एवं सत्यरूपेण पौरववंशः सम्यग् उक्तः, पाण्डुपुत्रस्य महात्मनः अर्जुनस्य च बुद्धिमतः वंशः सह। अथ राजन्, सुत! द्विजातीनां नित्यपूज्यान् अग्नीन् तेषां च वंशक्रमं यथावत् शृणु। स अग्निः अभिमानीति ख्यातः, स वै स्वयम्भुवः काले स्मृतः, स ब्रह्मणः मानसपुत्रः, यस्याः स्वाहा अपत्यं सस्रौ। तत्र पावकः, पावमानः, शुचिश्चेति त्रयः अग्नयः स्मृताः; यत्र पावमानः मन्थनजन्यः अग्निः, पावकस्य पुत्रः विद्युत्पावकः। शुचिः सूर्याग्निरिति स्मृतः, स्थावराः अपि त एव; पावमानात् जातः अग्निः हव्यवाहः इति विख्यातः। पावकः सह सहरक्षेण, शुचिः च, यस्य मुखं हव्यवाहः; देवेषु हव्यवाहः प्रथमः अग्निः, ब्रह्मपुत्रः। सहरक्षः देवेषु विख्यातः; एते त्रयः त्रयः अग्नयः, तेषां च चत्वारिंशत् पुत्रपौत्राः। तेषां नामानि पृथक् पृथक् प्रवक्ष्यामि; पवनः लौकिकाग्निः प्रथमः, स च ब्रह्मणः। तस्य पुत्रः ब्रह्मौदनाग्निः, यः भारतः इति प्रसिद्धः; वैश्वानरः हविर्वाहनः, यः हविः वहन् मृतः। तस्य मरणानन्तरं अथर्वणः जातः, पद्मसरोवरात् मन्थितः; अथर्वा लौकिकाग्निः, दक्षिणाग्निरिति स्मृतः। भृगुतः अथर्वा जातः, अङ्गिराः अथर्वणः इति स्मृतः; तस्य अग्निः अलौकिकः, दक्षिणाग्निरिति अपि विख्यातः। पावमानः मन्थनजन्यः अग्निः, स एव गार्हपत्यः, ब्रह्मणः प्रथमः अग्निः। ततः सभ्यः, अवसथ्यः च, सम्प्रशत्यस्य द्वौ पुत्रौ; ततः हव्यवाहनः षोडश नद्यः इच्छन्, अग्निः आहवनीयः अभिमानीति द्विजातिभिः स्मृतः। कावेरी, कृष्णवेणी, नर्मदा, यमुना, गोदावरी, वितस्ता, चन्द्रभागा, इरावती, विपाशा, कौशिकी, शतद्रु, सरयू, सीता, मानस्विनी, ह्रदिनी, पवना च। सः षोडशस्वरूपः भूत्वा पृथक् पृथक् तासु विचरन्, वेदिकाः इच्छन्। वेदिकाः स्वनामभिः स्थाप्य, तत्र धिष्णवः उत्पन्नाः; वेदिकासु जातत्वात् धिष्णवः स्मृताः। एवं नदीनां पुत्राः वेदिकासु प्रविष्टाः; शृणु, महाबाहो, ये भोक्तव्या उपस्थाप्याश्च, प्रवाहण, अग्नीध्रादयः धिष्णवः तत्र संस्थापिताः। यथोचिते स्थले पुण्याहे सञ्चरन्, तेषां अग्नीनां क्रमं शृणु, ये वर्णनातीताः, अनियन्त्र्याः च। वसूनां अग्निः, दीप्तः अग्निः, द्वितीयायाम् उत्तरायां वेदिकायाम्; अधिपः, अग्निपुत्रः, अष्टौ संख्या, द्विजातिभिः उपास्यन्ते। पर्जन्यः च पावमानः द्वितीयः; स न दृश्यते। पावकाख्यः अग्निः, उष्णः संहृतः, उत्तरायां स्थितः इति कथ्यते। हविःशेषः अग्निः, शमित्राख्यः, शुद्ध्यनर्हः; सः विशिष्टः। शतधामा, शुद्धघृततेजाः, तीक्ष्णेश्वर्ययुक्तः इति कथ्यते। ब्रह्मज्योतिः, भूमिमण्डलः, ब्रह्मस्थ इति स्मृतः। अजैकपादेन उपास्यः शालामुखः, यः तस्मात् उत्पद्यते। वर्णनातीतः अहिर्बुध्न्यः बहिः दक्षिणे च स्थितः; एते तस्य पुत्राः। सर्वे द्विजातिभिः उपासनीयाः स्मृताः। अथ, अष्टौ सञ्चरणीयान् वक्ष्यामि; होतुः पुत्रः, बर्हिषः अग्निः, हविर्वाहनः। स्तुत्यः अग्निः प्रचेताः द्वितीयः, साहायकः; अग्निपुत्रः विश्ववेदः ब्राह्मणोच्चारकः इति ख्यातः। आपां कारणं स्वाम्भः स्मृतः, सेतुः इति विख्यातः। धिष्ण्याः अग्नयः त एव, सोमेन पूज्यन्ते द्विजातिभिः। ततः पावकाख्यः अग्निः, सत्पुरुषैः संयुक्त इति कथ्यते, अवभृथः ज्ञेयः; स वरुणेन सह पूज्यते। अग्निपुत्रः हृदि, उदरे स्थितः, मानवेषु पाचकः; जठराग्निः सदा विदारिताग्निरिति स्मृतः। परस्परसङ्घातात् उत्पन्नः अग्निः इह भूतानि दहति; अग्निपुत्रः कोपयुक्तः, संवर्तकः उग्रः इति स्मृतः। आपः पिबन्, स समुद्राग्निमुखे वसति; सागरवासिनः पुत्रः सहरक्षः विशिष्टः। सहरक्षः मनुष्यगृहे वसन्, कामान् पूरयति; तस्य पुत्रः मांसभक्षकः अग्निः, मृतान् जनान् भक्षयति। एवं पावकाग्नेः पुत्राः द्विजातिभिः प्रकीर्तिताः; ततः तस्य महाबलाः पुत्राः गन्धर्वासुरैः हृताः। अरण्ये मन्थितः अग्निः इन्धनं प्राप्तवान्; आयुः नाम भाग्यशाली तत्र पशवे नीयते। आयुषः पुत्रः महाबलः दाहकः; स एव पुत्रः, पाकयज्ञे हुतं हविः भक्षयति। स एव पुत्रः सर्वेषां देवलोकानां हविषां पितृयज्ञानां च भोक्ता; तस्य सहचरः अद्भुतः अग्निः महाकीर्तिमान्। प्रायश्चित्तकर्मसु गर्वयुक्तः, चौर्यं हुतं भक्षयति; अद्भुतस्य पुत्रः वीर्यवान्, देवेषु महताम् स्मृतः। ततः तस्मात् नानाविधान्यग्नयः उत्पन्नाः; तस्य पुत्रः महर्षिः, तेषां पुत्रेभ्यः अग्निभ्यः, तापात्, अष्टौ अग्नयः उत्पन्नाः स्मृताः। काम्येषु गर्वयुक्तः, राक्षसान् शत्रूंश्च विनाशयन्—सुरभिः, वसुमान्, नदः, हर्यश्वः, रुक्मवान् च—प्रवर्ग्यः, क्षेमवान् इति अष्टौ प्रवदन्ति; एते शुद्धाग्नेः अपत्यं, चतुर्दश अग्नयः एव इह सन्ति। एवं अग्नीनां वंशः, तेषां स्वरूपाणि, तेषां कार्याणि च, महर्षिभिः उपदिष्टः, श्रुत्वा च स्मर्तव्यम्।