ਅਪਧ੍ਵਸ੍ਤਾ ਵਿਸਂਜ੍ਞਾਸ਼੍ਚ ਤਮਸਾ ਨੀਲਵਰ੍ਚਸਾ ਪੇਤੁਸ੍ਤੇ ਦਾਨਵਗਣਾਸ਼੍ ਛਿਨ੍ਨਪਕ੍ਸ਼ਾ ਇਵਾਦ੍ਰਯਃ
ਦੈਤਿਆਂ ਦੀ ਫੌਜ, ਹਨੇਰੇ ਤੇ ਨੀਲੇ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ, ਬਿਲਕੁਲ ਬੇਹੋਸ਼ ਤੇ ਵਿਖਰ ਗਈ, ਉਹ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਡਿੱਗ ਪਏ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੱਖ ਵੱਢੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਤਦ੍ਘਨੀਭੂਤਦੈਤ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰਮ੍ ਅਨ੍ਧਕਾਰ ਇਵਾਰ੍ਣਵੇ ਦਾਨਵਂ ਦੇਵਕਦਨਂ ਤਮੋਭੂਤਮਿਵਾਭਵਤ੍
ਉਹ ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਮੁਖੀ, ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਘਣੀ ਹੋਈ, ਰਾਤ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ, ਐਸਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ ਆਪ ਹੀ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ।
ਤਦਾਸृਜਨ੍ਮਹਾਮਾਯਾਂ ਮਯਸ੍ਤਾਂ ਤਾਮਸੀਂ ਦਹਨ੍ ਯੁਗਾਨ੍ਤੋਦ੍ਯੋਤਜਨਨੀਂ ਸृष੍ਟਾਮੌਰ੍ਵੇਣ ਵਹ੍ਨਿਨਾ
ਫਿਰ ਮਾਇਆ ਨੇ ਵੱਡੀ ਮਾਇਆ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਤਾਮਸੀ ਤੇ ਭੜਕਦੀ ਹੋਈ, ਔਰਵਾ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਬਣੀ, ਜਿਵੇਂ ਯੁੱਗ ਦੇ ਅੰਤ ਦੀ ਅੱਗ ਹੋਵੇ।
ਸਾ ਦਦਾਹ ਤਤਃ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਮਾਯਾ ਮਯਵਿਕਲ੍ਪਿਤਾ ਦੈਤ੍ਯਾਸ਼੍ਚਾਦਿਤ੍ਯਵਪੁषਃ ਸਦ੍ਯ ਉਤ੍ਤਸ੍ਥੁਰਾਹਵੇ
ਉਹ ਮਾਇਆ, ਮਾਇਆ ਵਲੋਂ ਬਣਾਈ ਹੋਈ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ; ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਨੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਤੁਰੰਤ ਉੱਠ ਖੜੇ ਹੋਏ।
ਮਾਯਾਮੌਰ੍ਵੀਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਦਹ੍ਯਮਾਨਾ ਦਿਵੌਕਸਃ ਭੇਜਿਰੇ ਚਨ੍ਦ੍ਰਵਿषਯਂ ਸ਼ੀਤਾਂਸ਼ੁਸਲਿਲਪ੍ਰਦਮ੍
ਔਰਵਾ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਸਾੜੇ ਹੋਏ, ਦੇਵਤੇ ਠੰਡੀ ਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜਾ ਪਹੁੰਚੇ।
ਤੇ ਦਹ੍ਯਮਾਨਾ ਹ੍ਯੌਰ੍ਵੇਣ ਵਹ੍ਨਿਨਾ ਨष੍ਟਚੇਤਸਃ ਸ਼ਸ਼ਂਸੁਰ੍ਵਜ੍ਰਿਣਂ ਦੇਵਾਃ ਸਂਤਪ੍ਤਾਃ ਸ਼ਰਣੈषਿਣਃ
ਔਰਵਾ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸਾੜੇ ਹੋਏ, ਮਨ ਖੋ ਬੈਠੇ, ਦੇਵਤੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਕੇ ਤੇ ਆਸਰਾ ਲੱਭਦੇ ਹੋਏ, ਵਜਰਧਾਰੀ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
ਸਂਤਤੇ ਮਾਯਯਾ ਸੈਨ੍ਯੇ ਹਨ੍ਯਮਾਨੇ ਚ ਦਾਨਵੈਃ ਚੋਦਿਤੋ ਦੇਵਰਾਜੇਨ ਵਰੁਣੋ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਜਦੋਂ ਦੈਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਫੌਜ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ ਤੇ ਮਾਇਆ ਵਿੱਚ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵਲੋਂ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਵਰੁਣ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਪੁਰਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰ੍षਿਜਃ ਸ਼ਕ੍ਰ ਤਪਸ੍ਤੇਪੇ ਸੁਦਾਰੁਣਮ੍ ਊਰ੍ਵਃ ਸਪੂਰ੍ਵਤੇਜਸ੍ਵੀ ਸਦृਸ਼ੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਗੁਣੈਃ
ਇੰਦਰ, ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਹਮਰਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਔਰਵਾ ਨੇ ਬਹੁਤ ਕਠਿਨ ਤਪ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਪੁਰਾਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਬਰਾਬਰ ਸੀ।
ਤਂ ਤਪਨ੍ਤਮਿਵਾਦਿਤ੍ਯਂ ਤਪਸਾ ਜਗਦਵ੍ਯਯਮ੍ ਉਪਤਸ੍ਥੁਰ੍ਮੁਨਿਗਣਾ ਦਿਵ੍ਯਾ ਦੇਵਰ੍षਿਭਿਃ ਸਹ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਦਿਵਯ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ, ਦੇਵਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਸ ਕੋਲ ਆਏ।
ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੁਸ਼੍ਚੈਵ ਦਾਨਵੋ ਦਾਨਵੇਸ਼੍ਵਰਃ ऋषਿਂ ਵਿਜ੍ਞਾਪਯਾਮਾਸੁਃ ਪੁਰਾ ਪਰਮਤੇਜਸਮ੍
ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੁ, ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਉਸ ਮਹਾਨ ਚਮਕ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀ ਕੋਲ ਗਿਆ ਤੇ ਆਪਣੀ ਬੇਨਤੀ ਰੱਖੀ।
ਊਚੁਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਰ੍षਯਸ੍ਤਂ ਤੁ ਵਚਨਂ ਧਰ੍ਮਸਂਹਿਤਮ੍ ऋषਿਵਂਸ਼ੇषੁ ਭਗਵਂਸ਼੍ ਛਿਨ੍ਨਮੂਲਮਿਦਂ ਪਦਮ੍
ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ: 'ਹੇ ਪੂਜਨਯੋਗ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਵੰਸ਼ ਜੜ ਤੋਂ ਹੀ ਕੱਟ ਗਿਆ ਹੈ।'
ਏਕਸ੍ਤ੍ਵਮਨਪਤ੍ਯਸ਼੍ਚ ਗੋਤ੍ਰਜੋ ऽਨ੍ਯੋ ਨ ਵਰ੍ਤਤੇ ਕੌਮਾਰਂ ਵ੍ਰਤਮਾਸ੍ਥਾਯ ਕ੍ਲੇਸ਼ਮੇਵਾਨੁਵਰ੍ਤਸੇ
ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਇਕੱਲੇ ਰਹਿ ਗਏ ਹੋ, ਕੋਈ ਸੰਤਾਨ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਤੁਸੀਂ ਨੌਜਵਾਨੀ ਤੋਂ ਬ੍ਰਹਮਚਰਯ ਦਾ ਵ੍ਰਤ ਰੱਖਿਆ, ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਤਕਲੀਫ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਜੀ ਰਹੇ ਹੋ।
ਬਹੂਨਿ ਵਿਪ੍ਰ ਗੋਤ੍ਰਾਣਿ ਮੁਨੀਨਾਂ ਭਾਵਿਤਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ ਏਕਦੇਹਾਨਿ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਵਿਵਿਕ੍ਤਾਨਿ ਵਿਨਾ ਪ੍ਰਜਾਃ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸ਼ੁੱਧ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਕਈ ਵੰਸ਼ ਹਨ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਇਕੱਲੇ ਹਨ, ਕੋਈ ਸੰਤਾਨ ਨਹੀਂ।
ਏਵਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨਮੂਲੈਸ਼੍ਚ ਪੁਤ੍ਰੈਰ੍ਨੋ ਨਾਸ੍ਤਿ ਕਾਰਣਮ੍ ਭਵਾਂਸ੍ਤੁ ਤਪਸਾ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਪ੍ਰਜਾਪਾਤਸਮਦ੍ਯੁਤਿਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਜੜ ਕੱਟਣ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਤਪ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੋ, ਤੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹੋ।
ਤਤ੍ਰ ਵਰ੍ਤਸ੍ਵ ਵਂਸ਼ਾਯ ਵਰ੍ਧਯਾਤ੍ਮਾਨਮ੍ ਆਤ੍ਮਨਾ ਤ੍ਵਯਾ ਧਰ੍ਮੋ ऽਰ੍ਜਿਤਸ੍ਤੇਨ ਦ੍ਵਿਤੀਯਾਂ ਕੁਰੁ ਵੈ ਤਨੁਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰੋ; ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਾਲ ਵਧਾਓ। ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਧਰਮ ਕਮਾਇਆ ਹੈ, ਉਸ ਨਾਲ ਦੂਜਾ ਸਰੀਰ ਬਣਾਓ।
ਸ ਏਵਮੁਕ੍ਤੋ ਮੁਨਿਭਿਰ੍ ਮੁਨਿਰ੍ ਮਰ੍ਮਸੁ ਤਾਡਿਤਃ ਜਗਰ੍ਹੇ ਤਾਨृषਿਗਣਾਨ੍ ਵਚਨਂ ਚੇਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਅੰਦਰੋਂ ਝਟਕਿਆ ਗਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਡਾਂਟਿਆ ਤੇ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ:
ਯਥਾਯਂ ਵਿਹਿਤੋ ਧਰੋ ਮੁਨੀਨਾਂ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਃ ਪੁਰਾ ਆਰ੍षਂ ਵੈ ਸੇਵਤਃ ਕਰ੍ਮ ਵਨ੍ਯਮੂਲਫਲਾਸ਼ਿਨਃ
ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਸਦੀਵੀ ਰੀਤ ਪੁਰਾਣੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਸੀ—ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਮੂਲ ਤੇ ਫਲ ਖਾ ਕੇ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰਦੇ ਹੋਏ—
ਬ੍ਰਹ੍ਮਯੋਨੌ ਪ੍ਰਸੂਤਸ੍ਯ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਯਾਤ੍ਮਦਰ੍ਸ਼ਿਨਃ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯਂ ਸੁਚਰਿਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਮਪਿ ਚਾਲਯੇਤ੍
ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਤੇ ਆਤਮ-ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਚੰਗੀ ਬ੍ਰਹਮਚਰਯ ਰੀਤ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਵੀ ਹਿਲਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਜਨਾਨਾਂ ਵृਤ੍ਤਯਸ੍ਤਿਸ੍ਰੋ ਯੇ ਗृਹਾਸ਼੍ਰਮਵਾਸਿਨਃ ਅਸ੍ਮਾਕਂ ਤੁ ਵਰਂ ਵृਤ੍ਤਿਰ੍ ਵਨਾਸ਼੍ਰਮਨਿਵਾਸਿਨਾਮ੍
ਜੋ ਲੋਕ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਿੰਨ ਜੀਵਨ ਰੀਤਾਂ ਹਨ; ਪਰ ਸਾਡੇ ਲਈ, ਜੋ ਜੰਗਲ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ, ਤਪਸਿਆ ਵਾਲੀ ਰੀਤ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਅਬ੍ਭਕ੍ਸ਼ਾ ਵਾਯੁਭਕ੍ਸ਼ਾਸ਼੍ਚ ਦਨ੍ਤੋਲੂਖਲਿਨਸ੍ਤਥਾ ਅਸ਼੍ਮਕੁਟ੍ਟਾ ਹ੍ਯਸ਼ਨਕਾਃ ਪਞ੍ਚਾਤਪਸਹਾਸ਼੍ਚ ਯੇ
ਜੋ ਪਾਣੀ ਤੇ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਹਵਾ ਤੇ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਪੀਸਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਪੀਸਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਜੋ ਪੰਜ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਪਸਿਆ ਸਹਿੰਦੇ ਹਨ—
ਏਤੇ ਤਪਸਿ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਵ੍ਰਤੈਰਪਿ ਸੁਦੁष੍ਕਰੈਃ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯਂ ਪੁਰਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਨ੍ਤਿ ਪਰਾਂ ਗਤਿਮ੍
ਇਹ ਲੋਕ ਕਠਿਨ ਵ੍ਰਤਾਂ ਨਾਲ ਤਪ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਚਰਯ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਬ੍ਰਹ੍ਯਚਰ੍ਯਾਦ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਯ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਤ੍ਵਂ ਵਿਧੀਯਤੇ ਏਵਮਾਹੁਃ ਪਰੇ ਲੋਕੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯਵਿਦੋ ਜਨਾਃ
ਬ੍ਰਹਮਚਰਯ ਤੋਂ ਹੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣਪਣ ਬਣਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਚਰਯ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਦੂਜੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯੇ ਸ੍ਥਿਤਂ ਸਤ੍ਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯੇ ਸ੍ਥਿਤਂ ਤਪਃ ਯੇ ਸ੍ਥਿਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯੇ ਤੁ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਦਿਵਿ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਸਚਾਈ ਬ੍ਰਹਮਚਰਯ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ ਹੈ, ਤਪਸਿਆ ਵੀ ਬ੍ਰਹਮਚਰਯ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ ਹੈ; ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬ੍ਰਹਮਚਰਯ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਨਾਸ੍ਤਿ ਯੋਗਂ ਵਿਨਾ ਸਿਦ੍ਧਿਰ੍ ਨ ਵਾ ਸਿਦ੍ਧਿਂ ਵਿਨਾ ਯਸ਼ਃ ਨਾਸ੍ਤਿ ਲੋਕੇ ਯਸ਼ੋਮੂਲਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯਾਤ੍ਪਰਂ ਤਪਃ
ਯੋਗ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਸਿਧੀ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਸਿਧੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਇਜ਼ਤ ਨਹੀਂ; ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ, ਇਜ਼ਤ ਦੀ ਜੜ ਬ੍ਰਹਮਚਰਯ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਕੋਈ ਤਪਸਿਆ ਇਸ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨਹੀਂ।
ਯੋ ਨਿਗृਹ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਗ੍ਰਾਮਂ ਭੂਤਗ੍ਰਾਮਂ ਚ ਪਞ੍ਚਕਮ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯਂ ਸਮਾਧਤ੍ਤੇ ਕਿਮਤਃ ਪਰਮਂ ਤਪਃ
ਜੋ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਤੇ ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਚਰਯ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਹੋਰ ਕਿਹੜੀ ਤਪਸਿਆ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਅਯੋਗੇ ਕੇਸ਼ਧਰਣਮ੍ ਅਸਂਕਲ੍ਪਵ੍ਰਤਕ੍ਰਿਯਾਂ ਅਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯੇ ਚਰ੍ਯਾ ਚ ਤ੍ਰਯਂ ਸ੍ਯਾਦ੍ ਦਮ੍ਭਸਂਜ੍ਞਕਮ੍
ਯੋਗ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੇਸ਼ ਰੱਖਣਾ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਨਿਰਣੈ ਨਾ ਕਰ ਕੇ ਵ੍ਰਤ ਕਰਨਾ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਚਰਯ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਚਲਣ—ਇਹ ਤਿੰਨੋ ਪਖੰਡ ਹੀ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕ੍ਵ ਦਾਰਾਃ ਕ੍ਵ ਚ ਸਂਯੋਗਃ ਕ੍ਵ ਚ ਭਾਵਵਿਪਰ੍ਯਯਃ ਨਨ੍ਵਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਸृष੍ਟਾ ਮਨਸਾ ਮਾਨਸੀ ਪ੍ਰਜਾ
ਕਿੱਥੇ ਪਤਨੀ, ਕਿੱਥੇ ਮਿਲਾਪ, ਤੇ ਕਿੱਥੇ ਮਨ ਦੇ ਭਟਕਣ? ਕੀ ਇਹ ਮਾਨਸ ਸੰਤਾਨ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਬਣਾਈ ਸੀ?
ਯਦ੍ਯਸ੍ਤਿ ਤਪਸੋ ਵੀਰ੍ਯਂ ਯੁष੍ਮਾਕਂ ਵਿਦਿਤਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ ਸृਜਧ੍ਵਂ ਮਾਨਸਾਨ੍ਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ ਪ੍ਰਾਜਾਪਤ੍ਯੇਨ ਕਰ੍ਮਣਾ
ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹੋ, ਤਪ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਮਨ ਤੋਂ ਪੁੱਤਰ ਬਣਾਓ।
ਮਨਸਾ ਨਿਰ੍ਮਿਤਾ ਯੋਨਿਰ੍ ਆਧਾਤਵ੍ਯਾ ਤਪਸ੍ਵਿਭਿਃ ਨ ਦਾਰਯੋਗੋ ਬੀਜਂ ਵਾ ਵ੍ਰਤਮੁਕ੍ਤਂ ਤਪਸ੍ਵਿਨਾਮ੍
ਜੋ ਗਰਭ ਮਨ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਤਪੱਸੀਆਂ ਵਲੋਂ ਹੀ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਰਤ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਛੁਡਾ ਲਿਆ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਨਾ ਮਿਲਾਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਬੀਜ।
ਯਦਿਦਂ ਲੁਪ੍ਤਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਂ ਯੁष੍ਮਾਭਿਰਿਹ ਨਿਰ੍ਭਯੈਃ ਵ੍ਯਾਹृਤਂ ਸਦ੍ਭਿਰਤ੍ਯਰ੍ਥਮ੍ ਅਸਦ੍ਭਿਰਿਵ ਮੇ ਮਤਮ੍
ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਜੋ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਧਰਮ ਤੇ ਲਾਭ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਚੰਗਿਆਂ ਵਲੋਂ ਕਿਹਾ ਹੋਇਆ ਵੀ ਮੰਦੇ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।