शृणुत, भगवंतः, यदुवंशस्य पुण्यकथां सम्यगनुपूर्व्यया प्रवदामि। आहुकस्य चरित्रे विषये केचित् श्लोकाः कीर्त्यन्ते, येषां मध्ये सेवकयुक्तानां, अनुयायिनां, ध्वजवाहिनां, सेनायुक्तानां च महिमा वर्ण्यते। तत्र दशसहस्ररथाः मेघनिनादसदृशध्वनिनः सन्ति स्म, येषु न कश्चित् मिथ्यावादी, न प्रमादी, न यज्ञत्यागी, न दानशून्यः, सर्वे सहस्रदातारः, सत्यव्रतपरायणाश्च। भोजेषु जातः कश्चन नापवित्रो न चाज्ञानी, एषा कथा तेषां विषये उक्ता ये आहुकसेवां प्राप्तवन्तः। आहुकः स्वसुः आहुक्याः विवाहं अवन्त्यां कृतवान्; तस्याः काश्यकन्यायाः द्वौ पुत्रौ जातौ—देवकः च उग्रसेनश्च, दिव्यतेजसः। देवकस्य देवसमाः कन्याः अभवन्—देववान्, उपदेवः, सुदेवः, देवरक्षितः—एतेषां सप्त भगिन्यः आसन्, याः वसुदेवाय दत्ताः। ताः सप्त कन्याः—देवकी, श्रुतदेवी, मित्रदेवी, यशोधरा, श्रीदेवी, सत्यदेवी, सुतापी—इति। उग्रसेनस्य नव पुत्राः आसन्, तेषु कंसः ज्येष्ठः, अन्ये न्यग्रोधः, सुनामन्, कङ्कः, शङ्कुः, अजभुः, राष्ट्रपालः, युद्धमुष्टिः, सुमुष्टिदः च। तेषां पञ्च भगिन्यः कंसा, कंसवती, सुतन्तु, राष्ट्रपाली, कङ्का इत्यादयः। एवं उग्रसेनस्य पुत्रैः सह कुकुरवंशः वर्णितः। भजमानस्य पुत्रः रथिनां श्रेष्ठः विदुरथः अभवत्; तस्मात् आदिदेवः शूरः च जातौ। आदिदेवस्य द्वौ पुत्रौ—शोणाश्वः श्वेतवाहनश्च, धर्मनिष्ठौ, देवसमौ। शोणाश्वस्य पञ्च पुत्राः—शमी, देवशर्मा, निकुण्टः, शक्रः, शत्रुजित्—युद्धविशारदाः। शमिनः पुत्रः प्रतिक्षत्रः, तस्य पुत्रः प्रतिक्षेत्रः, तस्य पुत्रः भोजः, भोजस्य पुत्रः ह्रिदिकः। ह्रिदिकस्य दश पुत्राः, तेषु कृतवर्मा ज्येष्ठः, शतधन्वा मध्यमः। देवार्हः, नभः, भीषणः, अजातः, वनजातः, करम्भकः कनिष्ठः—एते अपि तस्य पुत्राः। देवार्हस्य विद्वान् पुत्रः कम्बलवर्हिषः, तस्य पुत्रः असमान्जसः, तस्य पुत्रः तमोजातः। अजातस्य त्रयः वीरपुत्राः—सुदंष्ट्रः, सुनभः, कृष्णः—एते अन्धकाः इति प्रसिद्धाः। यः कश्चन अन्धकवंशस्य एतां परम्परां नित्यं पठति, सः महतीं कुलसमृद्धिं, पुत्रपौत्रादिकं च प्राप्नोति। ततः, गान्धारी च माध्री च वृष्णेः पत्न्यौ अभवताम्। गान्धार्या मित्रानन्दनः सुमित्रः जातः। माध्र्या युधाजित्, पुनः देवमिधुषः, अनमित्रः, शिबिः, कृतलक्षणः पञ्चमः अभवन्। अनमित्रस्य पुत्रः निघ्नः, तस्य द्वौ पुत्रौ—प्रसेनः, शक्तिसेनः च। प्रसेनस्य स्यमन्तकः नाम मणिः आसीत्, पृथिव्यां सर्वरत्नेषु सः श्रेष्ठतमः। तं मणिं बहुशः याच्यमानः अपि, हृदि संस्थाप्य, गोविन्दः अपि तं प्राप्तुं न अशकत्। एकदा, प्रसेनः तं मणिं धारयन् वनं ययौ, व्याघ्रगुहां प्रविष्टः। तत्र प्रसेनः भल्लूकेण दृष्टः, भल्लूकः अपि तं दृष्टवान्। तस्मिन्काले भल्लूकः प्रसेनं हत्वा मणिं जग्राह। एतस्मिन्नेव काले, प्रसेनहन्ता स भल्लूकः अपि अदृष्टः अभवत्। ततः गोविन्दः प्रसेनवधं श्रुत्वा सन्देहं प्राप, मण्यर्थं प्रसेनः हतः इति निश्चितवान्। तदा गोविन्दः मनसि चिन्तयामास—‘यः एषः वृष्णिषु शत्रुत्वं कृत्वा प्रसेनं हन्ति, तं अहं हनिष्यामि।’ पुनः चिरात् गोविन्दः पुनः शिकारार्थं निर्गतः, दैवयोगात् सः गुहाद्वारं प्राप्तः। तत्र भीमबलवान् भल्लूकराजः जाम्बवान् तम् अपश्यत्, महान् शब्दः कृतः। तं शब्दं श्रुत्वा, गोविन्दः खड्गपाणिः गुहां प्रविश्य जाम्बवन्तं दृष्टवान्। ततः हृषीकेशः क्रुद्धेक्षणः शीघ्रं जाम्बवन्तं गृहीत्वा तेन सह युद्धम् अकरोत्। तदा भल्लूकः विष्णुभक्त्या कर्मणा तं स्तुतवान्। तेन तुष्टः भगवान् वरं दातुम् इच्छन् उवाच। तदा जाम्बवान् प्रार्थितवान्—‘भगवन्, भवच्छक्रेण मम मृत्युर्भवेत्, मम कन्या शुभा भवता पत्नीत्वं प्राप्नुयात्, एषः मणिः अपि त्वया स्वीक्रियताम्।’ ततः महाबाहुः भगवान् चक्रेण जाम्बवन्तं हत्वा, तस्य कन्यां मणिं च गृहित्वा कार्यं साधितवान्। सः सर्वेषां सात्वतानां सभायाम् सत्राजिते मणिं दत्तवान्। एवं जनार्दनः कलङ्केन दुःखितः अभवत्। ततः सर्वे यादवाः वासुदेवं ऊचुः—‘वयं मन्यामहे यः प्रसेनः त्वया हतः इति।’ सत्राजितः दश कैकेयराजकन्याः पत्न्यः अलभत, तासां शतं पुत्राः अभवन्, तेषु भङ्गकारः ज्येष्ठः। भङ्गकारस्य भार्यां व्रतवतीं कृत्वा, तस्याः त्रयः सुकोमलाः पद्मलोचनाः कन्याः अभवन्। सत्यभामा, स्त्रीषु श्रेष्ठा, व्रतानिष्ठा, पद्मावती च—एते कृष्णाय दत्ताः। एवं पुण्यश्लोकाः, भोजानां, अन्धकानां, वृष्णीनां च वंशपरम्परा, सत्यकथां, दिव्यचरित्राणि च एकत्र सम्यग् उपनिबद्धानि।