ततः, यथाऽनुशासितं शास्त्रे, यज्ञः रक्षायै सम्पादनीयः स्यात्, तत्र सर्षपैः, यवैः, तिलैः च हविः दातव्यम्, पलाशकाष्ठं च समिधः इति निर्दिष्टम्। चतुर्थे दिवसे उत्सवः कर्तव्यः, पुनः शक्त्या दानं देयं। यत् यत् मनुष्यस्य सर्वाधिकं काम्यं, तद् एव निरसंभावेन दातव्यम्; आचार्याय तु द्विगुणं दातव्यं, प्रणम्य तं विसर्जयेत्। यः बुद्ध्या एवं वृक्षोत्सवम् आचरति, सः सर्वकामान् प्राप्नोति, अनन्तं फलम् उपभुङ्क्ते। यदि कश्चन एकं वृक्षं स्थापयति, सः अपि त्रिंशत्सहस्राणि इन्द्रस्य वर्षाणि स्वर्गे वसति। यः भूतान् वृक्षवत् समत्वेन रक्षति, सः परमसिद्धिं प्राप्नोति, यत्र पुनर्जन्म दुर्लभं भवति। यः इदं नित्यं शृणोति वा पाठयति वा, तं देवाः पूजयन्ति, ब्रह्मलोकं च सः प्राप्नोति। अथ अन्यं विधिं कथयामि, सर्वकामफलदं, पुराणविद्भिः 'सौभाग्य-शयन' इति प्रसिद्धम्। पुरा, यदा भूः, भुवः, स्वः, महः लोकाः दग्धाः अभवन्, सर्वेषां प्राणिनां सौभाग्यं एकत्र समागतं, वैकुण्ठं गत्वा विष्णोः वक्षसि विश्रान्तम्। दीर्घकालं अनन्तरम्, सृष्ट्यां पुनरुत्पन्नायां, अहंकारेण आच्छादिते जगति, मूलभूतेषु च परपुरुषे च स्थिते, पद्मासनस्य (ब्रह्मणः) कृष्णस्य च स्पर्धा उत्पन्ना। तदा, अग्निसदृशः उग्रः रूपः अभवत्, हरिवक्षः दग्ध्वा तस्मात् सारः उत्पन्नः। सौभाग्यं विष्णोः वक्षसि आश्रयम् लेभे, तत्र साररूपेण स्थितम्, यावत् भूम्याः उपरि आगच्छत्। तं सारं ब्रह्मपुत्रः दक्षः आकाशे उत्तोल्य, यदा तेन पीतम्, तदा सौन्दर्यं, माधुर्यं च तस्य मूलम् अभवत्। दक्षे महाबलः, तेजः च उत्पन्नम्; शेषं भूमौ पतित्वा अष्टधा विभक्तम्। तस्मात् सप्त सौभाग्यदायकाः जनानां मध्ये उत्पन्नाः—इक्षुः, रसाधिपः, माषः, यवः, धान्यं च। तथा, रूपान्तराणि—गोदुग्धम्, कोसुम्भम्, कुंकुमम्; अष्टमं लवणम्—एते अष्टौ सौभाग्यरूपे कथिताः। यत् ब्रह्मपुत्रेण योगविद्या-ज्ञानेन पीतम्, तत् तस्य कन्या सती अभवत्। सा सर्वलोकान् सौम्यत्वेन अतिक्रान्तवती, अतः 'ललिता' इति प्रसिद्धा; धनुष्मान् शिवः तां त्रैलोक्यसुन्दरीं परिणीतवान्। सा देवी सौभाग्यपूर्णा, भोगमोक्षप्रदा; तां भक्त्या पूजयन् कः नरः वा नारी वा इच्छितं न प्राप्नुयात्? तस्याः पूजनविधिं कथय, हे जनार्दन, हे विश्वेश, विस्तारतः विधिं ब्रूहि। यदा वसन्तमासः आगच्छति, तृतीयायां तिथौ, प्रातः शुक्लपक्षे, तिलैः स्नानं कर्तव्यम्। तस्मिन्नेव दिवसे सती शुभवर्णा, विश्वात्मना विवाहमन्त्रैः परिणीताभवत्। तृतीयायां तिथौ, देवपतिं तया सह पूजयेत्, फलैः, धूपैः, दीपैः, नैवेद्यैः च। गौःपञ्चगव्येन, सुगन्धजलैः च प्रतिमां स्नाप्य, गौरीं चन्द्रशेखरेण संयुक्तां पूजयेत्। पादयोः पातालाय नमः, शिवाय शिवपादयोः; 'शिवा', 'जय' इति उच्चार्य, गुल्फयोः पूजनं कुर्यात्। 'त्रिगुण' रुद्राय, 'भवानी' जंघायुग्माय, 'शिवा' रुद्रेश्वर्यै, 'विजया' जानुभ्यः, हरिकेशाय, उरुभ्यः, 'वरदाय नमः' इति च। ईशाय, देवीकटीदेशे; शंकराय, कटी; कोटवी, पार्श्वयोः; त्रिशूलधारिण्यै, त्रिशूलधारिणे। मंगलाय, उदरे; सर्वव्यापिनि रुद्राय, ईशान्यै, स्तनयुग्मे। शिवाय वेदार्थरूपाय; रुद्राण्यै, कण्ठे; त्रिपुरघ्नाय, सर्वेशाय; अनन्ताय, हस्तयुग्मे। त्रिनेत्राय हराय, कालाग्निप्रियाय, भूषणानि सौभाग्यस्थानानि पूजनीयानि; स्वाहा, स्वधा, मुखे; ईश्वराय, त्रिशूलधारिणे। अशोकमधुवासिन्यै, ओष्ठे सौभाग्यदायिनी; स्थाणु, हराय, दन्ते; चन्द्रमुखप्रियाय। अर्धनारीशहराय, असिताङ्ग्यै, नासिकाय; उग्राय, विश्वनाथाय; ललिताय, भ्रूयुग्मे पुनः। शर्वाय, नगरघ्नाय; वासव्यै, केशे; श्रीकण्ठनाथाय, शिवकेशे; भीमोग्रसमरूपिण्यै, शिरसि; सर्वव्यापिन्यै नमः। एवं शिवं पूज्य, सौभाग्याष्टकं पुरतः स्थापयेत्—लाजैः, कुङ्कुमेन, दुग्धेन, जीरकेन। मसालाधिपः, लवणम्, धन्याष्टकम् च; एतत् 'सौभाग्य' इति, तेन 'सौभाग्याष्टक' इति कथ्यते। सर्वं शिवस्य पुरतः समर्प्य, रात्रौ शृङ्गोदकं पिबेत्, भूमिपद्मं च। पुनः प्रातः स्नानं कृत्वा, मन्त्रजपं च, शुद्धः, ब्राह्मणदम्पत्यौ वस्त्रैः, माल्यैः, भूषणैः च पूजयेत्। सौभाग्याष्टकं च सुवर्णपादयुग्मं च ललिता तत्र प्रसन्ना भवतु; तौ ब्राह्मणाय समर्पयेत्। एवं संवत्सरपर्यन्तं, प्रत्येकं तृतीयायां तिथौ, यथायोग्यं, भक्त्या, सौभाग्यकामैः चित्तं नियोज्यं। अथ विशेषनियमं श्रुणु—नैवेद्यसमर्पणसमये, मन्त्रे च: चैत्रे शृङ्गोदकं, वैशाखे पुनः गोमयम्; ज्येष्ठे मंदारपुष्पं, बिल्वपत्रं शुद्धम्; श्रावणे दधि सेवनम्; भाद्रपदे कुशोदकं। एवं शास्त्रविहितः विधिः, सौभाग्यविधायिन्याः देवीपूजायाः, सर्वकामफलप्रदः, श्रद्धया आचर्यः।