श्यामः सन्तानविहीनः आसीत्, शमीकः तु भोजत्वं गर्हयन् वनं गतवान्, तथापि सः राजर्षित्वं प्राप। यः कश्चित् श्रीकृष्णस्य दिव्यं जन्म नित्यम् अनुवदति शृणोति वा, सः सर्वपापैः विमुक्तः भवति। अथ तदा देवः महादेवः, यः पूर्वं कृष्णः प्रजापतिः आसीत्, देवतानां ईश्वरः, क्रीडार्थं मानवेषु अवतीर्णः अभवत्। सः भगवतः वसुदेवस्य तपसा, पद्मलोचनः, चतुर्भुजः, दिव्यरूपसमुज्ज्वलः, देवकीषु जातः। वसुदेवः तं श्रीवत्सलक्षणादिभिः चिन्हैः युक्तं देवम् अपश्यत्, तस्मै उवाच—"भगवन्, एष रूपं संहृत्य स्थितिः भवतु।" "कंसात् अहं भीतः अस्मि, देव! अतः एतद् वच्मि। मम पुत्राः तेन हताः, ज्येष्ठाः च बलिनः आसन्।" इति वासुदेववचनं श्रुत्वा अच्युतः स्वं रूपं संहृत्य, अनुमत्य च, शौरिं नन्दगोपगृहं नीतवान्। नन्दगोपाय तम् अदात्, उवाच च—"रक्ष्यतां एषः। एवं यदूनां सर्वमङ्गलं भविष्यति। देवक्याः गर्भे जातः अयं बालः कंसं हन्ता भविष्यति।" कः अयं वासुदेवः? का वा देवकी कीर्तिमती? कः नन्दगोपः? का च या यशोदा महाव्रता? यः विष्णुं पुत्रम् अकुर्वन्, या गर्भे धारयामास, या च पालयामास—सः कश्यपः, सा अदितिः प्रियंवदा, कश्यपः ब्रह्म्णः अंशः, अदितिः अपि पृथिव्याः अंशः। तदा महाबाहुः देवकीकाञ्छितानि सर्वाणि अनवति महात्मनः पुराणस्य कामान् सम्पादितवान्। सः भगवतः योगबलयोगमायया सर्वभूतानि मोहितवान्, मानवदेहे अवतीर्णः। यदा धर्मः नष्टः अभवत्, तदा विष्णुः वृष्णिकुले अवतीर्णः, धर्मसंस्थापनाय दैत्यानां विनाशाय च। रुक्मिणी, सत्यभामा, सत्या, नाग्नजिती, सुभामा, शैब्या, गांधारी, लक्ष्मणा च; मित्रविन्दा, कालिन्दी, देवी जाम्बवती, सुशीला, माध्री, कौशल्या, विजयाः, तथा सहस्राणि देवीनां, षोडशसहस्राणि सर्वाः। रुक्मिण्याः पुत्राः युद्धकुशलाः—चारुदेष्णः युद्धशूरः, प्रद्युम्नः महाबलः; सुचारुः, भद्रचारुः, सुदेष्णः, भद्रा, परशुः, चारुगुप्तः, चारुभद्रः, सुचारुकः, चारुहासः कनिष्ठः, कन्या चारुमती च। सत्यभामायाः भानुः, भृङ्गनेत्रः, रोहितः दीप्तिमान्, ताम्रः, चक्रः, जलन्धमः च जाताः। तेषां चत्वारः कन्याः अपि अभवन्; जाम्बवत्याः सम्बः पुत्रः, यः युद्धे दीप्तिमान्। मित्रवतः, मित्रविन्दायाः, सती मित्रविन्दा, मित्रबाहुः, सुनिथः नाग्नजित्याः अपत्यानि। अथ शृणु सहस्राणि पुत्राणाम्—शतगुणानि सहस्राणि पुत्राः तस्य बुद्धिमतः अभवन्। वासुदेवस्य अष्ट्युत्सहस्राणि पुत्राः, कथ्यते च शतसहस्राणि अपि, द्विजश्रेष्ठ। उपसङ्घस्य द्वौ पुत्रौ—वज्रः संक्षिप्तः च; गवेषणस्य भूरिन्द्रसेनः, भूः च। प्रद्युम्नस्य वैदर्भ्यां जातः अनिरुद्धः प्राज्ञः; तस्य युद्धे अरुद्धः, मृगकेतनः च जातः। काश्या सुपार्श्वकन्या सुम्बाय पञ्च महाबलिनः सत्यवादिनः पुत्रान् अजनयत्। त्रिकोटयः महात्मनः यादवाः, षट्शतानि सहस्राणि महाबलिनः। एते सर्वे देवांशाः, महाशक्तिसम्पन्नाः, ये सुरासुरवधाय जाताः, बलवन्तः असुराश्च। मानवेषु जाताः एते सर्वं जनं पीडयन्ति; तेषां विनाशाय एकः यादवकुले जातः। शतं कुलानि महात्मनां यादवानां आसन्; सर्वाणि तानि वैष्णववंशे प्रवृत्तानि। तेषु विष्णुः नेता, अधिकारस्थः; सर्वे यादवाः तस्याज्ञां पालयन्ति। सप्तर्षयः, कुबेरः, यक्षः मणिचरः, शालकः, नारदः, सिद्धः, धन्वन्तरिः च। आदिदेवः विष्णुः एतेषां देवतानां सहितः; किमर्थं एते गणशः स्मर्यन्ते, केषां च के जन्मानि? के च भविष्यन्ति अन्ये च महात्मनः अवताराः? ब्राह्मणक्षत्रिययोः शमः सति, किमर्थं सः मानवेषु जायते? किमर्थं विष्णुः वृष्ण्यन्धकश्रेष्ठः मानवेषु पुनः पुनः प्रादुर्भवति? वद नः पृच्छताम्। स्वं दिव्यरूपं परित्यज्य विष्णुः मानवेषु जायते, यदा युगपरिवर्तने कालः दुर्बलः भवति, प्रभो। सुरासुरयुद्धे हरीश्वरः जायते; दैत्यः हिरण्यकशिपुः त्रीन् लोकान् एकदा अपि आसीत्। यदा बलेः त्रिषु लोकेषु पूर्वं शासनम् अभवत्, तदा सुरासुरयोर् अत्युत्तमं सौहार्दम् आसीत्। जगत् युगाख्यैः असुरैः पूर्णम् अतीव कम्पितम् अभवत्; सुरासुरा च तेषां वशे स्थित्वा समाना अभवन्। बलेः बलार्थं भीषणं महत्तमं युद्धम् उदपद्यत, यत्र सुरासुरयोः महाविनाशः अभवत्।