ਤੀਰ੍ਥਂ ਤੁ ਪੁष੍ਕਰਂ ਨਾਮ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮਂ ਤਥੈਵ ਚ ਸੋਮਪਾਨਂ ਚ ਵਿਖ੍ਯਾਤਂ ਯਤ੍ਰ ਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰਾਲਯਮ੍
ਇੱਕ ਤੀਰਥ ਪੁਸ਼ਕਰ ਨਾਮ ਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਵੀ; ਸੋਮਪਾਨ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਦਾ ਵਾਸ ਹੈ।
ਤੀਰ੍ਥਂ ਸਾਰਸ੍ਵਤਂ ਨਾਮ ਸ੍ਵਾਮਿਤੀਰ੍ਥਂ ਤਥੈਵ ਚ ਮਲਂਦਰਾ ਨਦੀ ਪੁਣ੍ਯਾ ਕੌਸ਼ਿਕੀ ਚਨ੍ਦ੍ਰਿਕਾ ਤਥਾ
ਸਾਰਸਵਤ ਨਾਮ ਦਾ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਵਾਮੀਤੀਰਥ ਵੀ; ਪਵਿੱਤਰ ਮਲੰਧਰਾ, ਕਉਸ਼ਿਕੀ ਅਤੇ ਚੰਦ੍ਰਿਕਾ ਨਦੀਆਂ ਵੀ ਹਨ।
ਵੈਦਰ੍ਭਾ ਵਾਥ ਵੈਰਾ ਚ ਪਯੋष੍ਣੀ ਪ੍ਰਾਙ੍ਮੁਖਾ ਪਰਾ ਕਾਵੇਰੀ ਚੋਤ੍ਤਰਾ ਪੁਣ੍ਯਾ ਤਥਾ ਜਾਲਂਧਰੋ ਗਿਰਿਃ
ਵੈਦਰਭਾ ਜਾਂ ਵੈਰਾ, ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਵਹਿੰਦੀ ਪਯੋਸ਼ਣੀ, ਉੱਤਰ ਦੀ ਕਾਵੇਰੀ, ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜਾਲੰਧਰ ਪਹਾੜ।
ਏਤੇषੁ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਤੀਰ੍ਥੇषੁ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਮਾਨਨ੍ਤ੍ਯਮਸ਼੍ਨੁਤੇ ਲੋਹਦਣ੍ਡਂ ਤਥਾ ਤੀਰ੍ਥਂ ਚਿਤ੍ਰਕੂਟਸ੍ਤਥੈਵ ਚ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਤੀਰਥਾਂ 'ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਭੇਟ ਅਨੰਤ ਫਲ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ; ਲੋਹਦੰਡ ਅਤੇ ਚਿਤਰਕੂਟ 'ਤੇ ਵੀ।
ਵਿਨ੍ਧ੍ਯਯੋਗਸ਼੍ਚ ਗਙ੍ਗਾਯਾਸ੍ ਤਥਾ ਨਦੀਤਟਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ ਕੁਬ੍ਜਾਭ੍ਰਂ ਤੁ ਤਥਾ ਤੀਰ੍ਥਮ੍ ਉਰ੍ਵਸ਼ੀਪੁਲਿਨਂ ਤਥਾ
ਵਿੰਧਿਆ ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਦਾ ਮਿਲਾਪ, ਪਵਿੱਤਰ ਨਦੀ ਦਾ ਕੰਢਾ, ਕੁਬਜਾਭ੍ਰਾ ਤੀਰਥ ਅਤੇ ਉਰਵਸ਼ੀ ਦਾ ਰੇਤਲਾ ਕੰਢਾ ਵੀ।
ਸਂਸਾਰਮੋਚਨਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਤਥੈਵ ऋਣਮੋਚਨਮ੍ ਏਤੇषੁ ਪਿਤृਤੀਰ੍ਥੇषੁ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਮ੍ ਆਨਨ੍ਤ੍ਯਮਸ਼੍ਨੁਤੇ
ਇੱਕ ਤੀਰਥ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਰਜ਼ਾ ਮੁਕਾਉਣ ਵਾਲਾ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਤੀਰਥਾਂ 'ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਭੇਟ ਅਨੰਤ ਫਲ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਅਟ੍ਟਹਾਸਂ ਤਥਾ ਤੀਰ੍ਥਂ ਗੌਤਮੇਸ਼੍ਵਰਮੇਵ ਚ ਤਥਾ ਵਸਿष੍ਠਤੀਰ੍ਥਂ ਨੁ ਹਾਰੀਤਂ ਤੁ ਤਤਃ ਪਰਮ੍
ਅਟਟਹਾਸ ਤੀਰਥ, ਗੌਤਮੇਸ਼ਵਰ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਤੀਰਥ ਅਤੇ ਫਿਰ ਹਾਰੀਤ ਤੀਰਥ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਵਰ੍ਤਂ ਕੁਸ਼ਾਵਰ੍ਤਂ ਹਯਤੀਰ੍ਥਂ ਤਥੈਵ ਚ ਪਿਣ੍ਡਾਰਕਂ ਚ ਵਿਖ੍ਯਾਤਂ ਸ਼ਙ੍ਖੋਦ੍ਧਾਰਂ ਤਥੈਵ ਚ
ਬ੍ਰਹਮਾਵਰਤ, ਕੁਸ਼ਾਵਰਤ, ਹਯਤੀਰਥ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਿੰਡਾਰਕ ਅਤੇ ਸ਼ੰਖੋਧਾਰ ਵੀ।
ਘਣ੍ਟੇਸ਼੍ਵਰਂ ਬਿਲ੍ਵਕਂ ਚ ਨੀਲਪਰ੍ਵਤਮੇਵ ਚ ਤਥਾ ਚ ਧਰਣੀਤੀਰ੍ਥਂ ਰਾਮਤੀਰ੍ਥਂ ਤਥੈਵ ਚ
ਘੰਟੇਸ਼ਵਰ, ਬਿਲਵਕ, ਨੀਲ ਪਹਾੜ, ਧਰਣੀ ਤੀਰਥ ਅਤੇ ਰਾਮ ਤੀਰਥ ਵੀ।
ਅਸ਼੍ਵਤੀਰ੍ਥਂ ਚ ਵਿਖ੍ਯਾਤਮ੍ ਅਨਨ੍ਤਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਦਾਨਯੋਃ ਤੀਰ੍ਥਂ ਵੇਦਸ਼ਿਰੋ ਨਾਮ ਤਥੈਵੌਘਵਤੀ ਨਦੀ
ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਸ਼ਵਤੀਰਥ, ਜੋ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਭੇਟ ਅਤੇ ਦਾਨ ਲਈ ਅਨੰਤ ਹੈ; ਵੇਦਸ਼ਿਰਸ ਨਾਮ ਦਾ ਤੀਰਥ ਅਤੇ ਔਘਵਤੀ ਨਦੀ ਵੀ।
ਤੀਰ੍ਥਂ ਵਸੁਪ੍ਰਦਂ ਨਾਮ ਛਾਗਲਾਣ੍ਡਂ ਤਥੈਵ ਚ ਏਤੇषੁ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਦਾਤਾਰਃ ਪ੍ਰਯਾਨ੍ਤਿ ਪਰਮਂ ਪਦਮ੍
ਵਸੁਪ੍ਰਦਾ ਨਾਮ ਦਾ ਤੀਰਥ ਅਤੇ ਛਾਗਲਾਂਡਾ ਵੀ; ਇਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਭੇਟ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਤਥਾਚ ਬਦਰੀਤੀਰ੍ਥਂ ਗਣਤੀਰ੍ਥਂ ਤਥੈਵ ਚ ਜਯਨ੍ਤਂ ਵਿਜਯਂ ਚੈਵ ਸ਼ਕ੍ਰਤੀਰ੍ਥਂ ਤਥੈਵ ਚ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਦਰੀ ਤੀਰਥ, ਗਣ ਤੀਰਥ, ਜਯੰਤ, ਵਿਜਯ ਅਤੇ ਸ਼ਕਰ ਤੀਰਥ ਵੀ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੀਪਤੇਸ਼੍ਚ ਤਥਾ ਤੀਰ੍ਥਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਰੈਵਤਕਂ ਤਥਾ ਤਥੈਵ ਸ਼ਾਰਦਾਤੀਰ੍ਥਂ ਭਦ੍ਰਕਾਲੇਸ਼੍ਵਰਂ ਤਥਾ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀਪਤੀ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ, ਰੈਵਤਕ ਤੀਰਥ, ਸ਼ਾਰਦਾ ਤੀਰਥ ਅਤੇ ਭਦਰਕਾਲੇਸ਼ਵਰ ਤੀਰਥ ਵੀ ਹਨ।
ਵੈਕੁਣ੍ਠਤੀਰ੍ਥਂ ਚ ਪਰਂ ਭੀਮੇਸ਼੍ਵਰਮਥਾਪਿ ਵਾ ਏਤੇषੁ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਦਾਤਾਰਃ ਪ੍ਰਯਾਨ੍ਤਿ ਪਰਮਾਂ ਗਤਿਮ੍
ਵੈਕੁੰਠ ਤੀਰਥ ਅਤੇ ਭੀਮੇਸ਼ਵਰ ਵੀ ਉੱਚੇ ਹਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਥਾਨਾਂ 'ਤੇ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਤੀਰ੍ਥਂ ਮਾਤृਗृਹਂ ਨਾਮ ਕਰਵੀਰਪੁਰਂ ਤਥਾ ਕੁਸ਼ੇਸ਼ਯਂ ਚ ਵਿਖ੍ਯਾਤਂ ਗੌਰੀਸ਼ਿਖਰਮੇਵ ਚ
ਮਾਤਾ ਦੇ ਘਰ ਨਾਂ ਦਾ ਤੀਰਥ, ਕਰਵੀਰਪੁਰ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕੁਸ਼ੇਸ਼ਯ ਅਤੇ ਗੌਰੀ ਸ਼ਿਖਰ ਵੀ ਹਨ।
ਨਕੁਲੇਸ਼ਸ੍ਯ ਤੀਰ੍ਥਂ ਚ ਕਰ੍ਦਮਾਲਂ ਤਥੈਵ ਚ ਦਿਣ੍ਡਿਪੁਣ੍ਯਕਰਂ ਤਦ੍ਵਤ੍ ਪੁਣ੍ਡਰੀਕਪੁਰਂ ਤਥਾ
ਨਕੁਲੇਸ਼ ਦਾ ਤੀਰਥ, ਕਰਦਮਾਲਾ, ਦਿੰਡੀ ਪੁਣਯਕਰ ਅਤੇ ਪੁੰਡਰੀਕਪੁਰ ਵੀ ਹਨ।
ਸਪ੍ਤਗੋਦਾਵਰੀਤੀਰ੍ਥਂ ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥੇਸ਼੍ਵਰੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ ਤਤ੍ਰ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਪ੍ਰਦਾਤਵ੍ਯਮ੍ ਅਨਨ੍ਤਫਲਮੀਪ੍ਸੁਭਿਃ
ਸੱਤ ਗੋਦਾਵਰੀਆਂ ਦਾ ਤੀਰਥ ਅਤੇ ਸਰਵਤੀਰਥੇਸ਼ਵਰ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੰਤਹੀਣ ਫਲ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਏष ਤੂਦ੍ਦੇਸ਼ਤਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਸ੍ ਤੀਰ੍ਥਾਨਾਂ ਸਂਗ੍ਰਹੋ ਮਯਾ ਵਾਗੀਸ਼ੋ ऽਪਿ ਨ ਸ਼ਕ੍ਨੋਤਿ ਵਿਸ੍ਤਰਾਤ੍ ਕਿਮ੍ ਉ ਮਾਨੁषਃ
ਇਹ ਤੀਰਥਾਂ ਦਾ ਸੰਖੇਪ ਮੈਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ; ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਬਿਆਨ ਕਰ ਸਕਦੇ, ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਕਿਵੇਂ ਕਰੇਗਾ?
ਸਤ੍ਯਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਦਯਾ ਤੀਰ੍ਥਂ ਤੀਰ੍ਥਮਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਨਿਗ੍ਰਹਃ ਵਰ੍ਣਾਸ਼੍ਰਮਾਣਾਂ ਗੇਹੇ ऽਪਿ ਤੀਰ੍ਥਂ ਤੁ ਸਮੁਦਾਹृਤਮ੍
ਸਚਾਈ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਦਇਆ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ 'ਤੇ ਕਾਬੂ ਤੀਰਥ ਹੈ; ਵਰਨਾਂ ਅਤੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਤੀਰਥ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਏਤਤ੍ਤੀਰ੍ਥੇषੁ ਯਚ੍ਛ੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਤਤ੍ਕੋਟਿਗੁਣਮਿष੍ਯਤੇ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਤੀਰ੍ਥੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੀਰਥਾਂ 'ਤੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸ਼ਰਾਧ ਲੱਖਾਂ ਗੁਣਾ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਤੀਰਥ 'ਤੇ ਸ਼ਰਾਧ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਤਃਕਾਲੋ ਮੁਹੂਰ੍ਤਾਂਸ੍ ਤ੍ਰੀਨ੍ ਸਂਗਵਸ੍ ਤਾਵਦੇਵ ਤੁ ਮਧ੍ਯਾਹ੍ਨਸ੍ਤ੍ਰਿਮੁਹੂਰ੍ਤਃ ਸ੍ਯਾਦ੍ ਅਪਰਾਹ੍ਣਸ੍ਤਤਃ ਪਰਮ੍
ਸਵੇਰੇ ਦੇ ਤਿੰਨ ਮੁਹੂਰਤ ਹਨ, ਤੇ ਇਤਨੇ ਹੀ ਦੁਪਹਿਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ; ਮੱਧ ਦਿਨ ਦੇ ਤਿੰਨ ਮੁਹੂਰਤ ਹਨ, ਤੇ ਫਿਰ ਅਪਰਾਹਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸਾਯਾਹ੍ਨਸ੍ਤ੍ਰਿਮੁਹੂਰ੍ਤਃ ਸ੍ਯਾਚ੍ ਛ੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਤਤ੍ਰ ਨ ਕਾਰਯੇਤ੍ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੀ ਨਾਮ ਸਾ ਵੇਲਾ ਗਰ੍ਹਿਤਾ ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਮਸੁ
ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਤਿੰਨ ਮੁਹੂਰਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਉਸ ਵੇਲੇ ਸ਼ਰਾਧ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਰਾਖਸ਼ੀ ਵੈਲਾ ਹੈ ਜੋ ਸਾਰੇ ਕਰਮਾਂ ਲਈ ਨਿੰਦਿਤ ਹੈ।
ਅਹ੍ਨੋ ਮੁਹੂਰ੍ਤਾ ਵਿਖ੍ਯਾਤਾ ਦਸ਼ ਪਞ੍ਚ ਚ ਸਰ੍ਵਦਾ ਤਤ੍ਰਾष੍ਟਮੋ ਮੁਹੂਰ੍ਤੋ ਯਃ ਸ ਕਾਲਃ ਕੁਤਪਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਹਮੇਸ਼ਾ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਪੰਦਰਾਂ ਮੁਹੂਰਤ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਅਠਵਾਂ ਮੁਹੂਰਤ ਕੁਟਪਾ ਸਮਾਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਮਧ੍ਯਾਹ੍ਨੇ ਸਰ੍ਵਦਾ ਯਸ੍ਮਾਨ੍ ਮਨ੍ਦੀਭਵਤਿ ਭਾਸ੍ਕਰਃ ਤਸ੍ਮਾਦਨਨ੍ਤਫਲਦਸ੍ ਤਦਾਰਮ੍ਭੋ ਵਿਸ਼ਿष੍ਯਤੇ
ਮੱਧ ਦਿਨ 'ਤੇ ਸੂਰਜ ਮੰਦ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਵੇਲੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨਾ ਅੰਤਹੀਣ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਧ੍ਯਾਹ੍ਨਃ ਖਡ੍ਗਪਾਤ੍ਰਂ ਚ ਤਥਾ ਨੇਪਾਲਕਮ੍ਬਲਃ ਰੂਪ੍ਯਂ ਦਰ੍ਭਾਸ੍ਤਿਲਾ ਗਾਵੋ ਦੌਹਿਤ੍ਰਸ਼੍ਚਾष੍ਟਮਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਮੱਧ ਦਿਨ, ਤਲਵਾਰ ਵਾਲਾ ਬਰਤਨ, ਨੇਪਾਲੀ ਕੰਬਲ, ਚਾਂਦੀ, ਦਰਭਾ ਘਾਸ, ਕਾਲਾ ਤਿਲ, ਗਾਂ, ਅਤੇ ਅਠਵਾਂ ਦੌਹਿਤ੍ਰ—ਇਹ ਸਭ ਕੁਟਪਾ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪਾਪਂ ਕੁਤ੍ਸਿਤਮਿਤ੍ਯਾਹੁਸ੍ ਤਸ੍ਯ ਸਂਤਾਪਕਾਰਿਣਃ ਅष੍ਟਾਵ੍ ਏਤੇ ਯਤਸ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਕੁਤਪਾ ਇਤਿ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਾਃ
ਇਹਨਾਂ ਅਠ ਨੂੰ ਪਾਪੀ ਤੇ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਦੁਖ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਕੁਟਪਾ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ।
ਊਰ੍ਧ੍ਵਂ ਮੁਹੂਰ੍ਤਾਤ੍ਕੁਤਪਾਦ੍ ਯਨ੍ਮੁਹੂਰ੍ਤਚਤੁष੍ਟਯਮ੍ ਮੁਹੂਰ੍ਤਪਞ੍ਚਕਂ ਚੈਤਤ੍ ਸ੍ਵਧਾਭਵਨਮਿष੍ਯਤੇ
ਕੁਟਪਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚਾਰ ਮੁਹੂਰਤ, ਕੁੱਲ ਪੰਜ ਮੁਹੂਰਤ, ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਭੇਟ ਦੇਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿष੍ਣੋਰ੍ ਦੇਹਸਮੁਦ੍ਭੂਤਾਃ ਕੁਸ਼ਾਃ ਕृष੍ਣਾਸ੍ਤਿਲਾਸ੍ਤਥਾ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਸ੍ਯ ਰਕ੍ਸ਼ਣਾਯਾਲਮ੍ ਏਤਤ੍ਪ੍ਰਾਹੁਰ੍ਦਿਵੌਕਸਃ
ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਸ ਅਤੇ ਕਾਲਾ ਤਿਲ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਉਪਜੇ ਹਨ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਾਧ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਜਰੂਰੀ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।
ਤਿਲੋਦਕਾਞ੍ਜਲਿਰ੍ਦੇਯੋ ਜਲਸ੍ਥੈਸ੍ਤੀਰ੍ਥਵਾਸਿਭਿਃ ਸਦਰ੍ਭਹਸ੍ਤੇਨੈਕੇਨ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਮੇਵਂ ਵਿਸ਼ਿष੍ਯਤੇ
ਜੋ ਤੀਰਥਾਂ 'ਤੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਦਰਭਾ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਤਿਲ ਮਿਲਿਆ ਪਾਣੀ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਰਾਧ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਸਾਧਨਕਾਲੇ ਤੁ ਪਾਣਿਨੈਕੇਨ ਦੀਯਤੇ ਤਰ੍ਪਣਂ ਤੂਭਯੇਨੈਵ ਵਿਧਿਰੇष ਸਦਾ ਸ੍ਮृਤਃ
ਸ਼ਰਾਧ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਹੱਥ ਨਾਲ ਭੇਟ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਤਰਪਣ ਲਈ ਦੋਹਾਂ ਹੱਥ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਵਿਧੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।