धर्मेण राजा ययातिः स्वजनान् यथोचितं तुष्टवान्, स्वयमेव इन्द्रस्य सदृशः राज्यं कृत्वा सर्वान् प्रजाः प्रमोदितवान्। स राजा सिंहगमनो, तारुण्ये स्थितः, कामोपभोगेषु प्रवृत्तः, धर्ममर्यादाम् अतिक्रम्य परमं सुखं अन्वभवत्। शुभान् अभिलषितान् अर्थान् प्राप्त्वा, राजा तृप्तः सन्, किन्तु श्रान्तः, नरपतिः सहस्रवर्षपर्यन्तकालस्य समाप्यतेति समयं स्मरत्। स महाबलः यथाकालं विज्ञाय, कालविभागान् चिन्तयन्, तदानीं कालसंपूर्णतां ज्ञात्वा पुत्रं पुरुम् इत्येवमुवाच— "कामः हि विषयोपभोगैः न कदापि तृप्यति; घृतदग्धाग्निवत् स एव अधिकतरं वर्धते। यद् यद् पृथिव्यां तिलयवगोलधनं गवः स्त्रियः च विद्यन्ते, तत् सर्वं एकस्य अपि न पर्याप्तम्; एतद् दृष्ट्वा तुष्टिं प्राप्नुयात्। हे रिपुसूदन, हर्षेण, उत्साहेन, स्वेच्छया च, अहम् अपि तव सह तैः तारुण्योपभोगैः सम्यक् उपभुक्तवान्।" "पुरो, अहं तुष्टः अस्मि, तुभ्यं शुभमस्तु! एतद् तव एव तारुण्यं गृहाण, एतत् राज्यं च गृहाण, त्वं हि मे प्रियतमः पुत्रः।" एवं नहुषात्मजः राजा ययातिः जरां स्वीकृतवान्, पुःरुः तु स्वं तारुण्यं पुनः प्राप्तवान्। यदा राजा स्वपुत्रं कनिष्ठं पुरुम् अभिषेक्तुम् इच्छति स्म, तदा ब्राह्मणमुख्यैः सह सर्ववर्णाः इदं वचोऽब्रुवन्— "भो प्रभो, कथं त्वं राज्यं पुरवे दास्यसि, सः देवयानीयः शुक्रपौत्रः, ज्येष्ठं पुत्रं यदुम् उपेक्ष्य? तव ज्येष्ठः पुत्रः यदुः, ततः तुर्वसुः, शर्मिष्ठायाः पुत्रः द्रुह्युः, ततः अनु, एवं च पुःरुः। कथं कनिष्ठः राज्यं लभेत, ज्येष्ठं अतिक्रम्य? एतद् तव स्पष्टयामः—स्वधर्मं पालय।" ततः सर्ववर्णान् ब्राह्मणमुख्यान् च संबोध्य राजा ययातिः उवाच—"न कदापि अहं ज्येष्ठाय राज्यं दास्यामि। मम ज्येष्ठः यदुः मम आज्ञां न कृतवान्, सः पितरं प्रतिकूलं आचरितवान्; तादृशः पुत्रः सतां मध्ये पुत्रत्वं न प्राप्नोति। यो मातुः पितुः च वचनानुसारं आचरति, हितकरः धर्ममार्गानुगः, सः एव पुत्रः, सः एव पितरौ प्रति पुत्रवत् आचरति।" "मया यदुना तिरस्कारः कृतः, तथा तुर्वसुना, द्रुह्युना, अनुना च; तेन महता अवमानितः अस्मि। पुःरुः तु मम आज्ञां पूर्णतया कृतवान्, विशेषेण च मानितवान्; सः कनिष्ठः अपि, मम उत्तराधिकारी, यतः सः मम जरां वहन्। मम अभिलाषः पुःरुणा पुत्ररूपेण सिद्धः, शुक्रेण कविना उशनसा च मे वरः दत्तः।" "यो पितरं अनुगच्छति, सः पुत्रः भूम्याः राजा भवेत्; सर्वेऽपि अनुमोदन्तु—पुःरुः राज्याभिषिक्तः भवतु। गुणसम्पन्नः पुत्रः, यो मातापित्रोः सदा हितं आचरति, सः सर्वमङ्गलयोग्यः; सः कनिष्ठः अपि स्वामी भवति।" "एतद् राज्यं तस्य ज्येष्ठस्य योग्यं, यः वः प्रियः, यः च वः प्रियं करोति। शुक्राय वरं दत्वा अन्यथा वक्तुम् न शक्यते।" इति। ततः नहुषः, तुष्टैः नगरजनैः प्रजाभिः च संबोधितः, आत्मनः पुत्रं पुःरुं राज्याभिषिक्तवान्। राज्यं पुःरवे दत्त्वा, राजा वने वासाय व्रतम् आदाय, ब्राह्मणैः तपस्विभिः च सह नगरीं त्यक्त्वा निर्गतः। यदुतो यदुजातात् यादवाः, तुर्वसोर्यवनाः, द्रुह्योर्भोजाः, अनुजातात् म्लेच्छगणाः उत्पन्नाः। पुःरुतोऽपि पौरववंशः, यस्मिन्त्वं जातः, हे राजन्। सहस्रवर्षे व्यतीते, कुरुवंशे राज्यं प्राप्तम्। एवं राजा नहुषः ययातिः प्रियं पुत्रं राज्ये स्थाप्य, वनवासं गतः। सः वने ब्राह्मणैः सह कन्दमूलफलभक्षः, संयतः, दिवं गतवान्। सः स्वर्गे हृष्टः सुखी च वसन्, अल्पेन कालेन शक्रेण पुनः पतितः। सः अशक्तः स्वर्गात् पतित्वा, न भूमिं न स्वर्गं प्राप्तवान्, मध्ये एव स्थितः, इति श्रुतम्। ततः पुनः, कथ्यते, सः स्वर्गं गतवान्, वसुमता, अष्टकेन, महाबलेन प्रतर्दनेन, शिबिना च सह, सभायाम् एकत्र मिलित्वा। केन कर्मणा सः राजा पुनः स्वर्गं प्राप्तवान्? कथं च सः इन्द्रेण भूमौ पतितः? एतत् सर्वं श्रोतुम् इच्छामि, हे भगवन्, दिव्यऋषिसभायाम् अस्मिन्समये त्वत्तः। ययातिः, भूमिपालः, इन्द्रतुल्यः, कुरुवंशपोषकः, वह्निसमप्रभः। यस्य कीर्तिः विशालाः, सत्यवादिता प्रसिद्धा, महिमा अतुल्या, तस्य स्वर्गे च इह च सर्वं श्रोतुम् इच्छामि, हे देवेश। एवम् अहं तुभ्यं ययातेरुत्तमां कथां, स्वर्गे च इह च, पुण्याय, सर्वपापप्रणाशिनीं वक्ष्यामि। ययातिः, नहुषः, हर्षेण पुःरुं कनिष्ठं पुत्रं राज्ये स्थाप्य, ततः वनं गतः। स्वपुत्रान् यदुप्रमुखान् स्वस्वगतौ स्थाप्य, राजा दीर्घकालं वने कन्दमूलफलभक्षः वासं कृतवान्। सः आत्मसंयमी, क्रोधजयः, पितृदेवताभ्यां तर्पणं कृत्वा, वने व्रतं यथाविधि अग्निषु हविर्दत्तवान्। सः महात्मा अतिथीन् सदा वन्यैः फलैः सत्कारं कृत्वा, यथाशक्त्या उन्मीलितधान्योपजीवी, शेषभोजनं केवलं भुक्तवान्, न स्वयमेव पाकं कृतवान्। एवं धर्मात्मा ययातिः, राज्यं पुत्राय दत्त्वा, वनवासी तपस्वी च भूत्वा, स्वर्गं प्राप्तवान्, तत्र च पुण्यकर्मणा देवैः सह सन्नद्धः।