कश्यपः नाम पुरुषः आसीत्, तस्य प्रिया अदितिः। कश्यपः ब्रह्मणः अंशः स्मृतः, अदितिः अपि पृथिव्याः अंशरूपा आसीत्। ततः महाबाहुः भगवान् देवकीस्य कामान्, या सा सदा अजस्य महात्मनः इच्छति स्म, पूर्णं चकार। सः देवः योगबलयोगमायया सर्वभूतान् मोहित्वा, मानवदेहे अवतीर्य भूमौ अवतरत्। यदा धर्मः नष्टः अभवत्, तदा विष्णुः धर्मसंस्थापनार्थं दानवान् विनाशयितुं, वृष्णिकुले भगवतः रूपे अवतरत्। तत्र रुक्मिणी, सत्यभामा, सत्या, नाग्नजिती, शुभामा, शैब्या, गांधारी, लक्ष्मणा च पत्न्यः अभवन्। मित्रविन्दा, कालिन्दी, देवी जाम्बवती, सुशीला, माध्री, कौशल्या, विजया, तथा सहस्राणि ताः देव्योऽपि, षोडशसहस्राणि सर्वाः अभवन्। रुक्मिण्याः पुत्राः युद्धविशारदाः अभवन्—चारुदेष्णः रणधीरः, प्रद्युम्नः महाबलः। सुचारुः, भद्रचारुः, सुदेष्णः, भद्रा, परशुः, चारुगुप्तः, चारुभद्रः, सुचारुकः, चारुहासः कनिष्ठः, च चारुमती पुत्री अपि। सत्यभामायाः भानुः भृङ्गनेत्रः, रोहितः दीप्तिमान्, ताम्रः, चक्रः, जलन्धमः जाताः। ताभ्यां चत्वारः कन्याः अपि जाताः। जाम्बवत्याः साम्बः पुत्रः अभवत्, यः रणश्रीमान् आसीत्। नाग्नजित्याः पुत्राः मित्रवान्, मित्रविन्दः, साध्वी मित्रविन्दा, मित्रबाहुः, सुनिथः च अभवन्। तेषां सन्ततिः एषा। अधुना सहस्रशः पुत्रान् शृणु—सः बुद्धिमान् शतसहस्रं पुत्रान् अलभत। वसुदेवस्य पुत्राः अष्टाशीतिसहस्राणि स्मृताः, शतसहस्रं अपि अभूत्, द्विजश्रेष्ठ। उपसङ्घस्य द्वौ पुत्रौ—वज्रः च संक्षिप्तः। गवेषणस्य भूरिन्द्रसेनः, भूरिः च। प्रद्युम्नस्य वैदर्भ्यां जातः सुतीक्ष्णः अनिरुद्धः, तस्मिन् युद्धे अरुद्धः, मृगकेतनः च जातः। सुपार्श्वस्य कन्या काश्या साम्बाय पञ्च महाबलिनः सत्यपराक्रमिणः पुत्रान् अलभत्। त्रयः कोटयः महात्मानः यादवाः, षष्ट्यः षट्सहस्राणि बलिनः महाबलिनः च। एते सर्वे देवांशाः महावीर्यवन्तः अभवन्, ये देवदानवान् हन्तुम्, तथा महाबलिनः दैत्याः च। मानवेषु जाताः सर्वान् जनान् पीडयन्ति स्म; तेषां विनाशार्थं यादवकुले एकः अभवत्। यादवानां महात्मनाम् शतम् कुलानि स्मृतानि—सर्वे वैष्णववंशे प्रवृत्ताः। तेषाम् विष्णुः नेता, सर्वे यादवाः तस्याज्ञया वर्तन्ते इति श्रूयते। सप्तर्षयः, कुबेरः, यक्षः मणिचरः, शालाकः, नारदः, सिद्धः, धन्वन्तरिः अपि, एते सर्वे देवैः सहितः आद्यः विष्णुः। किमर्थं एते गणशः स्मृताः? कियत् तेषां उत्पत्तिः? कियत् भविष्यन्ति अन्ये च महात्मनः अवताराः? यदा ब्राह्मणक्षत्रियाः शान्ताः, तदा किमर्थं सः अत्र जायते? किमर्थं विष्णुः वृष्ण्यन्धकश्रेष्ठः पुनः पुनः मानवेषु अवतीर्य स्थितः? एतत् वद। स्वरूपं त्यक्त्वा विष्णुः यदा युगे परिवर्ते समये क्षीणे, मानवेषु अवतीर्य स्थितः, हे प्रभो। देवासुरयुद्धेषु हरिः प्रभुः जातः। दैत्यः हिरण्यकशिपुः त्र्यधिपत्यं कृतवान्। यदा बलेः त्र्यधिपत्ये पूर्वं, तदा देवासुरयोः परममित्रता आसीत्। युगाख्यैः असुरैः जगत् अतीव कम्पितम्। तेषां आधिपत्ये देवासुराः समाः अभवन्। बलेः बलार्थं भीषणः घोरः संग्रामः अभवत्, यत्र देवदानवानां महाविनाशः जातः। धर्मव्यवस्थापनाय मानवेषु सः अवतीर्य स्थितः। तदा भृगुशापेन देवासुराः एवं कृतवन्तः। कथं सः स्वयम् देवासुरकार्ये प्रवृत्तः? एतत् वद। कथं देवासुरकार्यं जातम्? भागविभागार्थं ते युद्धानि अतीव तीव्राणि अभवन्। दश—वराहाद्याः—द्वौ च, शण्डामर्कयोः मध्ये स्मृताः। तेषां नामानि शृणु—प्रथमः नरसिंहः, द्वितीयः वामनः। तृतीयः वराहः, चतुर्थः अमृतमथनयुद्धम्, पञ्चमः तारकामयः संग्रामः। षष्ठः आडीबकः, सप्तमः त्रिपुरः, अष्टमः अन्धकः, नवमः वृत्रवधः। दशमः धात्रा, ततः हालाहलः, द्वादशः घोरः कोलाहलः अपि प्रसिद्धः। दैत्यः हिरण्यकशिपुः नरसिंहेन निहतः। बलेः वामनेन बद्धः, यदा सः त्र्यधिपत्ये इच्छति स्म। हिरण्याक्षः एकाकिना देवैः हतः, वराहस्य दंष्ट्रया सागरः विदारितः। प्रह्लादः अमृतमथने इन्द्रेण युध्यन् पराजितः। प्रह्लादस्य पुत्रः विरोचनः सदा इन्द्रवधाय प्रवृत्तः। एवं भगवतः लीला, देवदानवानां विनाशाय, धर्मसंस्थापनाय, मानवेषु पुनः पुनः अवतरणं च, शास्त्रेषु प्रतिपादितम्।