सर्वप्रथम, शशाङ्कस्य कामदः सुखदश्च रूपं पुनः पुनः नमस्कृत्य, तस्य कटिम् सदा पूजनीयम्, अमृतोदरा इति उदरम् तथा पूज्यं, विशिष्टं च नाभिं शशाङ्कस्य आदरात् पूजनीयम्। तत्र चन्द्राय नमः, तस्य मुखं पूज्यं, दन्ताः द्विजाधिपतित्वेन पूजनीयाः, स्मितं चन्द्ररूपेण विशिष्टं पूज्यं, अधरौ रात्रिकमलप्रियत्वेन पूजनीयौ। तस्य नासिका वनौषधीनाम् अधिपतित्वेन पूज्या, भ्रूः तथा द्वौ पद्मनयनौ इन्दुरूपेण पूजनीयौ, शौरिणः हस्तौ नीलपद्मसमानवर्णौ पूज्यौ। सर्वयज्ञेषु पूजिताय नमः, तस्य कर्णौ राक्षसविनाशकत्वेन पूजनीयौ, इन्दोः ललाटं समुद्रप्रियत्वेन पूज्यं, केशाः सुषुम्नाधिपाय पूज्याः। चन्द्रशिरसे, मुरारये, सर्वेशाय नमः, किरीटिने, पद्मप्रियाय, रोहिण्याः लक्ष्मीनामधेयाय, रम्यरूपाय, भाग्यसुखामृतस्वरूपाय नमः। ततः सुगन्धितपुष्पैः, नैवेद्यैः, धूपैः च आद्यैः देव्या पूजनं कृत्वा, चन्द्रपत्नीं पूज्य, भूमौ शयनं कृत्वा, पुनः उत्ताय स्नानं कृत्वा, हविषा ब्राह्मणाय दातव्यं। प्रभाते सुवर्णकलशेन सह पापनाशकाय नमः दातव्यम्; गोमूत्रं स्पृष्ट्वा, मांसलवणरहितं भोजनं, क्षीरघृतयुक्तं अष्टौ वा विंशतिः ग्रासाः, उपवासं कृत्वा, भोजनानन्तरं किञ्चित्कथा श्रवणं करणीयम्। कदम्बः, नीलपद्मः, केतकः, मालती, शतपत्रः, अम्लानः, कुब्जः, सिंदुवारः, पुनः नारद, श्वेतमल्लिका, करवीरः विष्णवे, चम्पकः श्रीये, चन्द्रपुष्पाणि समर्पयेत्। श्रावणादिमासेषु एते पुष्पाणि क्रमशः समर्पयेत्; यत्र यस्मिन्मासे व्रतं पालनं, तत्र तैः पुष्पैः हरिं पूजयेन्। एवं संवत्सरपर्यन्तं विधिनियुक्तं पूजनं कृत्वा, व्रतान्ते शय्यां दर्पणादिसंपन्नां दातव्यम्। रोहिण्याः चन्द्रस्य च सुवर्णमयं रूपं निर्माय, चन्द्रः षडङ्गुलः, रोहिणी चतुरङ्गुली भवेत्। अष्टमुक्ताभिः भूषितं, श्वेतवस्त्रेण नेत्राय आच्छादितं, क्षीरघटपर्यन्तं स्थापयित्वा, पुनः कांस्यपात्रे तण्डुलैः सह, मन्त्रेण प्रातः दातव्यम्, तण्डुलैः इक्षुफलैः च। श्वेतगायं सुवर्णमुखीं, रजतपादिकां, वस्त्रपात्रसहितां, रम्यशङ्खं च दातव्यम्। ब्राह्मणदम्पत्यौ अलङ्कारेण गुणैः च भूषयित्वा, तौ चन्द्रपत्नी रूपेण स्थापयेत्। यथा रोहिणी कृष्णस्य शशाङ्करूपस्य शय्यां न त्यजति, तथा मम ऐश्वर्ययोगः अविच्छिन्नः भवतु। यथा त्वं सर्वेभ्यः परमानन्दं मोक्षं च ददासि, तथा भोगः मोक्षः त्वत्प्रति भक्तिः चन्द्र, सदा मम भवतु। एवं संसारभीतः मोक्षकामः च, अनघ, एषा परमक्रिया सौन्दर्याय, आरोग्याय, दीर्घायुषे च। एषैव पितृभ्यः सदा प्रियं, विप्र, सप्तशतानि कल्पान्यधिपत्यं कृत्वा, त्रैलोक्येशत्वं, चन्द्रलोकं प्राप्य, विद्युत्सदृशः मुक्तो भवति। या स्त्री वा रोहिणी च, शशाङ्कशय्याव्रतं कुर्यात्, सा अपि फलं प्राप्नोति, पुनर्जन्म दुष्करं भवति। यो वा मधुमथनस्य पूजनं चन्द्रस्तुतिसहितं पठति वा शृणोति, मनसापि समर्पयति, स शौरिसदने अमरगणैः पूज्यते। ततः रविसुतः विष्णुं जलनिवासिनं पप्रच्छ—पुष्करिण्यां, उद्यानेषु, कूपेषु, तडागेषु, पद्मसरोवरादिषु—अहं पूजाविधिं पृच्छामि, देवालयेषु च—कः तत्र पुरोहितः, प्रभो, कः वेदिः भवेत्? विस्तरेण कथय, कः कालः, दिशा, स्थानं, आचार्यः, कः द्रव्यविशेषः—सर्वं सत्यम् उद्घाटय। शृणु, महाबाहो, तडागादिविषये विधिं पुराणेषु कथितम्—एषा परम्परा वेदविद्भिः पाठिता। शुभे शुक्लपक्षे, सूर्यस्य उत्तरायणगते, ब्राह्मणैः निर्दिष्टे पुण्यदिने, यज्ञं कुर्यात्। पूर्वे वा उत्तरदिशि भूमौ, तडागसमीपे, शुद्धां वेदिं चतुर्वर्गां, चतुश्चतुर्योजनां स्थापयेत्। मण्डपं षोडशयोजनं, चतुर्वर्गं, चतुर्दिशं स्थापयेत्; वेद्याः चतुर्दिशं त्रिच्छिद्राणि, प्रत्येकं एकयोजनविस्तृतं कुर्यात्। नव वा सप्त वा पञ्च—न अधिकं, राजन्—प्रत्येकं हस्तविस्तृतं, योनिः षड्वा सप्ताङ्गुलविस्तृता। सप्तच्युत्त्रिः शिलाः, प्रत्येकं त्रिरुद्धराः, सर्वत्र समवर्णाः, पताकाध्वजैः शोभिताः। मण्डपद्वाराणि प्रत्येकदिशि कुर्यात्, अश्वत्थ, उदुम्बर, प्लक्ष, वटशाखाभिः निर्मितानि। तत्र अष्टौ शुभपुरोहिताः, अष्टौ द्वारपालाः, अष्टौ वेदपाठिनः ब्राह्मणाः नियुक्ताः। प्रधानपुरोहितः श्रेष्ठब्राह्मणः सर्वलक्षणसम्पन्नः, मन्त्रकुशलः, आत्मनिग्रहसम्पन्नः, कुलशीलसम्पन्नः भवेत्। प्रत्येकशिलायां जलपात्राणि, यज्ञसामग्री, श्वेतचामरं, विशालकांस्यपात्रे स्थापयेत्। ततः विविधवर्णानि हविपात्राणि प्रत्येकदेवतायै निर्मीय, आचार्यः विचार्य भूमौ स्थापयेत्। यूपः त्रियोजनः, लवणवृक्षनिर्मितः, यजमानमितः, ऐश्वर्यकामेन स्थाप्यः। पञ्चविंशतिः पुरोहिताः सुवर्णाभरणैः भूषिताः, सुवर्णकर्णफलकैः, बाहुभूषणैः, कङ्कणैः च। तेषां मुद्राः, यज्ञोपवीतानि, विविधवस्त्राणि, आचार्यः सममान्यं पूज्यं दद्यात्, पुनः द्विगुणं, शय्या च आत्मप्रियं दद्यात्। सुवर्णकूर्मः, मकरः, रजतमत्स्यः, रजतदुन्दुभिः, ताम्रकर्कटकः, ताम्रबकः, लोहकुम्भीलः—एतानि सर्वाणि आरम्भे लभेत्, जनाधिप। श्वेतमाल्यवस्त्राणि परिधान्य, श्वेतसुगन्धितलेपैः अभिषिक्त्य, वेदविद्भिः औषधजलैः स्नाप्य। यजमानः स्वपत्नीपुत्रपौत्रैः सह पश्चिमद्वारं गत्वा यज्ञमण्डपं प्रविशेत्। एवं शास्त्रानुसारं विधिं कृत्स्नं पूजायाः, व्रतस्य, देवपूजनस्य, यज्ञस्य च, श्रद्धया आचरन्, फलसम्पत्तिं, ऐश्वर्यं, दीर्घायुषं, सौन्दर्यं, आरोग्यं, मोक्षं च प्राप्नोति।