यः कश्चन आत्मजन्मना स्वयम्भुवा धर्मसम्पन्नेन स्वच्छवृत्त्या निश्चिन्तितानि कार्याणि निश्चितानि तस्मात् तवैतदनुग्रहीतमिति। भगवता हि मम उक्तं – “बलिः सुरेन्द्रः भविष्यति” इति; तस्मात् सः प्रजासु अदृश्यः सम्यक् समयं प्रतीक्षते। अन्यं च वरं तुभ्यं स्वयम्भुवा तुष्ट्या दत्तम्; अतः त्वं असुरैः सह यावत्कालं निश्चिन्तः स्थातुमर्हसि। पूर्वं त्वां न शशाकं वक्तुं, महाबाहो, ब्रह्मणा हि मां भविष्यज्ञानात् निषिद्धम्। एते द्वौ मम शिष्यौ बृहस्पतेः प्राप्तौ; देवैः सह सर्वप्रजाः धारयिष्यतः। एवं उक्ते तु सर्वे असुराः, शुद्धकर्मणा काव्यया सह, महात्मना प्रह्लादेन सह हृष्टाः समं जग्मुः। शुक्रमुखात् निश्चितं भाव्यम् श्रुत्वा, जयाशां च शुक्रम् वदन्तं शृत्वा, सर्वे सन्नद्धास्त्रास्त्रयः असुराः तदा देवान् समाह्वयन्। तेषां संग्रामाय समागतान् दृष्ट्वा, देवाः अपि स्वबलानि संयोज्य, तैः सह समरं प्रावर्तयन्। तत्र देवासुरयोर्युद्धं शतसंवत्सरपर्यन्तं प्रवृत्तम्; तत्र असुरैः देवाः पराजिताः, ततः देवाः परस्परं मन्त्रयामासुः। ते प्राहुः – “यज्ञेन तौ आह्वयेम; ततोऽसुराः जयेम” इति। एवं देवैः शण्डामर्कौ आमन्त्रितौ। तौ ब्राह्मणौ यज्ञे समाहूत्य, देवाः ताभ्यां प्राहुः – “असुरान् परित्यज्य, वयं दानवान् जित्वा युवां पूजयिष्यामः” इति। एवं संधिं कृत्वा शण्डामर्कौ देवपक्षे स्थितौ; ततः देवाः विजयं प्राप्तवन्तः, दानवाः पराजिताः। शण्डामर्काभ्यां परित्यक्ताः दानवाः शक्तिहीनाः अभवन्; एवं काव्यस्य शापेन प्राचीनकाले दैत्याः निपातिताः। काव्यशापाभिभूताः, सर्वसमर्थ्यविहीनाः, देवैः निष्कासिताः, ते पातालं प्रविष्टवन्तः। एवं देवैः निगृहीताः दानवाः महतीन कष्टेन विनिगृहीताः; तस्मात् कालात् भृगुशापान्तरात् एषा स्थितिः जाता। धर्मस्य ग्लानौ पुनः पुनः विष्णुः अवतीर्य, धर्मव्यवस्थां स्थापयन्, असुरविनाशं च कृतवान्। प्रह्लादस्य आज्ञया ये असुरा न स्थितुमिच्छन्ति, ये च मनुष्यैः हन्तव्या, तान् सर्वान् भगवाँस्सर्वान् ब्राह्मणान् घोषितवान्। धर्मात् नारायणस्य अंशः चाक्षुषे मन्वन्तरे उत्पन्नः; वैवस्वते मन्वन्तरे देवाः यज्ञं पालयामासुः। तस्यावतारे ब्रह्मा मुख्यः ऋत्विक् अभूत्; चतुर्थे युगे देवैः पीडिते, एवं स्थितम्। समुद्रान्ते हिरण्यकशिपोर्वधाय द्वितीये नरसिंहाख्ये अवतारे रुद्रः मुख्यऋत्विक् अभूत्। सप्तमे त्रेतायुगे बलेः सर्वलोकाधिपत्ये, तृतीये वामनार्थं ऋत्विक् धर्मानुसारं आचरन्। एते त्रयः तस्य दैवी अवताराः स्मर्यन्ते, द्विजश्रेष्ठ; अन्ये सप्त मानुषाः शापजाः, तान् शृणु। प्रथमत्रेतायुगे दत्तात्रेयः अवतीर्णः; धर्मस्य चतुर्थांशे नष्टे, सः मार्कण्डेयादिभिः सह स्थितः। पञ्चदशे त्रेतायुगे पञ्चमः अवतारः – माण्डातृ नाम सार्वभौमः राजा, उत्तङ्कादिभिः सह। एकोनविंशति त्रेतायुगे षष्ठः – जामदग्न्यः महाबलः, सर्वक्षत्रियविनाशकः, विश्वामित्रादिभिः सह। चतुर्विंशति युगे रामः जातः, वसिष्ठः तस्य मुख्यऋत्विक्; सप्तमः, रावणार्थं, दशरथस्य पुत्रः। अष्टमे द्वापरे विष्णुः अवतीर्णः; अष्टाविंशति युगे वेदव्यासः पाराशर्यः जातूकार्ण्यादिभिः सह। धर्मव्यवस्थापनार्थं, असुरविनाशार्थं, नवमः बुद्धः तपसा जातः, कमललोचनः, देवसदृशरूपः, द्वैपायनादिभिः सह। तस्मिन्नेव युगे, तस्य क्षये, शेषसंध्यायां, कल्किः विष्णुसंज्ञकः प्रसिद्धः, पाराशरपुत्रेण सह, उत्पत्स्यते। दशमः, भविष्यति, याज्ञवल्क्येन सह, सर्वभूतविनाशकः, दुष्टपाखण्डिनां च संहारकः। सः शतसहस्रैः ब्राह्मणैः युद्धाय सज्जकैः परिवृतः भविष्यति। तदा सः सर्वान् शूद्रराजान् विनाशयिष्यति, ब्राह्मणशत्रूञ् हत्वा, स्वशत्रूञ् अपि नाशयिष्यति। पञ्चविंशत्यां युगे कल्किः, सिद्धः, सेनया सह, शूद्रान् शुद्धीकृत्य, स्वयं समुद्रतीरं गमिष्यति। स्वशक्त्या कर्मचक्रं प्रवर्त्य, सः विनाशं करिष्यति, अधमांश्च बह्वधर्मिष्ठान् नाशयिष्यति। ततः कल्किः, सिद्धः, सेनया सह, प्रजाः स्थापयित्वा, तान् स्वयमेव समृद्धिम् आनयिष्यति। अथ सहसा, मोहिता जनाः परस्परं रोषेण युयुत्सवः भविष्यन्ति; भविष्यद्भिः कालेन प्रेरिताः, परस्परं विनाशयिष्यन्ति। तदा काले गते, स देवः अन्तर्धास्यति; राज्ञः नष्टे, जनसमाहारार्थं सः निवर्तिष्यते। रक्षायां समाप्यायां, युद्धे परस्परं हत्वा, विनष्टाः, क्रन्दनहीनाः, महातपसा पीडिताः भविष्यन्ति। पुरातनग्रामान् परित्यज्य, समाः, निरधनाः, आश्रमधर्माः नष्टाः, वर्णाश्रमव्यवस्था च नाशिता। युगान्ते शूलाः, विविधपादपाः, शिवत्रिशूलानि च मार्गमध्ये, विकचकेश्या नार्यः शूलरूपे स्थास्यन्ति। एवं, भगवतः अवतारवर्णनं, असुरदेवयुद्धं, धर्मव्यवस्थापनं च, पुराणे प्रतिपादितम्।