ਅਹਂ ਤੁ ਤਵ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਤਵ ਚੈਵ ਮਹਾਵ੍ਰਤ ਭृਤ੍ਯ ਇਤ੍ਯਵਗਨ੍ਤਵ੍ਯਃ ਸਾਧ੍ਯੋ ਯਦਿਹ ਕਰ੍ਮਣਾ
'ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਤੇ ਤੇਰਾ ਸੇਵਕ ਹੀ ਸਮਝ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਵਰਤ ਵਾਲੇ, ਜੇ ਇਹ ਕੰਮ ਇੱਥੇ ਹੋ ਸਕੇ।'
ਤਨ੍ਮਾਂ ਪਸ਼੍ਯ ਸਮਾਪਨ੍ਨਂ ਤਵੈਵਾਰਾਧਨੇ ਰਤਮ੍ ਯਦਿ ਸੀਦੇਨ੍ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਤਵੈਵ ਸ੍ਯਾਤ੍ਪਰਾਜਯਃ
'ਮੈਨੂੰ ਵੇਖ, ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇਰੀ ਉਪਾਸਨਾ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਹਾਂ। ਜੇ ਮੈਂ ਅਸਫਲ ਹੋਵਾਂ, ਹੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਿਸ਼ੀ, ਤਾਂ ਹਾਰ ਸਿਰਫ ਮੇਰੀ ਹੋਵੇ।'
ਧਨ੍ਯੋ ऽਸ੍ਮ੍ਯਨੁਗृਹੀਤੋ ऽਸ੍ਮਿ ਯਸ੍ਯ ਤੇ ऽਹਂ ਗੁਰੁਃ ਸ੍ਥਿਤਃ ਨਾਸ੍ਤਿ ਮੇ ਤਪਸਾਨੇਨ ਭਯਮਦ੍ਯੇਹ ਸੁਵ੍ਰਤ
'ਮੈਂ ਧੰਨ ਹਾਂ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਹੋਈ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ, ਮੇਰਾ ਗੁਰੂ, ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਹੈ। ਤੇਰੇ ਤਪ ਨਾਲ, ਹੇ ਸੁਚੱਜੇ, ਅੱਜ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ।'
ਤਾਮੇਵ ਮਾਯਾਂ ਗृਹ੍ਣੀष੍ਵ ਮਮ ਪੁਤ੍ਰੇਣ ਨਿਰ੍ਮਿਤਾਮ੍ ਨਿਰਿਨ੍ਧਨਾਮਗ੍ਨਿਮਯੀਂ ਦੁਰ੍ਧਰ੍षਾਂ ਪਾਵਕੈਰਪਿ
'ਇਹੀ ਮਾਇਆ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤ ਨੇ ਬਣਾਈ ਹੈ—ਅੱਗ ਵਰਗੀ, ਬਿਨਾ ਲੱਕੜਾਂ ਵਾਲੀ, ਅੱਗਾਂ ਲਈ ਵੀ ਅਜਿੱਤ—ਇਸਨੂੰ ਤੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ।'
ਏषਾ ਤੇ ਸ੍ਵਸ੍ਯ ਵਂਸ਼ਸ੍ਯ ਵਸ਼ਗਾਰਿਵਿਨਿਗ੍ਰਹੇ ਸਂਰਕ੍ਸ਼ਤ੍ਯਾਤ੍ਮਪਕ੍ਸ਼ਂ ਚ ਵਿਪਕ੍ਸ਼ਂ ਚ ਪ੍ਰਧਕ੍ਸ਼੍ਯਤਿ
'ਇਹ ਤੇਰੇ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਕਰਨ ਜਾਂ ਰੋਕਣ ਲਈ ਕੰਮ ਆਵੇਗੀ; ਇਹ ਤੇਰੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇਗੀ ਤੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦੇਵੇਗੀ।'
ਏਵਮਸ੍ਤ੍ਵਿਤਿ ਤਾਂ ਗृਹ੍ਯ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਮੁਨਿਪੁਂਗਵਮ੍ ਜਗਾਮ ਤ੍ਰਿਦਿਵਂ ਹृष੍ਟਃ ਕृਤਾਰ੍ਥੋ ਦਾਨਵੇਸ਼੍ਵਰਃ
'ਜਿਵੇਂ ਆਖਿਆ, ਤਿਵੇਂ ਹੋਵੇ,' ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਉਸ ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣਾ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ ਸੁਰਗ ਵੱਲ ਤੁਰ ਗਿਆ।
ਏषਾ ਦੁਰ੍ਵਿषਹਾ ਮਾਯਾ ਦੇਵੈਰਪਿ ਦੁਰਾਸਦਾ ਔਰ੍ਵੇਣ ਨਿਰ੍ਮਿਤਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਪਾਵਕੇਨੋਰ੍ਵਸੂਨੁਨਾ
ਇਹ ਮਾਇਆ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਸਹਿਣ ਜੋਗ ਨਹੀਂ, ਪਹਿਲਾਂ ਔਰਵ ਨੇ, ਉਰਵ ਦੇ ਪੁੱਤ ਨੇ, ਅੱਗ ਤੋਂ ਬਣਾਈ ਸੀ।
ਤਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤੁ ਵ੍ਯੁਤ੍ਥਿਤੇ ਦੈਤ੍ਯੇ ਨਿਰ੍ਵੀਰ੍ਯੈषਾ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ਸ਼ਾਪੋ ਹ੍ਯਸ੍ਯਾਃ ਪੁਰਾ ਦਤ੍ਤਃ ਸृष੍ਟਾ ਯੇਨੈਵ ਤੇਜਸਾ
ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਦੈਤਿਆ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਤਾਂ ਇਹ ਮਾਇਆ ਨਿਸ਼ਕ੍ਰਿਆ ਹੋ ਗਈ—ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ; ਕਿਉਂਕਿ ਜਿਸ ਨੇ ਇਹ ਬਣਾਈ, ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਉੱਤੇ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਯਦ੍ਯੇषਾ ਪ੍ਰਤਿਹਨ੍ਤਵ੍ਯਾ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯੋ ਭਗਵਾਨ੍ਸੁਖੀ ਦੀਯਤਾਂ ਮੇ ਸਖਾ ਸ਼ਕ੍ਰ ਤੋਯਯੋਨਿਰ੍ਨਿਸ਼ਾਕਰਃ
'ਜੇ ਇਹ ਰੋਕਣੀ ਹੋਵੇ ਤੇ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਸਾਥੀ ਵਜੋਂ ਸੋਮ, ਇੰਦਰ, ਵਰੁਣ ਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਮਿਲ ਜਾਣ।'
ਤੇਨਾਹਂ ਸਹ ਸਂਗਮ੍ਯ ਯਾਦੋਭਿਸ਼੍ਚ ਸਮਾਵृਤਃ ਮਾਯਾਮੇਤਾਂ ਹਨਿष੍ਯਾਮਿ ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਾਨ੍ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
'ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਤੇ ਯਾਦਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰ ਕੇ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਇਹ ਮਾਇਆ ਨਸ਼ਟ ਕਰਾਂਗਾ—ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।'
ਏਵਮਸ੍ਤ੍ਵਿਤਿ ਸਂਹृष੍ਟਃ ਸ਼ਕ੍ਰਸ੍ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਵਰ੍ਧਨਃ ਸਂਦਿਦੇਸ਼ਾਗ੍ਰਤਃ ਸੋਮਂ ਯੁਦ੍ਧਾਯ ਸ਼ਿਸ਼ਿਰਾਯੁਧਮ੍
'ਜਿਵੇਂ ਆਖਿਆ, ਤਿਵੇਂ ਹੋਵੇ,' ਆਖ ਕੇ, ਇੰਦਰ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਵਾਧੂ ਹੈ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਸੋਮ ਨੂੰ, ਠੰਢੇ ਹਥਿਆਰ ਵਾਲੇ ਨੂੰ, ਲੜਾਈ ਲਈ ਅੱਗੇ ਭੇਜਿਆ।
ਗਚ੍ਛ ਸੋਮ ਸਹਾਯਤ੍ਵਂ ਕੁਰੁ ਪਾਸ਼ਧਰਸ੍ਯ ਵੈ ਅਸੁਰਾਣਾਂ ਵਿਨਾਸ਼ਾਯ ਜਯਾਰ੍ਥਂ ਚ ਦਿਵੌਕਸਾਮ੍
'ਸੋਮ, ਤੂੰ ਜਾ ਕੇ ਪਾਸ਼ਧਾਰੀ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰ, ਤਾਂ ਜੋ ਅਸੁਰਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਹੋਵੇ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਹੋਵੇ।'
ਤ੍ਵਂ ਮਤ੍ਤਃ ਪ੍ਰਤਿਵੀਰ੍ਯਸ਼੍ਚ ਜ੍ਯੋਤਿषਾਂ ਚੇਸ਼੍ਵਰੇਸ਼੍ਵਰਃ ਤ੍ਵਨ੍ਮਯਂ ਸਰ੍ਵਲੋਕੇषੁ ਰਸਂ ਰਸਵਿਦੋ ਵਿਦੁਃ
'ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਬਰਾਬਰ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੈਂ, ਤੇ ਜੋਤੀਆਂ ਦੇ ਵੀ ਮਾਲਕਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈਂ; ਜਿਹੜੇ ਰਸ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਾਰੇ ਜਗਤਾਂ ਵਿਚ ਰਸ ਤੇਰਾ ਹੀ ਹੈ।'
ਕ੍ਸ਼ਯਵृਦ੍ਧੀ ਤਵ ਵ੍ਯਕ੍ਤੇ ਸਾਗਰਸ੍ਯੇਵ ਮਣ੍ਡਲੇ ਪਰਿਵਰ੍ਤਸ੍ਯਹੋਰਾਤ੍ਰਂ ਕਾਲਂ ਜਗਤਿ ਯੋਜਯਨ੍
'ਤੇਰੀ ਘਟ-ਵਾਧ ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਗੋਲ ਚੱਕਰ ਵਾਂਗ; ਤੂੰ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਦਾ ਚੱਕਰ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈਂ, ਜਗਤ ਵਿਚ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਜੋੜਦਾ ਹੈਂ।'
ਲੋਕਚ੍ਛਾਯਾਮਯਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮ ਤਵਾਙ੍ਕਃ ਸ਼ਸ਼ਸਂਨਿਭਃ ਨ ਵਿਦੁਃ ਸੋਮ ਦੇਵਾਪਿ ਯੇ ਚ ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਯੋਨਯਃ
ਤੇਰੇ ਅੰਗ ਉੱਤੇ ਜੋ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੈ, ਉਹ ਚੰਦ ਵਰਗਾ ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਛਾਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਅਸਲਤ ਤਾਂ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਤਾਰੇਆਂ ਤੋਂ ਜੰਮੇ ਹੋਏ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਹੇ ਸੋਮ।
ਤ੍ਵਮਾਦਿਤ੍ਯਪਥਾਦੂਰ੍ਧ੍ਵਂ ਜ੍ਯੋਤਿषਾਂ ਚੋਪਰਿ ਸ੍ਥਿਤਃ ਤਮਃ ਪ੍ਰੋਤ੍ਸਾਰ੍ਯ ਮਹਸਾ ਭਾਸਯਸ੍ਯਖਿਲਂ ਜਗਤ੍
ਤੂੰ ਸੂਰਜ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਪਰ, ਸਾਰੇ ਚਾਨਣਾਂ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈਂ। ਆਪਣੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈਂ।
ਸ਼੍ਵੇਤਭਾਨੁਰ੍ ਹਿਮਤਨੁਰ੍ ਜ੍ਯੋਤਿषਾਮ੍ ਅਧਿਪਃ ਸ਼ਸ਼ੀ ਅਧਿਕृਤ੍ ਕਾਲਯੋਗਾਤ੍ਮਾ ਇष੍ਟੋ ਯਜ੍ਞਰਸੋ ऽਵ੍ਯਯਃ
ਤੂੰ ਚਿੱਟਾ ਚਮਕਣ ਵਾਲਾ, ਠੰਢਾ ਸਰੀਰ ਵਾਲਾ, ਸਾਰੇ ਚਾਨਣਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਹੈਂ। ਤੈਨੂੰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਦਾ ਆਤਮਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਤੂੰ ਪਿਆਰਾ, ਯਜਨਾ ਦਾ ਸੁੱਤ, ਤੇ ਅਟੱਲ ਹੈਂ।
ਓषਧੀਸ਼ਃ ਕ੍ਰਿਯਾਯੋਨਿਰ੍ ਹਰਸ਼ੇਖਰਭਾਕ੍ਤਥਾ ਸ਼ੀਤਾਂਸ਼ੁਰਮृਤਾਧਾਰਸ਼੍ ਚਪਲਃ ਸ਼੍ਵੇਤਵਾਹਨਃ
ਤੂੰ ਬੂਟੀਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਮੂਲ, ਹਰਾ ਦੇ ਮਸਤਕ ਦਾ ਗਹਿਣਾ, ਠੰਢੀ ਕਿਰਣਾਂ ਵਾਲਾ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨੂੰ ਧਾਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਚੰਚਲ ਤੇ ਚਿੱਟੇ ਵਾਹਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ।
ਤ੍ਵਂ ਕਾਨ੍ਤਿਃ ਕਾਨ੍ਤਿਵਪੁषਾਂ ਤ੍ਵਂ ਸੋਮਃ ਸੋਮਪਾਯਿਨਾਮ੍ ਸੌਮ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵਂ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਤਿਮਿਰਘ੍ਨਸ੍ਤ੍ਵਮ੍ ऋਕ੍ਸ਼ਰਾਟ੍
ਤੂੰ ਚਮਕਦੀਆਂ ਸੂਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਚਮਕ ਹੈਂ, ਸੋਮ ਪੀਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੋਮ ਹੈਂ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿੱਠਾ ਸੁਭਾਉ ਹੈਂ, ਹਨੇਰਾ ਮਿਟਾਉਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈਂ।
ਤਦ੍ਗਚ੍ਛ ਤ੍ਵਂ ਮਹਾਸੇਨ ਵਰੁਣੇਨ ਵਰੂਥਿਨਾ ਸ਼ਮਯ ਤ੍ਵਾਸੁਰੀਂ ਮਾਯਾਂ ਯਯਾ ਦਹ੍ਯਾਮ ਸਂਯੁਗੇ
ਹੁਣ ਤੂੰ ਮਹਾਸੇਨ ਤੇ ਵਰੁਣ ਦੇ ਸੈਨਾ ਸਮੇਤ ਜਾ, ਤੇ ਜਿਸ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸੜ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਉਸ ਅਸੁਰ ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰ।
ਯਨ੍ਮਾਂ ਵਦਸਿ ਯੁਦ੍ਧਾਰ੍ਥੇ ਦੇਵਰਾਜ ਵਰਪ੍ਰਦ ਏष ਵਰ੍षਾਮਿ ਸ਼ਿਸ਼ਿਰਂ ਦੈਤ੍ਯਮਾਯਾਪਕਰ੍षਣਮ੍
ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਜੰਗ ਲਈ ਮੰਗਦਾ ਹੈਂ, ਉਹ ਮੈਂ ਹੁਣ ਠੰਢਕ ਵਗਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਅਸੁਰਾਂ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਦੇਵੇ।
ਏਤਾਨ੍ਮਚ੍ਛੀਤਨਿਰ੍ਦਗ੍ਧਾਨ੍ ਪਸ਼੍ਯ ਤ੍ਵਂ ਹਿਮਵੇष੍ਟਿਤਾਨ੍ ਵਿਮਾਯਾਨ੍ਵਿਮਦਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਦੈਤ੍ਯਸਿਂਹਾਨ੍ਮਹਾਹਵੇ
ਮੇਰੀ ਠੰਢਕ ਨਾਲ ਸੜੇ ਹੋਏ, ਹਿਮ ਨਾਲ ਢੱਕੇ, ਮਾਇਆ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਉਹ ਮਹਾਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਅਸੁਰ ਸਿੰਘ ਵੇਖ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਾਰਕਾਧੀਸ਼ਃ ਸਜਲੇਸ਼ਃ ਸ਼ਿਵੋਦਕੈਃ ਪ੍ਲਾਵਯਾਮਾਸ ਸੈਨ੍ਯਾਨਿ ਸੁਰਾਣਾਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਵृਦ੍ਧਯੇ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਤੇ ਜਲਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੇ, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲਾਂ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਡੁੱਬੋ ਦਿੱਤਾ।
ਤੇषਾਂ ਹਿਮਕਰੋਤ੍ਸृष੍ਟਾਃ ਸਪਾਸ਼ਾ ਹਿਮਵृष੍ਟਯਃ ਵੇष੍ਟਯਨ੍ਤਿ ਸ੍ਮ ਤਾਨ੍ਘੋਰਾਨ੍ ਦੈਤ੍ਯਾਨ੍ਮੇਘਗਣਾ ਇਵ
ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਲੋਂ ਛੱਡੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਿਮ ਵਾਲੀਆਂ ਮੀਂਹਾਂ, ਰੱਸੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਡਰਾਉਣੇ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਵਾਂਗ ਘੇਰ ਲੈਂਦੀਆਂ ਸਨ।