देवर्षिः सुतराम् आदरपूर्वकं कथां प्रवर्तयन् उवाच— हे भगवन्, कथं त्वं देवयान्याः पुत्रं शुक्रस्य पौत्रं पुरुम् ज्येष्ठं पुत्रं यदुं परित्यज्य राज्यं दास्यसि? तव ज्येष्ठः यदुः, ततः तुर्वसुः; शर्मिष्ठायाः पुत्रः द्रुह्युः, अनुः च, अन्ते च पुरुः एव। कथं कनिष्ठः ज्येष्ठं परित्यज्य राज्यं लभेत? एषः धर्मः स्पष्टः; स्वधर्मं पालय। तदा ययातिः सर्ववर्णान् ब्राह्मणादीन् आह्वय्य, "शृण्वन्तु मम वचनानि। अहं कदापि ज्येष्ठाय राज्यं न दास्यामि। मम ज्येष्ठः यदुः मम आज्ञां न पालयामास; सः पितरं विरुद्धः आसीत्, सः सत्पुत्रेषु न गण्यते। यः मातापित्रोः वचनं पालयति, हितकारी धर्मपथगामी च, सः एव सत्पुत्रः, यः पुत्रवत् आचरति। मया यदुना, तथैव तुर्वसुद्रुह्युनुभिः अपमानितः; अतः अहं महदवमानं प्राप्तवान्। पुरुः मम आज्ञां पूरयामास, विशेषतः मां पूजयामास; सः कनिष्ठः अपि, मम उत्तराधिकारी, यतः सः मम वार्धक्यं सहनं कृतवान्। मम कामः पुरुणा सम्पादितः; शुक्रेण काव्येन मम वरः दत्तः। यः पितरं पालयति, सः एव राज्ये पतिः भवितव्यः; सर्वे अनुमोदन्तु—पुरुः एव अभिषिक्तः भवतु। यः गुणैः युक्तः पुत्रः, सदा मातापित्रोः हितं करोति, सः एव सर्वमङ्गलान् अर्हति; यद्यपि कनिष्ठः, सः स्वामी। राज्यं योग्याय ज्येष्ठाय भवति; यः प्रियः भवति, यः तव प्रियं करोति। शुक्रेण दत्ते वरे अन्यथा वक्तुं न शक्यते।" एवमुक्ते, संतुष्टैः नागरैः प्रजाभिः च, नहुषः स्वं पुत्रं पुरुम् अभिषिञ्चत्। राज्यं दत्त्वा पुरवे, राजा वने वासाय व्रतं गृहीत्वा, ब्राह्मणैः तपस्विभिः सह नगरात् निर्गतः। यदुत्, यदुतः यादवाः, तुर्वसोर्यवनाः, द्रुह्योर्भोजाः, अनुर्म्लेच्छाः जाताः। पुरोः पौरवा वंशः, यस्मिन्भवान् जातः, राजन्। सहस्रवर्षात् कुरुवंशे राज्यं प्राप्तम्। एवं नहुषपुत्रः ययातिः प्रियं पुत्रं राज्ये स्थाप्य, वनं गतः। सः ब्राह्मणैः सह वने स्थित्वा, फलमूलभक्षी, संयतः, स्वर्गं प्राप्तवान्। सः स्वर्गे सुखेन वसन्नपि, अल्पेनैव कालेन, शक्रेण पुनः पतितः। सः असहायः स्वर्गात् पतित्वा, न भूमिं न स्वर्गं प्राप्तवान्, मध्ये एव स्थितः, इति श्रुतम्। पुनः स्वर्गं गतः, वसुमता राज्ञा, अष्टकेन, प्रतर्दनेन, शिबिना च सह, दिव्यसभायाम् एकत्र समागच्छत्। कस्मात् कर्मणः सः राजा स्वर्गं पुनः प्राप्तवान्? कथं इन्द्रेण भूमौ पतितः? सर्वं तत्त्वेन श्रुतुमिच्छामि, भगवन्, ऋषिसभायाम्। ययातिः भूमिपालः, देवाधिपतेः समः, कुरुवंशस्य पोषकः, अग्निवत् दीप्तिमान्। यस्य कीर्तिः विशालाऽसीत्, सत्यवाक्यः, महान्, तस्य स्वर्गस्थमिह चरितं श्रोतुमिच्छामि। शृणु, अहं ते ययातेश्च स्वर्गस्थस्य, भूमिस्थस्य च उत्तमां कथां पापनाशिनीं धर्म्यां वक्ष्यामि। सः नहुषपुत्रः ययातिः हर्षेण पुरुम् कनिष्ठं पुत्रं राज्ये स्थाप्य, वनं गतः। सः यदुप्रभृतयः पुत्रान् स्वस्वगतौ स्थाप्य, दीर्घकालं वने फलमूलभक्षी स्थितः। सः जितात्मा जितक्रोधः, पितृदेवतार्चनसम्पन्नः, वानप्रस्थविधानतः होमं कृत्वा अग्नीन् यथाविधि पूजयामास। अतिथीन् सदा वन्यैः हविभिः सत्कृत्य, महान् सः शीलवान्, उन्मूल्य शाकानि, अवशिष्टं खादन्, कदापि स्वयंपाकं न खादति। एवं सहस्रवर्षं तस्य व्रतमासीद्; जलमेवाश्नन्, त्रिवर्षाणि मौनव्रतेन च। ततः संवत्सरं वायुभक्षः, पञ्चाग्निमध्ये तपः कृत्वा, अपरं संवत्सरं अचेष्टत। पादैकस्थः षण्मासान् वायुभक्षः, धर्मकर्मणा कीर्तिमान्, स्वर्गं गतः, लोकान् अतीत्य। स्वर्गे सः राजा त्रिंशद्भिः देवैः, साध्यैः, मरुद्भिः, वसुभिः च पूजितः वसति स्म। तत्र देवलोकात् ब्रह्मलोकं गतः, सः पुण्यशीलः, संयमी, दीर्घकालं तत्र स्थितः। एकदा सः ययातिः श्रेष्ठः राजा शक्रस्य समीपम् आगतः; तत्र शक्रः तं पृच्छति स्म—"यदा पुरुः तव रूपेण जरां गृहीत्वा जनानाम् मध्ये विचरन्, राज्यं दत्त्वा किमुक्तवान्? सत्यम् आख्याहि।" सः उवाच—"जनानां अनुमत्यैः पुरुम् राज्ये स्थापयित्वा, अवदं—'गङ्गायमुनयोः मध्ये एषा भूमिः तव; पृथिव्याः मध्ये त्वं राजा, भ्रातरः सीमासु अधिपतयः।' क्रोधरहितः क्रोधवतां श्रेष्ठः; क्षमावान् अक्षमावतां श्रेष्ठः; अमानुषेषु मानुषः श्रेष्ठः; मूढेषु पण्डितः श्रेष्ठः। यः अपमानितः सन् न प्रत्यपमानं करोति, तेन अपमानं सहते, सः अपमानिनं दहति, शुभानि च प्राप्नोति।