कौशल्या नाम्नी धर्मपत्नी सात्वतस्य चत्वारः धर्मसम्पन्नाः पुत्रान् अजनीयत—भजिनं, भजमानं, दिव्यं, देवावृद्धं च राजानम्। एवं चान्धकः, महाभोजः, वृष्णिः, यदुसुतः च जाताः; तेषां चत्वार्णां वंशानां विस्तारः कथ्यते, शृणु तद्वृत्तान्तम्। भजमानस्य सृञ्जया बाह्यका च पत्न्यौ अभवताम्। तयोः सृञ्जयायां द्वौ पुत्रौ अभवताम्, बाह्यकायां च बाह्यकाः पुत्राः जाताः। तस्य च सृञ्जया बाह्यकायश्च, स्वसारौ पत्न्यौ, बहून् पुत्रान् अजनीयताम्—निमिं, कृमिलं, वृष्णिं च रिपुनगरजयिनम्; एते भजमानस्य बाह्यकायां सृञ्जयायां च जाताः। तत्र देवावृद्धो राजा, स्वबान्धवानां मित्रवृद्धिकरः, सुताभावेन दुःखितः, पुत्रकामः, महत्तपः कृतवान्—"सर्वगुणसम्पन्नः पुत्रो मे जायेत" इति। स तदा मन्त्रं जपन्, कुशाग्रेण जलतलम् आलभ्य, तस्य संस्पर्शेन नदी तेन सन्तुष्टा अभवत्। तस्य राज्ञः पुण्येन सा उत्तमा नदी, मनसा क्लिष्टा, चिन्तयित्वा निश्चयं चकार—"नाहं जानामि या स्त्री तथा पुत्रं जनयेत्; तस्मात् अहं अद्य सहस्रस्त्रीरूपा भविष्यामि।" सा तदा परमसुन्दरी कन्या भूत्वा राजानं विज्ञाप्य, स च व्रतस्थः तां कामयामास। नवमे मासे सा श्रेष्ठा नदी, सर्वगुणसम्पन्नं पुत्रं बभ्रुं नाम, देवावृद्धात् अजनीयत्। ये च वंशविदः सन्ति, ते देवावृद्धस्य महात्मनः गुणान् गायन्ति, तस्य पुण्यान् स्तुवन्ति। यथा दूरात् श्रूयते च, समीपात् दृश्यते च, एवं बभ्रुः नरश्रेष्ठः, देवावृद्धवत् देवतुल्यः आसीत्। षष्टिः सप्ततिः सहस्राणि प्राचीनानां नराणाम्, हे राजन्, बभ्रुदेवावृद्धाभ्यां अमृतत्वं प्राप्तवन्तः। स यज्वा दानपतिः, वीरः, ब्राह्मणभक्तः, व्रतधृतः, सुन्दरः, महातेजाः, विद्या-शौर्यविशारदः च कीर्तिमान् आसीत्। ततः कङ्ककन्यया चत्वारः पुत्राः जाताः—कुकुरः, भजमानः, शशी, कम्बलबर्हिषः। कुकुरस्य पुत्रः वृष्णिः, वृष्णेः पुत्रः धृतिः, तस्य पुत्रः कपोतरोमाः, तस्य पुत्रः तैत्तिरिः। तस्य पुत्रः सर्पः, सर्पस्य विद्वान् पुत्रः नलः, तस्य ख्यातः पुत्रः दरदुन्दुभिः। यदा तद् यज्ञं समाप्तम्, तदा पुनर्वसुर्नाम पुत्रः जातः; स उत्तमपुरुषः पुत्रार्थं अश्वमेधं अकरोत्। तस्मिन् अतिरात्रे यज्ञे, सभामध्ये, वेदविद्, यज्ञकुशलः, दानशीलः च पुनर्वसुः उत्पन्नः। तस्य यमलौ पुत्रौ अभवताम्—अविजितः, आहुकः; आहुक्यपि मातृषु ख्यातिः प्राप्तवती। त्रैः एते श्लोकाः आहुकस्य विषये पाठ्यन्ते—यत्र सहायाः, अनुचराः, ध्वजिनः, सेनाः च सन्ति। तत्र दशसहस्ररथाः मेघनिस्वनसमाः; तेषु न कश्चित् अनृतवादी, न तेजोहीनः, नायज्वा, नादाता सहस्राणाम्। न चापवित्रो न चाज्ञानी भोजेषु जातः; एषा कथा आहुकसेवकानां विषये उक्ता। आहुकः स्वस्वां भगिनीं आहुकिं अवन्त्यां विवाहाय दत्तवान्; तस्यां काश्यपुत्र्यां द्वौ पुत्रौ जातौ। देवकः उग्रसेनः च, दिव्यतेजसौ, तत्र जातौ; देवकस्य देवतुल्याः वीर्यशालिन्यः कन्याः अपि जाताः। देववान्, उपदेवः, सुदेवः, देवरक्षितः—एतेषां सप्त भगिन्यः आसीन्, ताः वसुदेवाय दत्ताः। देवकी, श्रुतदेवी, मित्रदेवी, यशोधरा, श्रीदेवी, सत्यदेवी, सुतापी—एता सप्त कन्याः। उग्रसेनस्य नव पुत्राः, तेषु कंसः ज्येष्ठः, ततः न्यग्रोधः, सुनाम्ना, कङ्कः, शङ्कुः च। अजभुः, राष्ट्रपालः, युद्धमुष्टिः, सुमुष्टिदा—एतेषां पञ्च भगिन्यः; कंसः, कंसवती च, अन्याश्च। सुतन्तुः, राष्ट्रपाली, कङ्का—एता कुलस्त्रियः; एवं उग्रसेनः स्वपुत्रैः सह, कुकुरवंशस्य वृत्तान्तः उक्तः। ततः भजमानस्य पुत्रः रथिनां श्रेष्ठः विदुरथः आसीत्; तस्य पुत्रौ राजा अधिदेवः, शूरः च। अधिदेवस्य द्वौ पुत्रौ, देवतुल्यौ, व्रतशीलौ—शोनाश्वः, श्वेतवाहनः। शोनाश्वस्य पञ्च पुत्राः, युद्धविशारदाः—शमिः, देवशर्मा, निकुण्टः, शक्रः, शत्रुजित् च। शमेश्च पुत्रः प्रतिक्षत्रः, प्रतिक्षत्रस्य प्रतिक्षेत्रः, तस्य पुत्रः भोजः, भोजस्य हृतिकः। हृतिकस्य दश पुत्राः महाबलिनः; तेषु कृतवर्मा ज्येष्ठः, शतधन्वा मध्ये आसीत्। देवार्हः, नभः, भीषणः महाबलः, अजातः, वनजातः, कनिष्ठः करम्भकः—एते तस्य पुत्राः। देवार्हस्य विद्वान् पुत्रः कम्बलबर्हिषः; तस्य पुत्रः असमान्जसः, असमान्जसस्य तमोजातः। अजातस्य त्रयः वीर्यशालिनः पुत्राः—सुदंष्ट्रः, सुनाभः, कृष्णः; एते अन्धकाः इति प्रसिद्धाः। यः एषां अन्धकवंशस्य सततम् अनुक्रमं पठति, स महद् कुलं, विपुलं वंशं च प्राप्नोति। अथ वृष्णेः भार्ये द्वे अभवताम्—गान्धारी च माध्री च। गान्धार्या सुमित्रः मित्रानां प्रियः पुत्रः जातः।