अथ कदा चित् अश्विन्याः पुत्राः समुत्पन्नाः—पृथुर्विपृथुरश्वत्थामा सुभाहुः सुपार्श्वकश्च गवेषणः। वृष्टिनेमिः सुद्धर्मा शर्यातिरभूमिर्वर्जभूमिः श्रमिष्ठा श्रवणश्चैव जाताः। यः कश्चिदेतां कृष्णेन निरस्तां मिथ्याभिश्रुतिं वेद स मिथ्याभिश्रवणशापात् मुक्तो भवति। आइक्ष्वाक्या वीर्यशालिनः शूरः पुण्यकीर्तिः प्रासादिकश्च पुत्रः जातः। तस्मात् शूरात् भोजानां दश पुत्राः पुरुषत्वेन समुत्पन्नाः। तत्र वासुदेवः महाबाहुः, पूर्वं आनकदुन्दुभिः इति प्रसिद्धः, देवमार्गः, ततो देवश्रवाः जाताः। अनाधृष्टिः शिनिः नन्दः सृञ्जयः श्यामः शमीकः संयूपश्च, तस्य पञ्च कन्याः शीलसम्पन्नाः। ताः पञ्च—श्रुतकीर्तिः पृथाः श्रुतादेवी श्रुतश्रवाः राजाधिदेवी च—महावीरमातरः अभवन्। श्रुतादेव्याः कृतायाः पुत्रः सुग्रीवः उत्पन्नः। कैकेयी देशे श्रुतकीर्तेः धर्मराजः अनुव्रतः जातः। श्रुतश्रवसः चेदिराजः सुनीथः धर्मनिष्ठः रिपुघ्नः समभवत्। सः स्नेहात् कन्यां कुन्तिभोजाय दत्तवान्। सा कन्या कुन्ती, पृथेति च प्रसिद्धा, वासुदेवस्य भगिन्यभवत्। वासुदेवेन सा निष्कलुषपत्नी पाण्डवे दत्ता। पाण्डोः इच्छया सा दिव्यवीर्यसम्पन्नान् पुत्रान् अलभत। धर्मराजात् युधिष्ठिरः, वायोः भीमः, इन्द्रात् धनञ्जयः शक्रसमः जातः। मद्रवत्यां अश्विभ्यां समुत्पन्नौ सुन्दरौ गुणशीलसम्पन्नौ नकुलः सहदेवश्च श्रूयन्ते। रोहिण्या, या पौरवीति प्रसिद्धा, आनकदुन्दुभेः पत्नी, ज्येष्ठः रामः प्रियः शरणश्च पुत्रौ जातौ। ततो रोहिण्याः दुर्दमः दमनोऽथ सुभ्रुः पिण्डारकः महाहनुः चित्राक्षी चान्या च सुन्दरी कन्ये समुत्पन्नाः। देवक्याः शौरेः च सुशेणः प्रसिद्धः उदासी भद्रसेनः ऋषिवासः षष्ठः भद्रविदेहश्च जाताः, तान् सर्वान् कंसः हत्वा नाशितवान्। वर्षारम्भस्य अमावास्यायां महाबाहुः कृष्णः प्रजापतिः प्राचीनकाले जातः। तस्य कनिष्ठा भगिनी कृष्णा शुभद्रा नाम, शुभवाक्; देवक्याः महायशाः महाबलः शूरः अपि जातः। ताम्रायाः शौरेः पुत्रः श्रेष्ठः सहदेवः जातः। देवरक्षिता उपासंगधरं पुत्रं, कन्यां च सुभगां अलभत्, तां कंसः हत्वा नाशितवान्। उपदेव्यां विजयः रोचमानः वर्धमानः देवलः चतुर्वीर्यसम्पन्नाः पुत्राः जाताः। वृकदेव्यां अवगाहो महात्मा, तस्यां नन्दकः अपि जातः। देवक्याः सप्तमः पुत्रः मदनः, महाभाग्यवान्, अजेयः समुत्पन्नः। एकदा शौरिः श्रद्दादेव्याः सह वनं गच्छन्, वैश्यायाः ज्येष्ठः कौशिकः पुत्रः जातः। सुतनू रथराजी च शौरेः पत्न्यौ, तयोः पुण्ड्रः कपिलः च महाबलौ पुत्रौ। जरानाम्नी निषादा धनुर्विद्या विशारदा, सौभद्रः भवः च महाबलिनौ जातौ। देवभागस्य पुत्रः उद्धवः, बुद्धिमान् ज्येष्ठः देवश्रवसः अपि जातः। इक्ष्वाकुकन्यायाः अनाधृष्टेः भार्यायाः पुत्रः श्रद्धः शुद्धात्मा शत्रुघ्नसमानः जातः। करूषायाः पुत्राभावेन, कृष्णेन तुष्ट्या सुतः सुचन्द्रः महाभाग्यवान् महाबलः दत्तः। जाम्बवत्याः चारुदेष्णः साम्बः च लक्षणसम्पन्नौ महाबलिनौ पुत्रौ जातौ। नन्दनस्य तन्तिपालः तन्तिश्च पुत्रौ, शमीकस्य चत्वारः वीर्यसम्पन्नाः पुत्राः—विराजः धनुः श्यामः सृञ्जयश्च। श्यामः अपुत्रकः, शमीकः भोजभावं निन्दित्वा वनं गतः, राजर्षित्वं प्राप्तवान्। यः कृष्णस्य पुण्यजन्म स्मरति शृणोति वा, स सर्वपापैः विमुक्तो भवति। अथ तदा महादेवो देवदेवः कृष्णरूपेण प्रजापतिः क्रीडार्थं मानवेषु जातः। वासुदेवस्य तपसा, स कमललोचनः चतुर्भुजः दिव्यतेजस्वी देवक्यां समुत्पन्नः। श्रीवत्सादिलक्षणैः युक्तं तं देवम् दृष्ट्वा वासुदेवः उवाच—“एष रूपं निवर्तय, भगवन्। अहं कंसाद् भीतोऽस्मि, मम पुत्राः तेन हताः, ज्येष्ठाः महाबलिनः आसन्।” वासुदेवस्य वचनं श्रुत्वा अच्युतः स्वं रूपं संहृत्य, अनुमत्य शौरिं नन्दगोपगृहं नीतवान्। नन्दगोपाय तं दत्वा उवाच—“रक्ष्यतां एषः। सर्वमङ्गलं यदुवंशे भविष्यति। देवक्याः गर्भसंभूतः अयं कंसं हन्ता भविष्यति।” कः वासुदेवः? का देवकी? कः नन्दगोपः? का यशोदा महाव्रता? यः विष्णुं पुत्रमिति प्राह, या तं गर्भे धारयामास, या तं पालयामास—एतेषां महिमा स्तूयते।