तदा सा देवी सर्वेषां भूतानां साक्षात्सन्निधौ स्वस्य तपोबलं दर्शयितुमुद्युक्ता, विष्णुना सहितं त्वां दग्धुमहम्, हे मघवन्, बलात् प्रयतिष्येति प्रतिजज्ञे। तया शक्त्या संनिगृहीतौ तौ देवौ—इन्द्रः विष्णुश्च—बद्धौ अभवताम्। ततो विष्णुर्निजबन्धनं दृष्ट्वा इन्द्रमुवाच—कथं वयं समं विमुक्तिं प्राप्नुयाम इति। इन्द्रः प्रत्युवाच—भगवन्, त्वं शीघ्रं तां हन्याः, यतः सा अस्मान् दग्धुं समुत्सुकाऽस्ति; अहं तु तस्या विशेषबलात् बध्यमानः अस्मि। त्वं शीघ्रं प्रहारं कुरु, विलम्बं मा कार्षीः। तदा विष्णुः स्त्रीवधस्य कठिनत्वं चिन्तयन्, आपत्क्षयार्थं चक्रं जग्राह। ततो हृष्टो विष्णुः, देवीदुष्टभावं ज्ञात्वा, भीतः क्रुद्धश्च स्वं शस्त्रं समादाय, तस्याः शिरः छित्त्वा, तां निहत्य भयात् त्वरया प्रहारं चकार। तस्याः स्त्रीवधस्य भीषणं कर्म दृष्ट्वा, भृगुः मुनिश्रेष्ठः क्रुद्धः अभवत्। ततः पत्नीवधात् विष्णुं शप्तवान्—धर्मं विदित्वा या स्त्री न हन्तव्या, तां त्वया हता; अतः त्वं सप्तकृत्वः मनुष्येषु जन्म प्राप्स्यसि। तेन शापेन, धर्मस्य पुनःपुनर्लोपे, लोकक्षेमाय विष्णुः मनुष्येषु अवतरति। ततः भृगुः मन्त्रं जपित्वा, शीघ्रं तस्याः शिरः गृहीत्वा, तनौ स्थापयित्वा, एवं वचनमुवाच—हे देवि, विष्णुना त्वं हता, अहं त्वां पुनरुत्थापयिष्यामि। शिरः संयोज्य उवाच—जीवतु सा। यदि मया धर्मः यथावत् ज्ञातः वा आचरितः, तेन सत्येन त्वं जीव, यदि मम वाक्यं सत्यम्। ततः शीतलेन जलेन तां प्रक्षाल्य, ‘जीव’ इति प्रोक्तवान्। तस्य वाक्यस्य प्रभावात् सा देवी पुनः जीविताभवत्। सा यदा सुप्तोत्थिता इव बभूव, तदा सर्वे भूतानि दिशः सर्वाः ‘शुभम्, शुभम्’ इति प्रावोचन्। एवं तदा देवी भृगुणा पुनः जीविता, देवदृष्ट्या च महोदयमिव बभूव। भृगुणा अव्यग्रेण स्वपत्नी जीविता कृताऽभवत्; तद्वैक्ष्य इन्द्रः काव्यभयं स्मरन्, न शान्तिमवाप, जाग्रन् एव सः जयन्तीं प्राह। सः देवानां प्रभुः विवेकपूर्वकं स्वपुत्र्याः प्रति वचोऽब्रवीत्—काव्यः शत्रुभ्यः भीषणं व्रतमाचरति, तस्मात् भृगुणा मम चित्तं व्याकुलं जातम्। त्वं गच्छ, प्रियकर्मभिः तस्य श्रमं हर, मनसः च प्रमोदजनकैः सेवाभिः तं सन्तोषय, नित्यं यत्नं कुरु। काव्यं तं सन्मानय यथा द्विजः तुष्टिमाप्नुयात्। गच्छ, त्वं तस्मै दत्ता; मम कृते सर्वं प्रयत्नं कुरु। एवं पितुर्वचनं गृह्य, जयन्ती तत्र गतवती, यत्र सः उग्रतपसा स्थितः। तं धूमपानं कुर्वन्तं, अधोमुखं, यक्षेण ताड्यमानं, कुम्भेन जलसिक्तं च दृष्ट्वा, काव्यं तं क्लेशितं, स्वस्वरूपे स्थितं, ध्याननिष्ठं, दुर्बलमपि तेजसा स्थितं दृष्ट्वा, सा पित्रा निर्दिष्टं कर्म तस्मिन्काव्ये अकरोत्। प्रियमधुरवचोभिः, समये समये स्निग्धमर्दनैः, शरीरसुखैः, व्रतानुकूलैः सेवाभिः, सा तं बहूनि वर्षाणि उपचचार। यदा सहस्रवर्षेण तस्य धूमव्रतस्य समाप्तिः अभवत्, तदा काव्यः तुष्टः तस्यै वरं दातुमुवाच। एष व्रतः त्वया केवलं कृतः, अन्येन न कश्चन। अतः तपसा, बुद्ध्या, विद्यया, बलाच्च, तेजसा च त्वं सर्वान् देवान् अतिशेष्यसि। यद् यच्छंसि, हे ब्राह्मण, हे भृगुपुत्र, तत् सर्वं तव भविष्यति। तद् सर्वं त्वं प्राप्स्यसि, किञ्च न कस्यापि प्रकाशनीयम्। एवं त्वं सर्वेषां श्रेष्ठः भविष्यसि, द्विजसत्तम। एवं वरान् दत्त्वा, महेश्वरः पुनः भृगवः प्रभुत्वं प्रजास्वपि, धनस्य च, अभेद्यत्वं च दत्तवान्। तान् वरान् प्राप्य काव्यः प्रमुदितः, हर्षात् दिव्यं स्तोत्रं महेश्वराय, नीललोहितं सव्यतः स्थित्वा, प्रायच्छत्। नमः शितिकण्ठाय, कनिष्ठाय, तेजस्विने, लीलाय, काव्यर्षये, संवत्सराय, सोमेशाय। जटिलाय, उग्राय, पिङ्गाक्षाय, वरदाय, स्तुताय, पुण्याय, देवदेवाय, शीघ्राय नमः। पगाय, सुमुखाय, नानारूपाय, प्रजापतये, धनबीजाय, रुद्राय, तपस्विने, चित्रवस्त्राय नमः। ह्रस्वाय, मुण्डाय, सेनान्ये, रक्ताय, मुनये, राजवृक्षाय, पन्नगप्रियाय नमः। सहस्रशिरसे, सहस्राक्षाय, उदाराय, वरदाय, शुभाङ्गाय, शुक्लाय, पुरुषाय नमः। गिरिशाय, आदित्याय, बलिने, घृताशनाय, तुष्टाय, सुवाससे, धन्विने, भार्गवाय नमः। खड्गिने, तारकाय, सुनेत्राय, तपस्विने, ताम्राय, भीषणाय, उग्राय, शिवाय नमः। महादेवाय, शर्वाय, विश्वरूपाय, शुभाय, हिरण्याय, श्रेष्ठाय, ज्येष्ठाय, मध्याय नमः। गृहपतये, पिनाकिने, मोक्षदाय, एकाय, मृगव्याधाय, दक्षाय, स्थिराय, भीषणाय नमः। नयनाय, वाहिने, त्रिनेत्राय, कपालिने, वीराय, मृत्यवे, त्रिनेत्राय नमः। पिङ्गाय, चित्राय, बभ्रवे, रक्ताय, पिनाकिने, शीघ्राय, चित्राय, रक्ताय नमः। डुण्डुभये, एकपादाय, अजाय, ज्ञानदाय, वनवासिने, गृहीताय, तपस्विने, ब्रह्मचारिणे नमः। एवं काव्यः महेश्वरं स्तुत्वा, तस्य प्रसादात् सर्वाभिलषितं फलम् अवाप्तवान्।