मधुरवाक्, जनसमाजे महत्सौभाग्यं, सर्वविद्यायां कौशलं च जायते? दम्पत्योः सौमनस्यं, बन्धुषु सौहार्दं, पुरुषाणां दीर्घायुः च कथं स्यात्? एतद्वद, हे माधव। साधु पृष्टं त्वया, राजन्। शृणु सरस्वतीव्रतं, यस्य केवलेन जपेन अपि सरस्वती अत्र तुष्यति। यः कश्चिद् भक्तिमान् पुरुषः एतत् उत्तमं व्रतं आचरति, स तस्यां दिने ब्राह्मणान् पूजयेत्, तान् सत्कारं च कुर्यात्। अथवा, रविवासरे, ग्रह-नक्षत्रबलानुसारं, ब्राह्मणेभ्यः पायसं भोज्यं दद्यात्, तैः ब्राह्मणग्रन्थान् जपयित्वा। स्वयोग्यतया श्वेतवस्त्राणि सुवर्णेन सह दत्त्वा, श्वेतमाल्यलेपैः भक्त्या गायत्रीं पूजयेत्। "हे देवि, यथा भगवतः ब्रह्मलोकस्थितस्य पितामहस्य त्वां विना स्थितिः न स्यात्, तथा त्वं वरप्रदा भव।" "ये वेदाः, शास्त्राणि, गीतनृत्याद्याः कलाः, यत्र त्वं न वियुज्यसे, हे देवि, ताः अपि मयि सिद्धिं ददतु।" "लक्ष्मीः, मेधा, धरा, पुष्टि, गौरी, तुष्टि, प्रभा, मति—एताभिः अष्टाभिः रूपैः मां रक्ष, हे सरस्वति।" एवं, वीणाजपमालाधारिणीं, श्वेतपुष्पैरक्षतैः भक्त्या पूजयित्वा, कमण्डलुपुस्तकधारिणीं गायत्रीं धर्मज्ञः सायं प्रातः मौनं कृत्वा भोजनं कुर्यात्। प्रतिपक्षे पञ्चमीदिने ब्रह्मस्थानां देवतां तद्वद् पूजयेत्, घृतयुक्तं तण्डुलमेकपात्रे, क्षीरं, सुवर्णं च दत्त्वा, "गायत्री मयि तुष्यतु" इति वदेत्। सायं सन्ध्यायां च मौनं कृत्वा, मध्यभोजनं वर्जयित्वा, त्रयोदशमासपर्यन्तं एषा क्रिया कार्य्या। व्रतसमाप्तौ श्वेततण्डुलोद्भवेन अन्नेन भोज्यम्, पूर्वं ब्राह्मणाय वस्त्रयुग्मं भोज्यं च दद्यात्। देवत्यै छत्रं, श्वेतनेत्रां घंटिकां, दुग्धदां गाम्, चन्दनं, वस्त्रयुग्मं, पुनः शिखरं च दद्यात्। गुरोः अपि, भक्त्या, अमत्सरः, वस्त्रमाल्यलेपैः पूजनं कुर्यात्। एवं, श्रद्धया कृतव्रतस्य, सर्वेषु लोकेषु, वाङ्मयसमृद्धिः, सौभाग्यं, सर्वविद्यायां कौशलं, सौहार्दं, दीर्घायुः, आरोग्यं च सुलभं भवति।