पुरातनवंशविदाः सततं देवावृद्धस्य महात्मनः गुणान् गायन्ति, तस्य पुण्यविशेषान् स्तुवन्ति। तद्वत् बभ्रूः, पुरुषश्रेष्ठः, देवावृद्धवत् देवसमः, दूरात् श्रूयमानः, समीपात् द्रष्टव्यः, कीर्तिमान् आसीत्। बभ्रू-देवावृद्धयोः सुताः षष्टिः सप्ततिः सहस्राणि पुरातनानां पुरुषाणां, अमरत्वं प्राप्तवन्तः। स तु यज्ञकर्ता, दानाधिपः, वीरः, ब्राह्मणभक्तः, दृढव्रतः, सुन्दरः, महाबलसम्पन्नः, विद्या-वीर्य-कीर्तिमान् आसीत्। ततः कङ्ककन्यया चत्वारः पुत्राः जाताः—कुकुरः, भजमानः, शशी, कम्बलबार्हिषः। कुकुरस्य पुत्रः वृष्णिः, वृष्णेः पुत्रः धृति, तस्य पुत्रः कपोतरोमः, तस्य पुत्रः तैत्तिरिः। तस्य पुत्रः सर्पः, सर्पस्य विद्वान् पुत्रः नलः, नलस्य प्रसिद्धः पुत्रः दरदुन्दुभिः। यदा तस्य यज्ञः समाप्तः, पुनर्वसुर्भूतः; स श्रेष्ठः पुरुषः पुत्रार्थं अश्वमेधं अकरोत्। अतिरात्रयज्ञमध्ये, सभा-मध्यात्, विद्वान्, यज्ञविद्, यज्ञकर्ता, उदारः पुनर्वसुः उत्पन्नः। तस्य द्वौ पुत्रौ—अविजितः च आहुकः—जाता, तथा आहुकी नाम मातृमध्ये प्रसिद्धा अपि जाता। तत्र आहुकस्य सम्बन्धिनां, अनुचराणां, ध्वजिनां, सेनायाः विषये श्लोकाः गायन्ति। तत्र दशसहस्राणि रथानां मेघनिनादवत् आसन्; तेषु कश्चित् असत्यः न, कश्चित् अलसः न, कश्चित् अयज्वा न, कश्चित् अदाता न। भोजेषु कश्चित् अशुचिः वा अज्ञः वा न जातः; एषा कथा आहुकसेवकानां विषये उक्ता। आहुकः स्वसारं आहुकिं अवन्त्यां विवाहाय अदात्; आहुकायाः, काश्यपुत्र्याः, द्वौ पुत्रौ जातौ। देवकः उग्रसेनः च, दिव्यतेजसा युक्तौ, जातौ; देवकस्य वीर्यशालिन्यः कन्याः, देवसमाः, जाताः। देववान्, उपदेवः, सुदेवः, देवरक्षितः—एतेषां सप्त कन्याः वसुदेवाय दत्ताः। देवकी, श्रुतदेवी, मित्रदेवी, यशोधरा, श्रीदेवी, सत्यदेवी, सुतापी—एते सप्त। उग्रसेनस्य नव पुत्राः आसन्; तेषु कंसः ज्येष्ठः, ततो न्यग्रोधः, सुनाम्ना, कङ्कः, शङ्कुश्च, अन्ये च। अजभुः, राष्ट्रपालः, युद्धमुष्टिः, सुमुष्टिदः—एतेषां पञ्च भगिन्यः; कंसः, कंसवती, अन्याः च। सुतन्तुः, राष्ट्रपाली, कङ्का—एते कुलीन्यः; एवं उग्रसेनस्य पुत्रैः कुकुरवंशः निर्दिष्टः। ततः भजमानस्य पुत्रः रथीश्रेष्ठः विदुरथः आसीत्; विदुरथस्य पुत्रौ राजा अधिदेवः शूरः च जातौ। अधिदेवस्य द्वौ पुत्रौ, देवसमौ, व्रतशीलौ—शोनाश्वः श्वेतवाहनः च। शोनाश्वस्य पञ्च पुत्राः, युद्धकुशलाः—शमी, देवशर्मा, निकुंटः, शक्रः, शत्रुजित्। शमीपुत्रः प्रतिक्षत्रः, तस्य पुत्रः प्रतिक्षेत्रः, तस्य पुत्रः भोजः, भोजस्य पुत्रः ह्रिधिकः। ह्रिधिकस्य दश पुत्राः महाबलिनः; तेषु कृतवर्मा ज्येष्ठः, शतधन्वा मध्यस्थः। देवार्हः, नभः, भीषणः महाबलिनः, अजातः, वनजातः, कनिष्ठः करम्भकः—एते पुत्राः। देवार्हस्य विद्वान् पुत्रः कम्बलबार्हिषः; तस्य पुत्रः असमान्जस्, असमान्जसः पुत्रः तमोजातः। अजातस्य त्रयः वीर्यशालिनः पुत्राः—सुदंष्ट्रः, सुनाभः, कृष्णः—एते आन्धकाः प्रसिद्धाः। यः पुरुषः एतद् आन्धकवंशं सततं पठति, सः महत्तमं कुलं, बहुप्रजां च प्राप्नोति। गान्धारी, माध्री च वृष्णेः पत्न्यौ अभवताम्; गान्धार्या मित्रानां प्रियः सुमित्रः जातः। माध्र्या युधाजितः पुत्रः, ततो देवमिधुषः, अनमित्रः, शिबिः, पञ्चमः कृतलक्षणः। अनमित्रस्य पुत्रः निग्नः, निग्नस्य द्वौ पुत्रौ—प्रसेनः महावीर्यः, शक्तिसेनः। स्यामन्तकः, अतुल्यरत्नः, प्रसेनस्य आसीत्; पृथिव्यां सर्वरत्नेषु स रत्नराजः आसीत्। स्यमन्तकरत्नस्य कामनया, हृदि तं रत्नं स्थाप्य, गोविन्दः अपि तं न प्राप्तवान्, न च ग्रहीतुं शक्तः। एकदा प्रसेनः तेन रत्नेन भूषितः वनं गच्छन्, गुफाम् प्रविष्टः, तत्र व्याघ्रेण पूर्णम् इति श्रुतम्। तदा प्रसेनः गुफाम् प्रविश्य, भल्लूकं अपश्यत्; भल्लूकः अपि प्रसेनम् अपश्यत्, प्रसेनजित् अपि भल्लूकम्। प्रसेनं हत्वा, भल्लूकः रत्नं गृहीत्वा अगच्छत्; गुफायां प्रविश्य, प्रसेनः तेन अप्रकाशितः हतः। यदा गोविन्दः प्रसेनस्य निधनं शृणोति, सः सन्देहं अपादयत्; गोविन्दाय स्पष्टं अभवत् यः प्रसेनः रत्नार्थं हतः। प्रसेनः वनं गतः, रत्नेन भूषितः; तं दृष्ट्वा, तेन हतः। ततः गोविन्दः उवाच—'एषः दुष्टः, वृष्णिषु शत्रुत्वम् उपगतः, अहम् एनं हनिष्यामि।' ततः दीर्घकालानन्तरम् गोविन्दः पुनः वनं गच्छन्, यदृच्छया गुफाद्वारस्य समीपे आगच्छत्।