तदा पुलस्त्यः सान्त्वयित्वा अर्जुनं राक्षसं मुमोच। तस्य सहस्रबाहोः धनुष्स्य तन्त्रीनिनादः समुत्पन्नः, यः कल्पान्ते सहस्रमेघघोषोपमः, वज्रनिर्घातवत् आसीत्। हन्त, दैवबलस्य प्रभावः—भृगुवंशजेन तेन तदा अर्जुनः निपातितः। तत्र तस्य सहस्रबाहवः, सुवर्णतलवृक्षसङ्काशाः, छिन्नाः। स कोपाविष्टः प्रभुः अर्जुनं शशाप। स उवाच—"हैहय, यत् त्वया मम कीर्तिमन्तं वनं दग्धं, तस्मात् अन्यः कश्चन त्वत्तः एतद् दुष्करं कर्म सम्पादयिष्यति। स बलवान् तपस्वी भृगुवंशीयो ब्राह्मणः प्रथमं त्वदीयान् सहस्रबाहून् छित्वा त्वां हन्ता।" तस्मात् तदा रामः तस्य मृत्युः अभवत्, मुनिशापेन; एवं स राजर्षिः पूर्वमेव एष वरः वृतः। तस्य शतानि पुत्राणाम् आसन्, येषु पञ्च महाबलिनः महारथाः, शस्त्रकुशलाः, बलवन्तः, धर्मिष्ठाः, महाशक्तिमन्तः आसन्। तत्र शूरसेनः, शूरः, धृष्टः, क्रोष्ट्री, जयध्वजः, वैकर्तः, अवन्तिः च प्रसिद्धाः। जयध्वजस्य पुत्रः महाबलवान् तालजङ्घः, तस्यैव पुत्राः तालजङ्घाः इति विख्याताः, शतसंख्या। तेषां हैहयानां पञ्च कुलानि प्रसिद्धानि—वितिहोत्राः, शर्यताः, भोजाः, अवन्तयः, वृत्तिहोत्राः। तत्र कुन्दिकेराः, तालजङ्घाः च वीर्यवन्तः आसन्। वितिहोत्रस्य पुत्रः अनर्तो नाम, दुर्जयो महाबलः, तस्य पुत्रः मित्रकर्षणः। एवं सहस्रबाहुः कार्तवीर्यार्जुनः, सत्येन चित्तेन, धर्मेण प्रजाः अपालयत्। स पुमान् धनुषा समुद्रपर्यन्तां पृथिवीं विजित्य तिष्ठन्, यः तस्य नाम स्मरति प्रातरुत्थाय, स भाग्यवान् भवति। तस्य वित्तहानिर् न स्यात्, नष्टं च लभ्यते; यः शुद्धेन भक्त्या कार्तवीर्यस्य जन्म आख्यायति, स स्वर्गे पूज्यते। ततः शौनकः पप्रच्छ—"कस्मात् कारणात् कार्तवीर्यः स्वबलं दर्शयन् महात्मनः आपवस्य वनं ददाह? स जनपदपालकः कथं तद् पुण्यवनं दग्धवान्?" एवं पृष्टे, सूतः प्राह—"सूर्यः द्विजरूपं कृत्वा कार्तवीर्यं समुपेत्य उवाच—'एकं मे प्रीत्यर्थं देहि; अहं सूर्यः अस्मि, नराधिप।' राजा उवाच—'भगवन्, किम् उपायेन तुष्यसि? किं भोजनं ददामि? यत् आहसि तत् दास्यामि।' सूर्यः प्राह—'यद् स्थावरं सर्वं मे भोज्यं देहि; तेन तुष्ये।' राजा उवाच—'सर्वं स्थावरं तव तेजसा शक्त्या च दग्धुं न शक्यते, ज्वलनश्रेष्ठ। तस्मात् नमामि त्वाम्।' सूर्यः प्रीतः सन् उवाच—'दिशासु सर्वासु अक्षय्याणि बाणान् तुभ्यं ददामि। येषां मम तेजसा यत्र यत्र मोक्ष्यन्ते, तत्र तत्र ते ज्वलिष्यन्ति।' 'मम तेजसा संयुक्ताः ते बाणाः स्थावराणि शोषयिष्यन्ति, शुष्काणि दग्ध्वा भस्मीकुर्युः। एतेन त्वं तुष्टिं प्राप्स्यसि, नरपतिः।' इति सूर्यः तान् बाणान् अर्जुनाय दत्तवान्। तेन स सर्वाणि स्थावराणि यानि तस्य पुरतः आगतानि, दग्धानि। ग्रामाः, आश्रमाः, गोष्ठानि, नगराणि, रम्याणि देवस्थानानि, वनानि, उद्यानानि—सर्वाणि दग्धानि। एवं स पूर्वदिशं, ततः दक्षिणाम् अपि ददाह। पृथिवी वृक्षतृणरहिताभवत्, तस्य भीषणतेजसा विनष्टा। तस्मिन्नन्तरे महर्षिः सलिलं प्रविश्य, दशसहस्रवर्षाणि तत्र स्थितवान्। तस्मिन् व्रते समाप्ते, स महातपाः तेजस्वी महर्षिः उदितः, अर्जुनेन स्वमाश्रमं दग्धं दृष्ट्वा, क्रुद्धः तं राजर्षिं शशाप। इत्येतत् मया कथितम्। शृणु क्रोष्टोः वंशे जातस्य राजर्षेः प्रसिद्धं वंशावलिं। तस्मिन् वंशे विष्णुः, वृष्णीनां श्रेष्ठः, जातः। क्रोष्टोः पुत्रः वृजिनीवान् नाम महारथः। तस्मात् वृजिनीवानतः स्वाहा नाम बलवान् पुत्रः अभवत्। स्वाहायाः पुत्रः रुशङ्गुः, वाग्मीन् श्रेष्ठः। रुशङ्गोः काम्यायाः सुतः सौम्यः चित्रः, तस्य पुत्रः चित्ररथः, कर्मणि निपुणः। ततः वीर्यवान् चित्ररथिः जातः, यः दानशीलः, कीर्तिमान्, शशबिन्दुः इति ख्यातः, सार्वभौमः। तत्र पुराकाले इयं वंशश्लोकः गायति—'शशबिन्दोः शतानि पुत्राणाम्, प्रत्येकस्य शतानि पुत्राणि।' ते सर्वे विद्वांसः, सुन्दराः, महाधनबलसम्पन्नाः। तेषां शतानां मध्ये पृथुसाह्वः महाबलः। पृथुश्रवाः, पृथुयशाः, पृथुधर्मा, पृथुंजयः, पृथुकीर्तिः, पृथुमना, शशबिन्दवः इति राजानः। इति स्मृतिप्रवदन्ति—श्रेष्ठः पृथुश्रवाः सुयज्ञस्य पुत्रः, सुत्ययोः मध्ये जातः। सुयज्ञस्य पुत्रः उशनाः, पृथिवीं पालयन्, शताश्वमेधयज्ञान् अकरोत्, धर्मात्मा। तस्य पुत्रः तितिक्षुः, शत्रुतापनः इति ख्यातः। तितिक्षोः पुत्रः मरुत्तः, श्रेष्ठः राजर्षिः। मरुत्तस्य पुत्रेषु वीर्यवान् कम्बलवर्हिषः, तस्य पुत्रः विद्वान् कम्बलवर्हिषः, स्वर्णकवचधारी। सः ऋक्मकवचः अन्यान् कवचितान् धनुर्धरान् विविधैः बाणैः हत्वा, इमां पृथिवीं प्राप्तवान्। एवं महर्षयः, राजर्षयः च, स्वकर्मभिः कीर्तिं प्राप्नुवन्ति, यशः च अस्मिन्लोके परत्र च।