समागताः सर्वे राजानः, हे राजेन्द्र, रथान् समारुह्य यथाक्रमं प्रस्थिताः, धर्मेण पृथिवीं दिवं च व्याप्य दीप्तिमन्तः स्वर्गमारोहन्। अहं मन्ये—अहमेव प्रथमं गमिष्यामि, मम सखा महात्मा इन्द्रः अपि नूनं सह गमिष्यति; किन्तु एषः शिबिः, उशीनराणां राजा, केवलः एव अश्वान् शीघ्रं प्रवर्तयामास किमर्थम्? सः देवयानाय सर्वं धनं निष्कल्मषं दत्तवान्; अयं उशीनरस्य पुत्रः, तस्मात् शिबिरपि वः श्रेष्ठतमः। दानं, शौचं, सत्यं, अहिंसा, लज्जा, श्रीः, धृतिः, समता, दया—एतानि सर्वाणि गुणाः, हे राजन्, शिबौ प्रतिष्ठिताः, सः बुद्ध्या अपि अतुल्यः; यः लज्जां समाचरति, धर्मे स्थितः, सः एतान् गुणान् धारयति, अतः शिबिः रथमारोहिष्यति। तदा आश्चर्ययुक्तः अश्टकः पुनः कौतूहलात् स्वं मातामहमिन्द्रतुल्यं पप्रच्छ—"कः त्वं, कुतः आगतः, कथं प्राप्तः? यत् त्वया कृतं, तादृशं नान्यः ब्राह्मणः वा क्षत्रियः वा लोके कर्तुं शक्नोति।" सः प्रत्युवाच—"अहं नहुषपुत्रः ययातिः, पुरोः पिता, पृथिव्याः अधिपः; एतत् रहस्यं वः, हे पौत्राः, प्रख्यातं शिक्षां वदामि। अहं सर्वां पृथिवीं धन्यां समृद्धां च विजित्य, शुद्धाश्वैः सहितां ब्राह्मणेभ्यः अददं; ततः देवाः पुण्यभागिनः अभवन्। अहं पृथिवीं ब्राह्मणेभ्यः अददं, सर्वशः श्रेष्ठान्नैः, प्रशस्तैः गोभिः, सुवर्णेन, मुख्यरत्नैः, अश्वैः हस्तिभिः च शतसहस्रशः। सत्येन स्वर्गभूमी च अग्निश्च मनुष्येषु दीप्तिमन्ति; मम वाक्यं व्यर्थं न किञ्चित्, सत्पुरुषाः हि केवलं सत्यं पूजयन्ति। यः द्विजातिभ्यः अग्निषु च अस्माकं कर्माणि यथावृत्तं अनसूयया निवेदयति, सः अस्माकं लोकं प्राप्नुयात्।" एवं महात्मा ययातिः पौत्रैः, सखिभिः श्रेष्ठैः, पारितः, पृथिवीं परित्यज्य, पुण्यकर्मा, स्वर्गं ययौ, स्वकृतानि कर्माणि लोके प्रसारितानि। एषा कथा, हे नरश्रेष्ठ, सम्पूर्णा विस्तरेण तव निगदिता—नहुषवंशस्य कर्माणि, येषां कीर्तिः पौर्ववंशे प्रतिष्ठिता, यत्र त्वं जातः। एवं शौनकवचनं श्रुत्वा, शतानीकः राजा विस्मितः अभवत्, महता हर्षेण पूर्णः, पूर्णचन्द्रवत् दीप्तिमान्। ततः राजा शौनकं यथाविधि रत्नैः, गोभिः, सुवर्णेन, विविधैः वस्त्रैः च सम्मानितवान्। शौनकः समस्तं धनं स्वीकृत्य, ततः ब्राह्मणेभ्यः दत्त्वा, तत्रैव अन्तर्धानमगमत्। वयं ययातेर् वंशं विस्तरेण श्रोतुम् इच्छामः—कथं सः पुत्रैः, यदुप्रभृतिभिः, लोके प्रतिष्ठितः इति वद। अहं यदूनां ज्येष्ठस्य बलिष्ठस्य च यदोर् वंशं क्रमशः विस्तारतः कथयिष्यामि। यदुः पञ्च पुत्रान् अलभत, ये देवपुत्रसमानाः, महारथाः, महेष्वासाश्च—तेषां नामानि मम श्रुणु। ज्येष्ठः सहस्राजित्, ततो क्रोष्टुः, नीलः, अन्तिकः, लघुः च; सहस्राजितः पुत्रः शतजित् नाम राजा। शतजितः अपि त्रयः पुत्रान् अलभत—हैहयः, हयः, वेणुहयः च। हैहयस्य पुत्रः धर्मनेत्रः, धर्मनेत्रस्य कुन्तिः, कुन्तेः संहतः। संहतस्य महिष्मान् नाम राजा, महिष्मानः रुद्रश्रेयः वीरः। सः पूर्वं उक्तं वाराणस्याम् अभवत्; रुद्रश्रेयसः पुत्रः दुर्दमः। दुर्दमस्य कनकः नाम बुद्धिमान्, कनकस्य चत्वारः पुत्राः लोके प्रसिद्धाः—कृतवीर्यः, कृताग्निः, कृतवर्मा, कृतौजाः चतुर्थः। कृतवीर्यात् अर्जुनः उत्पन्नः। एषः अर्जुनः सहस्रबाहुः, सप्तद्वीपाधिपः, दशसहस्रवर्षाणि तपः अचरत्। कृतवीर्यः दत्तात्रेयं अत्रिपुत्रं पूजितवान्, तस्मै दत्तात्रेयः चत्वारः वरान् दत्तवान्। प्रथमं सहस्रबाहुतां याचितवान्, ततो दुष्टनिग्रहणं, धर्मपालनं च। भूमेः युद्धेन जयः, धर्मेण राज्यं, युद्धे च अतिक्रान्तान् हन्तुमधिकारः। तेन सप्तद्वीपा पृथिवी पर्वतसमेता सप्तसिन्धुभिः परिवृता क्षात्रेण धर्मेण जयिता। तस्य प्रार्थनया सहस्रबाहुत्वं जातम्, रथः ध्वजः च उत्पन्नौ—इति श्रुतम्। दशसहस्रयज्ञाः तेन द्वीपेषु विघ्नरहिताः कृताः। तस्य सर्वे यज्ञाः दानसमृद्धाः, सर्वत्र सुवर्णयूपाः सुवर्णवेदिकाः च। सर्वत्र देवैः विमानगम्यैः सह शोभिताः, गन्धर्वाप्सरसां च सदा शोभायमानाः। तस्य यज्ञे गन्धर्वः नारदः गीतं गायन्, कृतवीर्यार्जुनस्य महत्त्वं दृष्ट्वा। नूनं क्षत्रियाः कृतवीर्यपथं न प्राप्स्यन्ति—यज्ञैः, दानैः, तपसा, वीर्येण, विद्यया वा। सः खड्गचक्रधनुष्मान् रथे स्थितः सप्तद्वीपान् योगीव चौरान् पश्यन् अतीत्य ययौ। सः नराधिपः पंचाशीतिसहस्रवर्षाणि राज्यं कृत्वा, सार्वभौमः, सर्वरत्नसमृद्धः अभवत्। सः स्वयम् गोपः अभवत्, क्षेत्ररक्षकः च, योगबलात् अर्जुनः मेघकर्ता अभवत्। सः सहस्रबाहुः धनुषः ज्यानिष्पीडितबाहुः, शरदादित्यवत् सहस्रकिरणः दीप्तिमान् बभौ।