धनिष्ठानक्षत्रे पृष्ठं पापसमूहविनाशकं पूजनीयम्। विशाखायां च शङ्खचक्रखड्गगदाधरभगवत एव बाहूः सश्रद्धं पूजनीयौ—“श्रीभगवते नमः” इति मन्त्रोच्चारणेन। हस्ते नक्षत्रे करौ मधुसूदनाय नमस्कृत्य पूजनीयौ। पुनर्वसौ नक्षत्रे अङ्गुलीनां अग्रभागे सामनां पतये नमस्कृत्य पूजनं कर्तव्यम्, हे नारद। सर्पनक्षत्रे मत्स्यरूपस्य नखाः पूजनीयाः, कूर्मरूपस्य पादौ सत्कार्याः—तत्र शरणं प्रपद्ये। ज्येष्ठायां हरिग्रीवः पूजनीयः। कर्णयोः वराहाय नमस्कृत्य तयोः पूजनं कर्तव्यम्; श्रवणेन जनार्दनः यथावत् पूज्यते। पुष्ये नक्षत्रे राक्षसविनाशिनः मुखं पूजनीयम्, नृसिंहाय च नमः कृत्वा तं पूजयेत्। वामनाय पुनः पुनः नमस्कारः—सर्वकारणभूताय। स्वात्यां दन्ताग्राणि पूजनीयानि। हरिमुखं, भृगुप्रियस्य, पूजनीयम्, हे द्विजोत्तम; वरुणे तु तस्य पूजनं कर्तव्यम्। रामाय नमः—मघायां नासिका रघुकुलानन्दनाय पूज्या। मृगशिरस्यां नेत्रे पूजनीयौ—“नमस्ते रामाय चपललोचनाय” इति। बुद्धाय शान्तात्मने नमः—चित्रायां भ्रूदेशः पूज्यः, मुरारये सर्वोत्कृष्टः। भरण्यां शिरः विष्णवे पूजनीयम्—“नमस्ते विश्वेश्वराय कल्किरूपिणे” इति। आर्द्रायां पुरुषोत्तमस्य केशाः पूजनीयाः—“नमः हरये” इति। उपवासदिनेषु च नक्षत्रेषु च द्विजश्रेष्ठः भक्त्या पूजां कुर्यात्। व्रतसमाप्तौ सर्वगुणसम्पन्नाय, सामगायनरूपवाचाचरित्राय, सुवर्णमयं, विशालं, दीर्घबाहुं, मुक्ताफलचन्द्रकान्तमणिविचित्रं रूपं समर्पयेत्। पूर्णकलशस्थं हरिस्वरूपं, वस्त्रैः, गावः, शय्यया, पात्रादिभिः सह, द्विजश्रेष्ठाय दद्यात्। यदत्र दातव्यं यद्वा दत्तुं शक्यं, तत् सर्वं स्वहितार्थं द्विजातये दद्यात्। “हे हिरण्यगर्भ, अच्युत, रुद्ररूप, सर्वकामान् पूरय” इति प्रार्थयेत्। लक्ष्म्या सह स्वपत्नीसमेताय पुरुषोत्तमाय, सुवर्णशय्यां, ग्रन्थिवर्जितां दोषरहितां, मन्त्रेण समर्पयेत्। यथा विष्णुभक्तानां कुत्रापि आपद्भवति न, तथा केशवस्य रूपश्रीः, आरोग्यं, पराभक्तिश्च लभ्यते। यथा तव शय्या लक्ष्म्या कदापि रिक्त न भवति, हे जनार्दन, तथा ममापि शय्या जन्मजन्मनि रिक्ता नास्तु, हे कृष्ण। एवं सर्वं वस्त्रगन्धानुलेपनादिकं नक्षत्रपुरुषविदुषे समर्प्य, ब्राह्मणं विसर्जयेत्। सर्वेषु नक्षत्रेषु उपोष्य, तैललवणभोजनं, यथाशक्ति, वित्तेऽनृत्यवर्जितं, भुञ्जीत। एवं नक्षत्रपुरुषं विधिवत् पूजयित्वा, सर्वकामान् प्राप्नोति, विष्णुलोके च पूज्यते। यत्पापं ब्रह्महत्यादिकं अत्र वा अन्यत्र च कृतं, स्वकृतं वा पितृकृतं वा, तत् सर्वं नश्यति। यः श्रद्धया एतद्व्रतम् पठति वा शृणोति, स पुरुषः, हे नरश्रेष्ठ, अनेन कर्तव्यम्—कलिकल्पदोषविनाशनं, मुरारिगुणफलप्रदं च। यदि कश्चित् उपवासं कर्तुं अशक्तः स्यात्, तस्य तद्रूपफललाभाय, अभ्यासाभावात् वा रोगात् वा, किम् उत्तमं व्रतम्? उपवासं न शक्नुवन्तः, रात्रौ भोजनं कुर्युः—एवं अपि महत् अक्षयपुण्यं लभ्यते। एतदादित्यशयनव्रतम् उच्यते, सम्यग् शङ्करपूजनपूर्वकम्—पुराणविद्भिः किञ्चित् नक्षत्रेषु निर्दिष्टम्। सप्तमी तिथि यदि हस्ते पतति, रविवासरे, अथवा सूर्यसंक्रान्तौ, सा तिथि सर्वकामसमृद्धये सर्वदा पुण्यदा। उमामहेश्वरौ सूर्यनामभिः पूजयेत्; शिवार्चायां शिलिङ्गे सूर्योपधानं कृत्वा पूजां कुर्यात्। उमापतेः रवेश्च भेदो नास्ति कदाचित्; तस्मात्, हे मुनिश्रेष्ठ, शम्भुं गृह एव पूजयेत्। हस्ते सूर्याय नमः, पादयोः अर्काय; चित्रायां गुल्फदेशे; स्वात्यां जङ्घायां पुरुषोत्तमाय; विशाखायां जानुनि धात्रे। अनूराधायां सहस्रभानोरूर्वोः नमः पूजनं च; ज्येष्ठायां गुप्तेऽनङ्गाय; स्फिक्पृष्ठेन्द्रसोमाभ्यां। पूर्वोत्तराषाढयोः नाभौ त्वष्ट्रे सप्ततरङ्गमे; श्रवणे तिक्ष्णांशवे उदरे; धनिष्ठायां विकर्तनाय पृष्ठे। जलाधिपे नेत्रदेशे तमोनाशाय पूजां कुर्यात्; पूर्वोत्तरभाद्रयोः चण्डकराय बाहू पूजयेत्। सामपतये हस्तयोः पूजनं, हे द्विजोत्तम; रेवत्यां नखाः पूजयेत्; अश्विन्यां सप्ताश्वरथवाहिने नमः। भरण्यां कठोरवासिने कण्ठे दिवाकराय पूजां कुर्यात्; अग्निरीक्षाय ग्रीवायां; रोहिण्यां अम्बुजेशाय अधराय, हे नारद। मृगे दन्ताः मुरारये पूजनीयाः—हरये नमः; जिह्वायां सवित्रे नमः; नासिकायां शंकराय पुनः पुनर्वसौ। भ्रूदेशः पद्मप्रियाय ललाटे पूज्यः; पुष्ये वेदशरीरिणः केशाः; सर्पे देवप्रियस्य शिरः; मघायां गोगणेशस्य कर्णौ। पूर्वफल्गुन्यां शम्भोः नेत्रे गोब्राह्मणपूजनाय पूजनीयौ; उत्तरफल्गुन्यां विश्वेश्वरस्य भ्रूवोः पूजनं। पाशाङ्कुशत्रिशूलपद्मकपालसर्पचन्द्रधनुष्मते नमः; गजासुरकामपुरान्धकादिनाशनमूलकारणरूपाय शिवाय नमः। एवं सर्वाणि शस्त्राणि विश्वेश्वरस्य पूजनीयानि; शिवं पूजयेत्, अत्र च तैलशाकमांसलवणावशिष्टं वर्जयित्वा भोजनं कुर्यात्। एवं रात्र्युपोषणं कृत्वा, हे द्विजोत्तम, पुनर्वसौ उदुम्बरपात्रे सर्पिषा सह सिक्तं शाल्येकप्रस्थं दद्यात्। पात्रे स्थाप्य तद् ब्राह्मणाय सुवर्णेन सह समर्पयेत्; सप्तम्यां व्रतसमाप्तौ युग्मवस्त्रं दद्यात्। चतुर्दश्यां नारदवर्षे, ब्राह्मणान् गुडदुग्धसर्पिसादिभिः भक्त्या भोजयेत्। ततः, अष्टपत्रं मध्यबीजयुक्तं, अष्टाङ्गुलविस्तीर्णं, पद्मरागदलैः शोभितं, निर्मलम् अष्टदलपद्मं सुवर्णमयं निर्माय समर्पयेत्।