एतत् महद् कर्म वसिष्ठेन, नगरानां विजेता, कुबेरः, इन्द्रः च कृतम्। यस्य केवलं स्तुतिरेव पापानि सर्वाणि नाशयति—नात्र संशयः अस्ति। अथ अहं सर्वपापनाशिनीं कृष्णाष्टमीं वक्ष्यामि। सा शान्तिं, मोक्षं, विशेषतः पुरुषाणां विजयम् आवहति। मार्गशीर्षे शंकरः पूजनीयः, पौषे शम्भुः, माघे महेश्वरः, फाल्गुने महादेवः पूजनीयः। चैत्रे स्थाणुं पूजयेत्, तथा वैशाखे शिवम्; ज्येष्ठे पशुपतिं, आषाढे उग्रं पूजयेत्। श्रावणे शर्वं पूजयेत्, नभस्ये त्र्यंबकम्, अश्वयुजे हरम्, कार्तिके ईशानम् पूजयेत्। सर्वासु कृष्णाष्टमीषु, यः समर्थः स्यात्, स शिवभक्तः उपवास्य ब्राह्मणान् गवां भूम्ना सुवर्णेन वसनैः पूजयेत्। पंचगव्यं—गोमूत्रं, घृतं, क्षीरं, तिलं, यवम्, कुशजलम्, गोशृंगम्, गोमयम्, सिरिषः, अर्कः, बिल्वपत्रम्, दधि—सेवनं कृत्वा शंकरं रात्रौ पूजयेत्। महर्षयः एतानि षड् वृक्षाणि जानन्ति—अश्वत्थः, वटः, उदुम्बरः, प्लक्षः, पलाशः, जम्बुः। मार्गशीर्षे आषाढे च, प्रत्येक मासे, एतेषां वृक्षाणां दन्तपावनपत्रं एकैकम् खादेत्। देवतायै अर्घ्यं, कृष्णवर्णां गौः कृष्णवसनैः, समाप्तौ दध्योदनं, छत्रं, ध्वजं, व्यजनं च दद्यात्। द्विजातिभ्यः पंचरत्नैः भूषितं कुम्भं, कृष्णगाः, सुवर्णं, विविधानि वस्त्राणि दद्यात्; यदि अशक्तः, तर्हि यथाशक्ति एकां गाम् एव दद्यात्। धनस्य विषये कपटं नाचरेत्; कपटाचरणे दोषः भवति। कृष्णाष्टमीं सप्तशतं त्रिकल्पं च कृत्वा, देवैः पूजितः, शिवलोकं प्राप्य सम्मानितः भवति। दीर्घायुष्यम्, आरोग्यं, वंशवृद्धिः, राजवंशसम accompanied पुरुषः पुनः पुनः जायते; हे शशाङ्कशिरः, एतस्य सम्पादनाय व्रतम् विस्तारतः कथय। त्वया यथायोग्यं पृष्टम्, यः अक्षयपुण्यदायकः; पुराणविदां गूढं रहस्यं वक्ष्यामि। अत्र उत्तमं व्रतं रोहिणी-चन्द्र-शयनं नाम; तत्र चन्द्रनामभिः नारायणं पूजयेत्। यदा सोमवारे शुक्लपक्षे पञ्चदशी यथासम्भवम्, अथवा पूर्णिमा ब्राह्मणक्षत्रनक्षत्रे, हे ब्राह्मन्, तदा पञ्चगव्येन, सर्षपैः स्नानं कुर्यात्; 'अप्यायस्व' इति मन्त्रं अष्टशतं पुनः जपेत्। शूद्रः अपि, परमभक्त्या, नास्तिकवाक्यं परित्यज्य, पुनः पुनः सोमं वरदं विष्णुं च नमस्कुर्यात्। जपं समाप्त्य स्वगृहं गत्वा, फलं पुष्पं च दत्वा, सोमनाम्ना मधुसूदनं पूजयेत्। सोमं शान्तं नमस्कुर्यात्, अनन्तस्थानं तस्य पादौ पूजयेत्; जानु, जंघा, द्वौ ऊरू जलोदररूपे, कटिं अनन्तबाहवः रूपे पूजयेत्। कामदं सुखदं च पुनः पुनः नमस्कुर्यात्; शशाङ्कस्य कटिः सदा पूज्या, उदरं अमृतोदररूपे, नाभिं विशेषतः पूजयेत्। चन्द्राय नमः; मुखं पूजनीयम्, दन्तौ द्विजाधिपरूपे पूजनीयौ, हास्यं विशेषतः चन्द्ररूपे पूजनीयम्, ओष्ठौ रजनीपद्मप्रियरूपे पूजनीयौ। नासिका वनौषधिनाथरूपे पूज्या, भ्रू, द्वौ पद्माक्षौ इन्दुरूपे पूजनीयौ, शौर्यः हस्तौ नीलपद्मसदृश्यौ पूजनीयौ। यज्ञेषु पूजिताय नमः; कर्णौ राक्षसविनाशकरूपे पूजनीयौ, इन्दुर्भालं समुद्रप्रियरूपे पूजनीयम्, केशाः सुषुम्ननाथपूज्यरूपे पूजनीयाः। शशाङ्कशिरसे, मुरारये, सर्वेशाय नमः; मुकुटिने, पद्मप्रियाय, रोहिण्यै लक्ष्म्याख्याय, यस्य रूपं सौभाग्यसुखामृतरूपे, नमः। गन्धपुष्पैः, नैवेद्यैः, धूपैः आदिभिः चन्द्रपत्नीं देव्या पूज्य, तदनन्तरं भूमौ शयनं कृत्वा, पुनः उत्तिष्ठ्य स्नानं कुर्यात्, हविष्या भोजनं ब्राह्मणाय दद्यात्। प्रातः सुवर्णकुम्भसहितं दत्वा, पापनाशकाय नमः; गोमूत्रं आस्वाद्य, अमांसानमकनम, अष्टौ वा विंशतिः अन्नग्रहाः क्षीरघृतमिश्रिताः, उपवास्य, भोजनानन्तरं किञ्चित् इतिहासं शृणुयात्। कदम्बः, नीलपद्मम्, केतकः, मालती, कुमुदम्, शतपत्रम्, अम्लानम्, कुब्जा, सिंदुवारपुष्पम्, पुनः नारद, श्वेतमल्लिका, करवीरपुष्पाणि विष्णवे, चम्पकः श्रीये, चन्द्रपुष्पाणि दातव्यानि। श्रावणादि मासेषु एतानि पुष्पाणि क्रमशः दातव्यानि; यस्मिन मासे व्रतम् कुर्यात्, तस्मिन पुष्पैः हरिं पूजयेत्। एवं संवत्सरपर्यन्तं विधिवत् पूजयेत्; व्रतसमाप्तौ शय्यां दर्पणादिसंयुक्तां दद्यात्। रोहिणी-चन्द्रयोः सुवर्णमूर्तिं कृत्वा, चन्द्रः षडंगुलः, रोहिणी चतुरंगुला भवेत्। अष्टमुक्ताभिः भूषितम्, श्वेतवस्त्रं नेत्राय, दुग्धकुम्भे स्थाप्य, पुनः कांस्यपात्रे तण्डुलैः, मन्त्रेण प्रातः तण्डुलशर्कराफलैः दद्यात्। श्वेतगौः सुवर्णमुखी, रजतपादिका, वस्त्रपात्रसहितम्, सुन्दरशङ्खं च दद्यात्। ब्राह्मणदंपत्यौ भूषणगुणैः अलंकृत्य, चन्द्रपत्नी रूपे नियुक्तौ कुर्यात्। यथा रोहिणी कृष्णरूपे चन्द्रशय्यां न त्यजति, तथा मम सौभाग्यसम्बन्धः नित्यं अविच्छिन्नः भवतु। यथा त्वं सर्वेभ्यः परमसुखं मोक्षं च ददासि, एवं भोगः, मोक्षः, त्वद्भक्तिः, हे शशाङ्क, सदा मम भवतु। एतत् संसारभीतः मोक्षकामः, हे निष्पाप, रूपाय, आरोग्याय, दीर्घायुषे च उत्तमं कर्म। एतत् पितृभ्यः सदा प्रियं; सप्तशतकालपर्यन्तं त्रैलोक्याधिपत्यं लब्ध्वा, चन्द्रलोकं प्राप्य, विद्युत्सदृशः मुक्तः भवति। या स्त्री, वा रोहिणी, चन्द्रशय्याव्रतं कुर्यात्, सा अपि तस्य फलं प्राप्नोति, पुनर्जन्म कठिनं भवति। यः मधुमथनपूजनं चन्द्रस्तुत्या पठति वा शृणोति, मनोऽपि अर्पयति, स शौरिसद्मनि अमरगणैः पूज्यते।