ययातिः नहुषपुत्रः, वृद्धावस्थया क्लिष्टः, पुत्रं पूरुम् उवाच— "तव वीर्येण अल्पकालं कामान् भोक्तुम् इच्छामि। सहस्रवर्षे समाप्ते तव यौवनं ते प्रतिपाद्य वृद्धिं पुनः स्वीकर्तुम् इच्छामि।" एवं उक्तः पूरुः पितरं प्रीत्या प्रत्युवाच— "यथा भवतः आदेशः, तथा करिष्यामि। राजन्, वृद्धावस्थां क्लिष्टां अहं स्वीकर्तुं यौवनं ते ददामि; यथेष्टं कामान् भोक्तुम् अर्हसि। वृद्ध्या आच्छादितः तव रूपं वयश्च धारयिष्यामि; यौवनं तुभ्यं दत्त्वा तव इच्छानुसारं जीविष्यामि।" एवं पूरुना उक्तः ययातिः सुतं सन्तुष्टः अभ्यनुज्ञाय वरं ददौ— "पुत्र पूरु, तव वंशः सर्वकामैः, धनैः च समृद्धः भविष्यति।" ततः राजर्षिः ययातिः काव्यस्य महान् व्रतम् स्मृत्वा वृद्धिं पूरवे समर्पयामास। पूरुना यौवनं लब्ध्वा ययातिः, नहुषपुत्रः, तेन उत्साहेन कामान् सम्यक् धर्मानुकूलं भोक्तुम् आरभत। स यथा इच्छाम्, उत्साहेन, समये, सुखेन च, धर्मनुगुणं कामान् भोक्तुम् अर्हति। स यज्ञैः देवांश्च, पितृभिः तर्पणैः, दुःखितान् दया-कार्यैः, द्विजश्रेष्ठान् इच्छितैः दानैः तुष्टवान्। अतिथीन् अन्नपानैः सत्कृत्य, जनान् रक्षित्य, शूद्रान् चोरान् च निगृह्य, सदा सौम्यभावं दर्शयामास। धर्मेन ययातिः सर्वान् प्रजाः सुखयामास, साक्षाद् इन्द्रवत् राज्यं कृतवान्। स सिंहगामिनः राजा, यौवनसम्पन्नः, कामान् भोक्तुम् आरभत, धर्मं न उल्लंघ्य। शुभान् कामान् लब्ध्वा, राजा तुष्टः अपि श्रान्तः अभवत्, सहस्रवर्षे समाप्ते समयं स्मृतवान्। स शक्तिमान्, कालविभागं चिन्तयित्वा, समयं पूर्णम् इति ज्ञात्वा, पुत्रं पूरुम् उवाच— "कामानां भोगेन न कदापि तृप्तिः; घृतदत्ताग्निवत् तेषां वृद्धिः एव। यद् यद् धान्यं, सुवर्णं, गोः, स्त्रियः च पृथिव्यां सन्ति, तद् सर्वं एकस्य तृप्तये न पर्याप्तम्; अतः सन्तोषः अन्वेष्टव्यः। शत्रुनिग्रहेण, उत्साहेन, यथा इच्छाम्, यौवनस्य सुखानि त्वया सह भोक्तानि। पूरु, सन्तुष्टोऽस्मि; तव यौवनं पुनः स्वीकुरु, राज्यं च गृहाण, त्वं मे प्रियः पुत्रः।" ततः ययातिः वृद्धिं स्वीकृत्य, पूरुः यौवनं पुनः प्राप्नोत्। राजा पूरुम् अभिषिक्तुम् इच्छन्, ब्राह्मणाद्याः वर्गाः इदं वचनं ऊचुः— "राजन्, किमर्थं पूरवे राज्यं दास्यसि, यदुं ज्येष्ठं पुत्रं परित्यज्य? तव ज्येष्ठः यदुः, ततः तुर्वसु, शर्मिष्ठापुत्रः द्रुह्युः, अनुः, पूरुश्च। कatham कनिष्ठः राज्यं प्राप्नुयात्, ज्येष्ठं लंघयित्वा? धर्मं पालय; इदं स्पष्टं वदामः।" ययातिः सर्ववर्णान् ब्राह्मणैः सह संबोध्य उवाच— "राज्यं कदापि ज्येष्ठाय न दास्यामि। ज्येष्ठः यदुः मम आदेशं न पालनं कृतवान्; पितरं विरुद्धं आचरन्, स धर्मिष्ठेषु पुत्रः न गण्यते। या माता-पितरौ वदतः, तदनुसारं आचरतः, हितकरः, धर्ममार्गानुगामी पुत्रः एव सुतः इति गण्यते। मया यदुना, तुर्वसुना, द्रुह्युना, अनुना च अपमानः कृतः; पूरुना आदेशः पालितः, विशेषतः मानितः। कनिष्ठः अपि, वृद्धिं धारयित्वा, मम उत्तराधिकारीः। मम इच्छा पूरुना सुतरूपेण सिध्दः; काव्य उशनाः शुक्रः स्वयं वरं दत्तवान्। पितरं अनुगच्छन् पुत्रः एव राजा, भूमेः स्वामी च। सर्वे अनुमोदन्तु, पूरुः अभिषिक्तः भवतु। गुणसम्पन्नः पुत्रः, या माता-पितरौ हिताय सदा आचरति, शुभं सर्वं अर्हति; कनिष्ठः अपि, स्वामी भवति। राज्यं ज्येष्ठस्य अर्हस्य; या प्रियः, तव इच्छानुसारं आचरतः। शुक्राय वरं दत्त्वा अन्यथा कथयितुं न शक्यते।" ततः नहुषः, प्रजासन्तुष्टैः संबोधितः, पूरुं पुत्रं राज्ये अभिषिच्य, राज्यं दत्त्वा, ब्राह्मणैः तपस्विभिः सह वनवासव्रतम् अकरोत्। यदु से यादवाः, तुर्वसु से यवनाः, द्रुह्यु से भोजाः, अनु से म्लेच्छाः जाताः। पूरु से पौरववंशः, यस्मिन्त्वं जातः, राजन्। सहस्रवर्षे समाप्ते, राज्यं कुरुवंशे आगतम्। एवं नहुषपुत्रः ययातिः, प्रियं पुत्रं राज्ये स्थाप्य, वनवासिनः ऋषिः अभवत्। वनवासे ब्राह्मणैः सह, फलमूलैः जीवन्, आत्मनिग्रहं कृत्वा, स्वर्गं प्राप्तवान्। स स्वर्गे सुखेन वासं कृतवान्; किन्तु शक्रेण शीघ्रं पतितः। स दुर्बलः स्वर्गात् पतित्वा, पृथिवीं न प्राप्तवान्, मध्ये स्थितः; इदं मया श्रुतम्।